Chặn tiêu cực trong việc cho - nhận con nuôi

(PLO) - Trẻ em bị bỏ rơi đã rất đáng thương và hành trình tìm mái ấm gia đình thay thế cho các bé ở cả trong nước và nước ngoài cũng vô vùng gian nan. Điều này càng khó khăn hơn nếu không nhận được sự hợp tác của những bậc sinh thành mà lại bỏ rơi trẻ, trong khi việc xác minh hồ sơ, lấy ý kiến của cha/mẹ đẻ đối với việc cho trẻ làm con nuôi là điều kiện bắt buộc.
Ảnh chỉ mang tính chất minh họa. Ảnh chỉ mang tính chất minh họa.
Ách vì mẹ đẻ “trốn”…  xác minh
Cháu Nguyễn Thùy L. bị bỏ rơi từ khi mới sinh ra và hiện đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Bảo trợ xã hội Hà Nội 1. Hồ sơ của cháu thể hiện mẹ cháu là Vương Thị Đắc H., hộ khẩu thường trú của chị H. rất rõ ràng và chị H. khẳng định không hề có chuyện chửa đẻ gì. Nhưng theo hồ sơ do Công an phường cung cấp, chị H. nhận là có vào Bệnh viện Phụ sản Hà Nội sinh con là một cháu gái vào ngày 16/1/2012, do gia đình chưa chăm sóc được nên gửi vào Trung tâm Bảo trợ xã hội để chăm sóc. 
Vì vậy, cán bộ xác minh phải trực tiếp gặp chị H. để làm rõ mâu thuẫn trong kết quả xác minh và trong hồ sơ. Có điều, việc gặp được chị H. để xác minh là hết sức khó khăn bởi liên tục tìm tới nhà chị mà không thấy chị H. có mặt ở nhà. Cơ quan xác minh cũng đã nhiều lần cử cán bộ đến làm việc với chính quyền địa phương. Tuy nhiên, những nỗ lực ấy đến nay vẫn chưa có kết quả, buộc lòng cơ quan xác minh phải đề nghị Sở Tư pháp chưa giải quyết cho cháu đi làm con nuôi để tiếp tục xác minh.
Trường hợp của cháu Lê Thị H. (sinh ngày 3/7/2010, được nuôi dưỡng tại Trung tâm nuôi dưỡng người già và trẻ khuyết tật Hà Nội) còn thương tâm hơn nữa. Trước khi sinh cháu H., mẹ cháu là Lê Thị N. bị đối tượng Nguyễn Quốc Quân (SN 1991, ở Quốc Oai, Hà Nội) cưỡng dâm dẫn đến việc chị N. mang thai. Do chưa đủ căn cứ để buộc tội Quân, Công an huyện Quốc Oai yêu cầu sau khi sinh, chị N. phải báo cho Công an huyện biết để tổ chức giám định làm căn cứ giải quyết tiếp. 
Sau khi sinh cháu H., chị N. và gia đình làm thủ tục tự nguyện cho cháu H. vào Trung tâm để làm con nuôi người nước ngoài. Nhưng sự tự nguyện này lại không được báo với Công an huyện Quốc Oai là chưa đảm bảo về mặt pháp lý vì theo tố cáo của chị N. thì cháu H. là con của cả Nguyễn Quốc Quân, việc cho cháu H. cần phải có ý kiến của Quân. Mặt khác, việc cho cháu H. đi làm con nuôi người nước ngoài sẽ gây khó khăn đối với việc giám định, phục vụ công tác điều tra, giải quyết đơn tố cáo của chị N và gia đình, nên cháu H cũng phải tiếp tục… chờ đợi.
