Chấp nhận cạnh tranh
Phó Tổng Giám đốc Công ty thép Cửu Long-Vinashin Bùi Mạnh Hùng cho biết: những ngày qua, trước việc thép Trung Quốc ồ ạt tràn vào thị trường Việt Nam, làm cho các doanh nghiệp sản xuất thép trong nước như ngồi trên đống lửa, nhất là đối với những doanh nghiệp mới đi vào sản xuất, chưa khấu hao xong. Công ty thép Cửu Long-Vinashin, mặc dù đã có thể đưa 2 nhà máy vào vận hành nhưng đành phải lùi lại, chọn thời điểm thích hợp hơn. Theo ông Hùng, nếu có đưa vào hoạt động trong lúc này cũng chỉ sản xuất cầm chừng, không đạt hiệu quả như mong muốn.
Các doanh nghiệp sản xuất thép choáng váng trước làn sóng thép Trung Quốc là đương nhiên. Bởi lẽ, Trung Quốc có sản lượng sản xuất thép lên tới 400 triệu tấn, lại khuyến khích xuất khẩu bằng cách hạ thuế từ 17% xuống còn 6%. Trong khi đó, nhu cầu thép của Việt Nam mới khoảng 4 triệu tấn nhưng công suất của các nhà máy đã lên tới 7 triệu tấn. Sự ứ thừa thép trong nước đã khiến ngành thép khó khăn, nay lại thêm chao đảo bởi thép nhập khẩu giá rẻ. Theo tính toán, các doanh nghiệp đang phải nhập phôi thép với giá 390- 410 USD/ tấn và phải chi phí thêm khoảng 40- 50 USD nữa mới ra được thép thành phẩm, giá thành lên tới 7800- 8000 đồng/ kg. Còn thép Trung Quốc, giá nhập khẩu mới là 7100 đồng/ kg, chỉ cần bán ra với giá 7400 đồng/ kg là đã có lãi lớn. Thép cuộn nhập khẩu rẻ hơn giá phôi, lại là thép chính phẩm của các nhà máy lớn Trung Quốc, điều này khiến ngành thép trong nước điêu đứng là phải. Đây là lý do đẩy ngành thép Hải Phòng ra khỏi danh sách ngành sản xuất có mức tăng trưởng cao năm 2006.
Không chỉ có ngành sản xuất thép, ngành dệt may cũng đứng trước những khó khăn và nguy cơ khó tránh khỏi khi Việt Nam chính thức gia nhập WTO. Nhiều người nhận định, sẽ có một số lượng không nhỏ doanh nghiệp dệt may rơi vào tình trạng phá sản. Sức ép cạnh tranh trong ngành dệt may là rất lớn. Hàng chục doanh nghiệp dệt may của Hải Phòng đang phải tính toán để tìm hướng đi thích hợp.
Như vậy, có thể thấy, 2 ngành sản xuất được coi là chủ lực của thành phố đang lâm vào tình trạng khó khăn mà chưa có biện pháp tháo gỡ. Đối với thép Trung Quốc, ta không kiện được họ với lý do bán phá giá, bởi Việt Nam chưa gia nhập WTO, vả lại nếu có vào WTO rồi thì các thủ tục cũng rất phức tạp, phía Việt Nam chưa có sự chuẩn bị. Còn với dệt may, năng lực nhỏ bé, công nghệ lạc hậu sẽ khó tránh khỏi sự “ chơi vơi giữa biển lớn WTO”. Biện pháp cuối cùng và không còn cách nào khác là phải chấp nhận cạnh tranh. Doanh nghiệp nào biết tính toán, biết tiết kiệm chi phí quản lý, chi phí sản xuất, nắm được thị trường sẽ tiếp tục tồn tại. Các doanh nghiệp khác đành phải chịu quy luật đào thải của cơ chế thị trường.
Lắng nghe, chia sẻ, giải quyết ngay những đề nghị của doanh nghiệp trong phạm vi quyền hạn của thành phố là việc làm cấp thiết. Bên cạnh đó, cần có sự định hướng, quy hoạch lại các ngành sản xuất này trên cơ sở thực tế hiện nay và tính tới khả năng phát triển trong thời gian tới để có hướng đầu tư phù hợp, khuyến khích các doanh nghiệp chuyển hướng hoạt động nếu thấy khó bề cạnh tranh, bảo đảm giữ ổn định về việc làm cho hàng chục nghìn lao động ngành thép và dệt may.
Hồng Thanh