Chấp hành viên Chu Thanh Hà và quyết định cưỡng chế đặc biệt

Hành trình kiên trì vận động và những trăn trở của người thực thi pháp luật

Hồ sơ vụ việc thể hiện một chuỗi các diễn biến pháp lý chặt chẽ theo đúng trình tự tố tụng hiện hành. Cơ quan Thi hành án dân sự hiện đang tổ chức thi hành Bản án dân sự sơ thẩm số 18/2022/DS-ST ngày 28/4/2022 của Tòa án nhân dân thành phố Cao Bằng và Bản án dân sự phúc thẩm số 33/2022/DS-PT ngày 25/8/2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Cao Bằng. Trên cơ sở các phán quyết có hiệu lực này, Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Cao Bằng đã ban hành Quyết định thi hành án theo yêu cầu số 20/QĐ-CCTHADS ngày 07/10/2022. Theo đó, bà Phạm Thanh H có nghĩa vụ thanh toán cho Ngân hàng số tiền là 5.691.398.492 đồng và tiền lãi phát sinh theo hợp đồng tín dụng cho đến khi thi hành án xong.

Sau khi ban hành quyết định thi hành án, Chấp hành viên đã tiến hành xác minh điều kiện thi hành án đối với bà Phạm Thanh H. Kết quả xác minh xác định tài sản bảo đảm cho khoản vay là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất số 162, tờ bản đồ số 96, tổ 01, phường Đề Thám, thành phố Cao Bằng theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CU 846451 cấp ngày 03/6/2020 đứng tên bà Phạm Thanh H.

Tuy nhiên, qua quá trình xác minh, tìm hiểu nguồn gốc tài sản và hoàn cảnh thực tế của gia đình, cơ quan thi hành án được biết trước đây quyền sử dụng đất và tài sản trên đất thuộc quản lý, sử dụng của bà Nông Thị V. Quá trình xác minh thể hiện do cần tiền để giải quyết công việc cá nhân nên bà Nông Thị V cùng con gái là bà Dương Thị Thu N đã thực hiện việc vay tiền của bà H. Đồng thời, các bên ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất với thỏa thuận nếu đến hạn không thanh toán được tiền thì bà H được quyền thực hiện thủ tục sang tên quyền sử dụng đất.

Đến hạn, không có khả năng thanh toán nên bà H đã thực hiện việc sang tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sang tên mình, sau đó sử dụng tài sản này để thế chấp vay vốn tại một Ngân hàng. Quá trình vay vốn, bà Phạm Thanh H không thực hiện được nghĩa vụ thanh toán cho ngân hàng nên đơn vị đã khởi kiện ra Tòa án yêu cầu bà H thanh toán toàn bộ khoản nợ và đề nghị xử lý tài sản thế chấp theo quy định pháp luật nếu bà H không trả được nợ.

Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, cơ quan thi hành án tiến hành tổ chức thi hành theo quy định, tuy nhiên cái khó lớn nhất phát sinh là mặc dù trên phương diện pháp lý quyền sử dụng đất đứng tên bà Phạm Thanh H và là tài sản bảo đảm cho khoản vay ngân hàng, nhưng trên thực tế toàn bộ nhà đất vẫn do gia đình bà Nông Thị V cùng các con trực tiếp quản lý, sinh sống ổn định. Trong quá trình tổ chức thi hành án, Chấp hành viên gặp rất nhiều khó khăn khi kiểm tra thực tế thì tài sản trên đất không do bà H quản lý, sử dụng mà toàn bộ nhà đất đang do gia đình bà Nông Thị V cùng các con sinh sống. Bà V đã chia đất cho các con để làm nhà. Toàn bộ tài sản, công sức tích góp nhiều năm của gia đình đều dồn vào căn nhà đang sinh sống trên đất.

Trong quá trình tổ chức thi hành án, Chấp hành viên cùng chính quyền địa phương đã nhiều lần trực tiếp đến gặp gỡ, làm việc, tuyên truyền, giải thích pháp luật và vận động gia đình bà Nông Thị V tự nguyện giao tài sản để thi hành bản án đã có hiệu lực pháp luật.