Cần sự phối hợp thật trách nhiệm
Luật Nuôi con nuôi năm 2010 đã nhấn mạnh phải xác định cha/mẹ đẻ của trẻ em để lấy ý kiến đồng ý với việc cho trẻ em làm con nuôi, bảo đảm việc đồng ý cho trẻ em làm con nuôi không vì mục đích trục lợi, không bị đe dọa, mua chuộc, không kèm theo yêu cầu trả tiền hoặc lợi ích vật chất khác. Riêng trẻ em làm con nuôi nước ngoài còn phải kiểm tra, xác minh hồ sơ trẻ em để xác nhận trẻ em đủ điều kiện làm con nuôi nước ngoài. 
Theo quy định của Công ước Lahay, việc xác minh, bảo đảm rõ ràng nguồn gốc của trẻ em là một trong những nhiệm vụ của nước gốc. Làm tốt công tác này chính là góp phần bảo vệ quyền và lợi ích tốt nhất của trẻ, góp phần phòng ngừa việc bắt cóc, bán và buôn bán trẻ em làm con nuôi, ngăn ngừa việc thu lợi bất hợp pháp liên quan đến việc cho nhận con nuôi và ngăn ngừa tình trạng cho nhận con nuôi trái với mục đích của Công ước Lahay. Sự tham gia của cơ quan Công an trong thủ tục xác nhận trẻ em đủ điều kiện làm con nuôi ở nước ngoài là một biện pháp đảm bảo thực thi các nguyên tắc giải quyết nuôi con nuôi quốc tế theo Công ước Lahay.
Tuy nhiên, thực tế đã phát sinh nhiều trường hợp cho - nhận con nuôi rất tùy tiện như sau khi sinh con, mẹ đẻ cho con làm con nuôi (trao tay, hoặc giấy viết tay, giấy chứng sinh, chưa đăng ký thủ tục cho - nhận con nuôi) mà không để lại địa chỉ hoặc để lại địa chỉ rồi “trốn”, bỏ đi làm ăn xa không có tin tức gì, thậm chí có người để lại địa chỉ giả. Khi tiến hành thủ tục đăng ký nuôi con nuôi, UBND cấp xã không thể liên hệ với cha/mẹ đẻ để lấy ý kiến đồng ý theo quy định của pháp luật, tương tự trường hợp của cháu L. trên đây. 
Còn trong việc giải quyết con nuôi nước ngoài, thời hạn xác minh 30 ngày chưa được đảm bảo và nội dung xác minh của cơ quan Công an đôi khi chưa rõ ràng… Những hạn chế đó khiến thời gian giải quyết bị kéo dài, trẻ em sẽ càng không nhanh chóng có được mái ấm gia đình thay thế. Để giải quyết vướng mắc, một số ý kiến cho rằng rất cần sự phối hợp thật trách nhiệm của cấp cơ sở nhằm hoàn chỉnh hồ sơ giải quyết con nuôi. Quan trọng hơn là các cấp có thẩm quyền sớm xây dựng, ban hành các văn bản hướng dẫn để tổ chức thực hiện thống nhất, đúng quy định.
Hoàng Thư
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Thiếu tá Nguyễn Khắc Hào, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Cầu Treo: Tỏa sáng giữa lằn ranh của sự sống và cái chết

