Chấp hành viên kiên trì dân vận, đánh thức tình người trong tổ chức thi hành án

Dừng cưỡng chế phút chót để người phải thi hành án tự nguyện giao nhà

Năm 1998, ông Nguyễn Trọng Tài được tuyển dụng vào ngành thi hành án dân sự (THADS). Gần 30 năm gắn bó với nghề, từ những ngày còn là chuyên viên giúp việc cho chấp hành viên Đội Thi hành án thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) cho đến chấp hành viên trung cấp, rồi đảm nhiệm cương vị lãnh đạo đơn vị như ngày hôm nay cho thấy rõ hình ảnh một cán bộ trưởng thành từ thực tiễn, từng bước tích lũy kinh nghiệm, bản lĩnh qua từng vị trí công tác.

Từng ấy thời gian công tác, ông Nguyễn Trọng Tài đã trải qua nhiều cung bậc cảm xúc của nghề thi hành án dân sự khác nhau như áp lực, trăn trở, va chạm nhưng cũng nhận được không ít niềm vui và sự trưởng thành từ chính nghề nghiệp mình đã chọn.

Theo ông Tài, thực tế có rất nhiều người nghĩ đơn giản rằng nghề THADS chỉ làm những công việc mà nội dung bản án, quyết định của tòa án đã tuyên sẵn hay chỉ là tổ chức cưỡng chế, kê biên tài sản… Nhưng với ông, nghề THADS không những thế mà còn thể hiện tính bản lĩnh, nhân đạo, kiên trì trong công tác động viên thuyết phục và nghiêm minh trước pháp luật giữa những hoàn cảnh đời sống phức tạp khác nhau.

Hằng năm, ông Nguyễn Trọng Tài được phân công tổ chức nhiều vụ việc khác nhau, mỗi người phải thi hành án có một hoàn cảnh khác nhau. Trong số đó, ông nhớ mãi một vụ việc THADS cách đây đã nhiều năm khi ông với vai trò là chấp hành viên trực tiếp thụ lý, tổ chức thi hành án.

Người phải thi hành án là một cụ bà đã gần 80 tuổi. Theo nội dung bản án của tòa án, bà và gia đình phải có nghĩa vụ giao ông H một ngôi nhà cấp 4, diện tích 52m2 nằm trên đường Phan Bội Châu, thành phố Quy Nhơn (cũ), nay là phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai.

Qua xác minh, ông Tài biết ngôi nhà này là nơi ở duy nhất của cả gia đình nhiều thế hệ sinh sống gần 10 người. Tuy bản án đã có hiệu lực pháp luật nhưng việc thi hành kéo dài vì cả gia đình người phải thi hành án không thông suốt, tâm lý lo sợ mất nơi ở khiến họ phản ứng gay gắt, đòi sống chết trong ngôi nhà này, cương quyết không tự nguyện thi hành án.

Sau khi nắm tình hình, bản thân ông Tài nhiều đêm suy nghĩ tìm ra phương án nào tối ưu nhất để thi hành xong bản án. Ông hiểu rằng, nếu chỉ áp dụng biện pháp cứng rắn là áp dụng biện pháp cưỡng chế đưa người và toàn bộ tài sản ra khỏi nhà để giao nhà cho người được thi hành án thì có thể hoàn thành việc thi hành án nhanh hơn nhưng sẽ để lại nhiều day dứt và ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự ở địa phương.

Cuối cùng, bằng nhiều lần gặp gỡ, giải thích, vận động, thuyết phục phối hợp cùng chính quyền địa phương, vụ việc được giải quyết trong sự đồng thuận, hai bên cũng tìm được tiếng nói chung. Người được thi hành án đồng ý hỗ trợ thêm thời gian và chi phí để gia đình cụ bà ổn định chỗ ở mới. Đổi lại, cụ bà và gia đình tự nguyện giao nhà theo bản án mà không phải tổ chức cưỡng chế.

