Chấp hành viên Nông Văn Dũng - Người dành 90% thời gian để “mở nút thắt” tâm lý cho dân

Dành 90% thời gian cho đối thoại

Trong tâm thức nhiều người, nhắc đến thi hành án là nhắc đến cưỡng chế, nhưng với ông Nông Văn Dũng, đó là giải pháp cuối cùng khi mọi cánh cửa thương lượng đã đóng sập lại.

Ông Dũng chia sẻ với phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam một con số ngạc nhiên cho những ai ngoài ngành: Trong suốt quá trình tổ chức thi hành án, ông dành tới hơn 90% thời gian cho việc đối thoại, tuyên truyền và vận động đương sự. Chỉ khi đã cạn cùng mọi biện pháp thuyết phục, ông mới dùng đến biện pháp mạnh theo quy định. “Việc tập trung đối thoại giúp người dân hiểu quyền và nghĩa vụ, hạn chế xung đột và bảo đảm an toàn cho tất cả các bên”, ông nói.

Đối với ông Dũng, giá trị lớn nhất của nghề không phải là cưỡng chế thành công bao nhiêu vụ, mà là hạn chế tối đa việc phải cưỡng chế. Khi người dân hiểu luật và tự nguyện chấp hành, đó là thắng lợi lớn nhất của người cán bộ.

Nghề thi hành án không chỉ đối mặt với tiền bạc, tài sản mà còn đối mặt với những rạn nứt của tình thân. Ông Dũng kể về vụ tranh chấp di sản thừa kế khiến ông trăn trở mãi đó là mẹ chồng kiện đòi nhà, buộc con dâu và cháu gái phải giao trả nơi ở duy nhất.

Dù bản án đã có hiệu lực, nhưng thực tế, hai mẹ con người phải thi hành án không có việc làm, kinh tế khó khăn, việc buộc họ ra đường là một quyết định nghiệt ngã. “Nhói lòng không phải vì nghi ngờ tính đúng đắn của bản án, mà vì chứng kiến những người cùng huyết thống phải giải quyết với nhau bằng pháp đình”. Đây chính là tình huống tiến thoái lưỡng nan đặc thù của nghề khi một bên là hiệu lực của bản án, một bên là an sinh xã hội của con người.

Thực địa cưỡng chế là nơi bản lĩnh và tính mạng của người Chấp hành viên bị đe dọa. Vụ cưỡng chế đầu tiên của ông Dũng là một vụ giao quyền sử dụng đất đầy khó khăn. Người phải thi hành án là người có công với cách mạng nhưng đã cao tuổi và chống đối cực đoan.

Trong quá trình công tác, ông Dũng từng nhiều lần đối mặt với những tình huống đe dọa trực tiếp đến tính mạng, đặc biệt là khi tổ chức cưỡng chế những vụ việc có chống đối quyết liệt. Có những trường hợp người phải thi hành án sử dụng hung khí, đe dọa lực lượng tham gia cưỡng chế, khiến chúng ông phải vừa bảo đảm an toàn cho bản thân và đồng nghiệp, vừa duy trì hiệu quả công việc. Kinh nghiệm xương máu đó đã theo ông suốt những năm tháng đối mặt với hiểm nguy sau này.

Kiên trì dùng kiến thức pháp luật xử lý người “lách luật”

Đáng sợ không kém hung khí là những đối tượng am hiểu luật nhưng cố tình làm sai. Ông Dũng nhớ lại vụ việc một cựu cán bộ có chức, có quyền nghỉ hưu đã lợi dụng kiến thức ngành để trì hoãn thi hành án suốt nhiều năm bằng cách gửi đơn khiếu nại, tố cáo khắp các cấp từ địa phương đến Trung ương.

Trong trận chiến này, ông dùng sự kiên trì và chính kiến thức pháp luật để đối ứng. Từng buổi làm việc trực tiếp, từng tờ giấy giải thích được đưa ra cho đến khi đối tượng không còn lý lẽ để chống đối và tự nguyện giao tài sản. Đó là sự đấu trí cam go mà chỉ những người có bản lĩnh thép mới có thể đứng vững.

Đương sự thường dùng những hình thức cực đoan nhất để ngăn cản, lợi dụng người già, trẻ em, đe dọa tự vẫn hay thậm chí là đốt nhà. Đứng trước những tình huống dầu sôi lửa bỏng, ông Dũng chọn cách giữ bình tĩnh tuyệt đối, quan sát và phối hợp chặt chẽ với liên ngành để có phương án tối ưu, đảm bảo an toàn cho cả đối tượng dễ bị tổn thương.

Ông tâm sự, một cuộc cưỡng chế thành công không bao giờ là chiến công đơn độc. Sự phối hợp của Công an để giữ an ninh, Viện kiểm sát để giám sát tính hợp pháp là yếu tố then chốt. Một cuộc thi hành án lý tưởng theo ông Dũng không chỉ là làm cho xong việc mà còn phải hạn chế thấp nhất hệ lụy xã hội, thể hiện được tính kỷ cương và chuyên nghiệp.

Câu chuyện của ông Nông Văn Dũng là minh chứng cho việc thi hành án là nghề thực thi công lý ở chặng cuối cùng. Ở đó, mỗi quyết định đưa ra đều phải đứng vững cả về pháp lý lẫn đạo lý, để bản án không chỉ nằm trên giấy mà thực sự mang lại sự công bằng cho cuộc đời.