Thiếu tá Nguyễn Khắc Hào, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Cầu Treo: Tỏa sáng giữa lằn ranh của sự sống và cái chết
(PLVN) - Những hiểm nguy luôn rình rập. Những cuộc đấu trí cam go, quyết liệt. H àng ngày, hàng giờ luôn phải đối mặt với lằn ranh của sự sống và cái chết khi đấu tranh với những tên tội phạm ma túy (TPMT) manh động, có vũ khí nóng nhưng nhiều năm qua, Thiếu tá Nguyễn Khắc Hào, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế (CKQT) Cầu Treo, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Hà Tĩnh đã cùng đồng đội lăn lộn khắp các bản làng, chủ động áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, đấu tranh thắng lợi với TPMT.

Chi bộ Chi cục THADS quận Tân Bình đạt nhiều kết quả tích cực khi học và làm theo Bác Hồ

Chi bộ Chi cục THADS quận Tân Bình đạt nhiều kết quả tích cực khi học và làm theo Bác Hồ
(PLVN) - Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã đi vào nề nếp, qua đó thúc đẩy việc nêu gương của đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu đơn vị; đồng thời tạo chuyển biến tích cực về lề lối, tác phong, hiệu quả làm việc trong đội ngũ Đảng viên, công chức Chi cục Thi hành án dân sự (THADS) quận Tân Bình (TP HCM)...

Cục Thi hành án dân sự tỉnh Thái Nguyên: Triển khai thực hiện Chỉ thị 04 của Ban Bí thư Trung ương Đảng

Toàn cảnh buổi Hội nghị
(PLVN) -  Vừa qua, Cục thi hành án dân sự tỉnh Thái Nguyên đã triển khai thực hiện chỉ thị 04-CT/TW ngày 02/06/2021 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án tham nhũng, kinh tế”.

Doanh nhân Mẫn Ngọc Anh: Người con tài hoa của mảnh đất quan họ Bắc Ninh

Ông Mẫn Ngọc Anh – Chủ tịch Tập đoàn HANAKA
(PLVN) - Bắc Ninh - Kinh Bắc là vùng đất địa linh nhân kiệt, vùng đất tiêu biểu của nền văn hiến và nhân cách Việt Nam. Cũng tại nơi đây đã sản sinh ra nhiều doanh nhân tài ba, có đóng góp to lớn cho sự nghiệp xây dựng và làm giàu quê hương, đất nước. Một trong số đó phải kể đến ông Mẫn Ngọc Anh – Doanh nhân tài hoa, trọng nhân, trọng đạo, một người sống và làm việc vì hai chữ thiện lương.

Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang họp bàn về mức chi thăm hỏi, tặng quà đối với người có công với cách mạng trên địa bàn tỉnh

Bà Nguyễn Thị Thược, Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Tư pháp, Chủ tịch Hội đồng tư vấn thẩm định chủ trì cuộc họp
(PLVN) - Ngày 17/05, Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang đã tổ chức họp Hội đồng tư vấn thẩm định dự thảo Nghị quyết 132 quy định nội dung và mức chi thăm hỏi, tặng quà người có công với cách mạng và gia đình người có công với cách mạng trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.

Tăng cường kiểm soát và nâng cao chất lượng đào tạo luật

Tăng cường kiểm soát và nâng cao chất lượng đào tạo luật
(PLVN) -Ngày 17/5, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đã chủ trì buổi làm việc với các đơn vị về Đề án giải pháp tăng cường kiểm soát chất lượng đào tạo cử nhân luật. Thứ trưởng Phan Chí Hiếu, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đồng chủ trì buổi làm việc.

Đại tá Trần Hồng Phú: Cán bộ Công an tận tụy vì Nhân dân và sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc

Đại tá Trần Hồng Phú: Cán bộ Công an tận tụy vì Nhân dân và sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc
(PLVN) -  Hơn 20 năm công tác trong lực lượng Công an nhân dân là chừng ấy năm Đại tá Trần Hồng Phú - Phó Giám đốc Công an tỉnh Ninh Bình không ngừng băn khoăn, trăn trở và nhắc nhở bản thân cùng các đồng đội nỗ lực hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, bảo đảm đời sống nhân dân được bình yên và hạnh phúc.

Lâm Đồng tăng cường quản lý hoạt động công chứng

Lâm Đồng tăng cường quản lý hoạt động công chứng.
(PLVN) - Thời gian qua hoạt động công chứng trên địa bàn tỉnh Lâm đồng đã từng bước ổn định và phát triển, chất lượng, quy mô và tính chuyên nghiệp của các tổ chức hành nghề công chứng, đội ngũ công chứng viên từng bước được nâng cao. Tuy nhiên hoạt động công chứng ở tỉnh vẫn còn bộc lộ một số vướng mắc, tồn tại.