Chật vật ngành mây tre đan
Trong những năm gần đây, ngành mây tre đan của thành phố đứng trước nhiều khó khăn. Việc tìm hướng đi lâu dài cho ngành mây tre đan đang là một vấn đề cần được quan tâm.
Trong những năm gần đây, ngành mây tre đan của thành phố đứng trước nhiều khó khăn. Việc tìm hướng đi lâu dài cho ngành mây tre đan đang là một vấn đề cần được quan tâm.
 |
| Mặc dù khó khăn nhưng HTX mây tre An Khê vẫn cố gắng duy trì sản xuất hàng mây tre xuất khẩu. |
Ngành mây tre đan ở Việt Nam nói chung và Đà Nẵng nói riêng có từ lâu đời, nhiều thời điểm phát triển mạnh mẽ, đóng góp một phần không nhỏ vào việc giải quyết lao động ở nông thôn, bảo tồn nét văn hóa dân tộc và tạo ra được nhiều mặt hàng phục vụ xuất khẩu, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Tuy vậy, những năm gần đây, hầu hết các HTX, cơ sở sản xuất mây tre đan chỉ phát triển cầm chừng, èo uột bởi không chủ động được nguồn nguyên liệu, giá cả thì ngày một tăng cao trong khi đầu ra không thay đổi nhiều.
Ông Nguyễn Văn Liêm, Chủ tịch Liên minh HTX thành phố cho biết: “Trước đây tại Đà Nẵng, ngành mây tre đan rất phát triển. Đã có nhiều HTX hoạt động có hiệu quả như HTX mây tre An Khê, HTX mây tre Bảo Trung, Công ty TNHH Đông Huy, Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Hương Quế, Công ty TNHH Sản xuất-Thương mại Quế Trà My... Những năm gần đây, tình hình thị trường xuất khẩu khó khăn, nguồn nguyên liệu không chủ động được, không ít HTX, cơ sở sản xuất mây tre phải thêm các loại hình sản xuất mới để bảo đảm nguồn thu nhập. Đơn cử như HTX mây tre Bảo Trung hiện đã tách một nửa ra chuyên kinh doanh hàng may mặc, nửa còn lại dặt dìu giữ lấy ngành mây tre đan”.
Thành phố Đà Nẵng đang trên đường đô thị hóa, hoàn thiện cơ sở hạ tầng, diện tích đất nông nghiệp vì thế thu hẹp dần, lực lượng lao động ở nông thôn cũng ít đi. Trong khi đó, khó khăn nhất vẫn là nguồn nguyên liệu, vốn vay và mặt bằng phục vụ sản xuất. Vì không chủ động được nguồn nguyên liệu, nhiều hợp đồng kinh doanh đã phải hủy bỏ. Nhiều HTX, cơ sở sản xuất mây tre phải ra Nghệ An, vào Quảng Ngãi, lên Tây Nguyên, thậm chí là qua Lào để tìm mua nguyên liệu nhưng vẫn không đáp ứng đủ.
 |
| Các sản phẩm hàng lưu niệm, đồ gia dụng... bằng nguyên liệu mây tre của HTX mây tre An Khê. |
Phải nhìn nhận rằng làm ngành mây tre đan có thu nhập không cao và không thu hút lực lượng thanh niên. Vì vậy, định hướng phát triển chung của thành phố là vẫn duy trì ngành mây tre đan song đây không phải là ngành mũi nhọn của ngành tiểu thủ công nghiệp. Theo đó, sự ngưng trệ của ngành mây tre đan âu cũng là điều tất yếu để phù hợp với xu thế chung đó. Chị Đồng Thị Hồng, xã viên HTX mây tre An Khê, đã 13 năm trong nghề mây tre đan, nói: “Làm ở HTX này chủ yếu là phụ nữ tuổi trung niên như chúng tôi, bởi bọn trẻ bây giờ đều muốn chọn một nghề năng động và có thu nhập cao hơn, không mấy ai chịu bám nghề này. Chúng tôi làm ở đây tuy lương thấp hơn những nơi khác nhưng được cái chủ động thời gian. Cứ hôm nào rảnh rỗi chị em lại sang đây làm. Gắn bó mãi rồi cũng quen, không muốn bỏ. Tuy vậy, vẫn rất muốn HTX tạo ra nhiều sản phẩm mới để chị em có thêm việc làm, tăng thu nhập”.
Về việc tìm hướng đi cho ngành mây tre đan, theo Sở Công thương, muốn phát triển lâu dài, ngành mây tre đan Đà Nẵng phải tạo ra được những sản phẩm du lịch đặc trưng. Trong tương lai, nếu có thể, các HTX, cơ sở sản xuất mây tre không chỉ đơn thuần sản xuất các sản phẩm gia dụng và xuất khẩu mà nên chăng các cơ sở sản xuất hàng mây tre sẽ quy tụ lại, tạo thành làng nghề như một điểm đến du lịch của du khách, mà ở đó có những món quà lưu niệm bằng hàng mây tre mang đặc trưng của Đà Nẵng?
Bài và ảnh: Thanh Tình