“Ngày bàn giao tài sản diễn ra yên lặng và nhẹ nhàng hơn tôi tưởng. Không có tiếng la ó, không có chống đối, cũng không có cảnh lực lượng cưỡng chế phải can thiệp. Khi công việc hoàn tất, cụ bà nắm chặt tay tôi và nói: “Tôi biết các chú chỉ làm theo nội dung bản án tuyên nhưng các chú làm sao để cho người dân như tôi không những chấp hành pháp luật mà còn thấy tình người”. Câu nói ấy khiến tôi nhớ mãi và tôi cảm nhận rất rõ ý nghĩa công việc mình đang làm”, Trưởng phòng Thi hành án dân sự khu vực 1 - Gia Lai chia sẻ.

Tranh thủ sự ủng hộ của chính quyền, những người xung quanh đương sự trong dân vận

Theo ông Nguyễn Trọng Tài, để công tác vận động, thuyết phục đạt hiệu quả cao, chấp hành viên phải có năng lực chuyên môn, nắm vững kiến thức pháp luật, nghiên cứu kỹ bản án. Đồng thời, chấp hành viên phải có đạo đức, tác phong lẫn uy tín, việc thuyết phục đương sự phải trên tinh thần lắng nghe và thấu hiểu, phải mềm mỏng nhưng dứt khoát, khách quan vô tư và kiên trì bền bỉ.

Chấp hành viên cũng cần tìm hiểu rõ nhân thân, hoàn cảnh gia đình, từ đó có cách tác động hợp lý; hiểu rõ điều kiện kinh tế, khả năng thực hiện nghĩa vụ của người phải thi hành án để đưa ra phương án thuận lợi nhất cho họ.

Quá trình thuyết phục người phải thi hành án, chấp hành viên cần tranh thủ sự ủng hộ của chính quyền địa phương, những người xung quanh người phải thi hành án; thường xuyên phối hợp với các ban, ngành, hội, đoàn thể để vận động, thuyết phục. Việc tự nguyện, thỏa thuận thi hành án của người phải thi hành án cần đảm bảo đúng pháp luật, không trái đạo đức xã hội và không ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người khác.

“Nghề THADS là vậy. Chúng tôi đứng ở điểm giao giữa pháp luật và cuộc sống. Mỗi hồ sơ là một số phận, mỗi vụ việc là một hoàn cảnh khác nhau. Có những vụ án kinh tế giá trị lớn nhưng tổ chức thi hành xong rất nhanh. Tuy nhiên, có những vụ tranh chấp chỉ vài chục triệu đồng nhưng kéo dài nhiều năm liền vì liên quan tình thân, danh dự hoặc mâu thuẫn tích tụ kéo dài không hàn gắn được…”, ông Tài tâm sự.

Với ông Nguyễn Trọng Tài, dù ở cương vị nào, ông vẫn luôn tự nhắc mình phải bản lĩnh nghề nghiệp, giữ vững phẩm chất của người cán bộ thi hành án. Đó là tận tụy, kiên nhẫn, khách quan, trách nhiệm và cả lòng nhân ái.

Qua gần 30 năm công tác, điều ông Tài trân trọng nhất không phải là bao nhiêu vụ việc đã thi hành xong, bao nhiêu bằng khen, giấy khen cấp có thẩm quyền tặng cho bản thân mà là niềm tin của người dân đối với cơ quan thi hành án dân sự và đối với pháp luật.

“Ngày nay, ngành THADS tiếp tục được đổi mới và nhiều yêu cầu mới nhưng tôi luôn tin rằng, dù ở giai đoạn nào, hoàn cảnh nào, người cán bộ thi hành án dân sự vẫn giữ được phẩm chất quan trọng nhất - bản lĩnh, trách nhiệm và nhân văn. Đó cũng là điều đã giúp tôi gắn bó với nghề từ ngày đầu bước chân vào ngành cho đến hôm nay”, Trưởng phòng Thi hành án dân sự khu vực 1 - Gia Lai chia sẻ.