Ngày 25/4/2023, Chấp hành viên phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức buổi làm việc trực tiếp tại nơi ở của gia đình để tiếp tục vận động, thuyết phục các thành viên trong gia đình chấp hành việc giao tài sản, tuy nhiên gia đình vẫn chưa đồng ý vì hoàn cảnh thực tế đặc biệt khó khăn. Qua các buổi làm việc, gia đình trình bày hiện không còn nơi ở nào khác, không có đất ở khác để xây dựng nhà mới, điều kiện kinh tế rất khó khăn.

Gia đình ông Dương Ngọc V (con trai bà V.) có hai con nhỏ, thu nhập chỉ dựa vào việc bán hoa quả và làm thuê nên không có khả năng tạo lập chỗ ở mới trong thời gian ngắn. Người con út của bà V cũng đang sinh sống cùng mẹ trên phần đất này và toàn bộ tài sản tích góp của gia đình đều nằm trong các công trình nhà ở đã xây dựng trên đất. Chính vì vậy, việc phải giao tài sản để xử lý thi hành án đồng nghĩa với nguy cơ cả gia đình mất đi nơi ở duy nhất và rơi vào hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Đảm bảo thượng tôn pháp luật 

Chính những yếu tố đó đã khiến quá trình tổ chức thi hành án trở thành vụ việc có nhiều trăn trở đối với Chấp hành viên và các cơ quan phối hợp. Một bên là yêu cầu bắt buộc phải tổ chức thi hành nghiêm bản án đã có hiệu lực pháp luật nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của ngân hàng và người mua tài sản đấu giá. Nhưng một bên khác là thực tế nhiều thành viên trong gia đình, đặc biệt là hai người con trai của bà V cùng vợ con họ, dù không trực tiếp thực hiện giao dịch vay nợ nhưng lại phải gánh chịu hậu quả rất lớn từ những giao dịch do bà V và bà Phạm Thanh H thực hiện trước đó.

Mặc dù gặp rất nhiều khó khăn trong công tác vận động, thuyết phục nhưng cơ quan thi hành án vẫn kiên trì thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật, đồng thời cố gắng hạn chế tối đa tác động tiêu cực đối với đời sống của các hộ gia đình đang cư trú trên đất.

Sau khi tiếp tục vận động không thành, Chấp hành viên Chu Thanh Hà đã ban hành Quyết định cưỡng chế kê biên tài sản số 14/QĐ-CTHADS ngày 16/6/2023; xây dựng kế hoạch cưỡng chế, phối hợp với các cơ quan liên ngành tổ chức kê biên tài sản vào ngày 18/8/2023. Sau khi kê biên, nhằm tạo điều kiện cho gia đình ổn định tạm thời trong thời gian chờ xử lý tài sản, cơ quan thi hành án vẫn tạm giao tài sản cho gia đình bà Nông Thị V tiếp tục quản lý, sử dụng.

Đến ngày 25/4/2024, tài sản được bán đấu giá thành công cho ông Trần Việt C với giá 3.708.800.000 đồng. Sau đó, ngày 01/7/2024, cơ quan thi hành án phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức giao thực tế tài sản cho người mua trúng đấu giá. Trong quá trình bàn giao, gia đình bà Nông Thị V cùng các con đã chấp hành việc di dời người và tài sản ra khỏi nhà đất, mặc dù đây là sự việc ảnh hưởng rất lớn đến đời sống, chỗ ở và tâm lý của các thành viên trong gia đình.

Với vai trò là lãnh đạo chỉ đạo, trực tiếp vận động thuyết phục, giải quyết cùng chấp hành viên tổ chức thi hành vụ việc, đây không chỉ là quá trình áp dụng các quy định pháp luật để kê biên, xử lý tài sản theo bản án đã có hiệu lực pháp luật mà còn là một vụ việc để lại rất nhiều trăn trở và áp lực. Tuy nhiên, đứng trước yêu cầu phải bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, bảo đảm hiệu lực của bản án đã có hiệu lực pháp luật và quyền lợi hợp pháp của tổ chức tín dụng cũng như người mua trúng đấu giá tài sản, Chấp hành viên Chu Thanh Hà chia sẻ, vẫn buộc phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo quy định.