Cerberus nhìn thấy điều gì ở Chrysler?

Tại những thời điểm mà Cerberus đàm phán để mua Chrysler từ tay Daimler-Benz, nhiều câu hỏi đã được đặt ra rằng: Cerberus nhìn thấy điều gì ở Chrysler và tại sao tập đoàn tài chính không hề có kinh nghiệm trong việc chế tạo cũng như bán xe hơi này lại mua nó? Trong khi, một nhà sản xuất xe hơi lớn thứ 5 trên thế giới như Daimler không thể vực nổi.

Ngay từ đầu, các nhà phân tích cho rằng Cerberus quan tâm tới Chrysler Financial (đơn vị hỗ trợ khách hàng về mặt tài chính khi mua xe của Chrysler) bởi bộ phận này có thể sẽ đem lại nhiều lợi nhuận cho Cerberus. Cerberus đang sở hữu GMAC và việc sát nhập hai công ty này với nhau sẽ thiết lập nên một công ty hỗ trợ tài chính cực lớn cho người tiêu dùng xe hơi tại USA. Công ty sát nhập này phỏng đoán sẽ mang lại lợi nhuận lớn hơn nhiều so với lợi nhuận mà cả công ty Chrysler đem lại.

Nhưng liệu Chrysler Financial có giá trị đến nỗi Cerberus phải mua toàn bộ Chrysler?

Lời giải cho câu trả lời trên vẫn chưa rõ ràng. Tại thời điểm mà Cerberus đề nghị mua Chrysler, dư luận đã đồn rằng tập đoàn này sẽ tách bộ phận sản xuất ra và bán cho Magna International, Inc. – một công ty sản xuất linh kiện ô tô của Canada đã từng đấu thầu Chrysler. Lời đồn này cuối cùng bị bác bỏ.

Tuy nhiên, Robert Farago của tờ The Truth About Cars (Sự thực về xe hơi) nghĩ rằng ông biết câu trả lời: giữ các đại lý và mua phụ tùng, linh kiện từ nước ngoài. Robert cho rằng Cerberus coi sản xuất linh kiện của Chrysler như một bộ phận làm phát sinh nợ cho đơn vị tài chính của công ty, không hơn không kém.

Đó quả là một cách giải thích hợp lý bởi nó dựa trên thực tế là toàn bộ lợi nhuận của công ty được đem lại từ bộ phận tài chính. Tuy nhiên, nếu đây là kế hoạch của Cerberus, thì trong đó có những vấn đề liên quan tới cả chính trị lẫn thực tế.

Đầu tiên, hiệp hội công nhân liên bang UAW vẫn có ảnh hưởng rất lớn tới đảng Dân chủ đang nắm quyền trong Quốc hội và có thể sẽ giành được ghế tổng thống năm 2008. Việc sử dụng nguồn cung cấp linh kiện từ nước ngoài khiến công nhân Mỹ mất việc làm là vấn đề lo ngại lớn nhất của hiệp hội; vì thế, họ sẽ liên kết với nhau nhằm tạo ra rào cản đối với bất cứ kế hoạch nào tương tự. Và khi đó, đảng Cộng hoà cũng không thể không ủng hộ họ.

Còn GM và Ford, cả hai đều không “dư giả” về tài chính như Cerberus. Nhận ra rằng kế hoạch sử dụng linh kiện từ nước ngoài của Cerberus sẽ khiến Chrysler trong tay tập đoàn này trở thành một đối thủ mới với lợi thế về chi phí sản xuất xe, Ford và GM liền bao bọc lấy mình bằng lá cờ tổ quốc, ra sức ủng hộ những chính sách bảo vệ quyền lợi của công nhân Mỹ và hô to khẩu hiệu: “Xúc xích, Chevrolet, bánh nhân táo”. (Xúc xích và bánh nhân táo là hình tượng văn hoá của Mỹ).

Ngoài ra còn là vấn đề liên quan tới việc sản xuất ra những chiếc xe mà mọi người muốn mua, bất kể chúng được sản xuất từ đâu. Cerberus đã nhờ đến sự tư vấn của những lãnh đạo hàng đầu của Chrysler. Tuy nhiên, muốn tạo ra những chiếc xe thắng lợi thì phải sở hữu được một đội ngũ kỹ sư tài năng và nhiệt thành, có thể thiết kế nên những thứ mà mọi người thích và khác biệt với những gì hiện thời đang được bày bán. Việc phát triển ra những model mới là một nhiệm vụ mà Cerberus không thể né tránh. Hơn nữa, sản phẩm của Chrysler không có danh tiếng lớn về chất lượng, sự tiết kiệm nhiên liệu hay nhiều phẩm chất tốt đẹp khác. Vì thế, đây là một bất lợi của Chrysler khi nỗ lực bán xe giá rẻ. Để bán xe, Chrysler cần có những sản phẩm có sức hút lớn như Chrysler 300 và hay các loại xe bán động cơ để chuẩn bị cho lúc giá xăng lên tới đỉnh điểm.

Chrysler 300 SRT8 Touring 2006

Nếu tới đây, Cerberus mua linh kiện từ Hàn Quốc, thì điều này có lẽ sẽ cho phép họ bán xe ở giá thấp hơn, nhưng vẫn không nâng cao được tính cạnh tranh, đơn cử như: xe của họ không thể tốt và hấp dẫn bằng xe của Hyundai.

Cảnh UAW phải lăn lóc và chứng kiến những thành viên của mình dần bị mất việc làm là ít có khả năng xảy ra.

Cerberus đã chuẩn bị tinh thần ngừng việc sản xuất xe mới của Chrysler, và thoả hiệp một số điều khoản với hiệp hội. Như vậy, Cerberus và Chrysler có thể sẽ phải đấu tranh trong một thời gian dài. Các đại lý của họ sẽ không chết đói: họ sẽ vẫn cố bán những model 2006 và dẫu sao thì lợi nhuận từ xe đã qua sử dụng còn lớn hơn là từ xe mới. Tuy nhiên cũng không loại trừ khả năng họ sẽ chống đối.

Sở dĩ Cerberus phải làm thế là vì hiện nay tất cả xe của Chryler đều bị lỗ, và việc ngừng sản xuất xe mới có khi lại giúp Cerberus giảm lỗ. Dầu vậy, cả Chrysler và UAW đều vẫn cố gắng để tồn tại.

Chrysler Sebring 2006

Nếu Chrysler rời xa guồng quay của thị trường xe mới trong thời gian quá lâu, thì khi quay trở lại sẽ không còn chỗ đứng. Hơn nữa, miễn là Chrysler không tiếp tục sản xuất xe mới trong thời điểm hiện tại thì khoản nợ sẽ không lớn dần lên trên vai Chrysler Financial.

Trong khi Chrysler và cả những nhà sản xuất xe hơi khác sẽ phải đối mặt với những thực tế trên thị trường thì UAW cũng sẽ không thể giữ được vị thế của mình. UAW phải chấp nhận sự sụt giảm số lượng thành viên, mất “ngân hàng việc làm”, công nhân phải bắt đầu tự trả một vài khoản phí y tế. Vấn đề chỉ là lịch trình như thế nào.

Hiển nhiên, việc Chrysler sẽ tận dụng tối đa nguồn linh kiện nước ngoài là rất có lý. Đây không phải là một ý tưởng mới bởi Ford và GM trước đây cũng đã từng thực hiện. Nó cũng không phải là việc quá nghiêm trọng như phát triển tên lửa.

Những người nghĩ Cerberus chỉ là kẻ ba hoa nên nghĩ lại. Khả năng mà Cerberus thấy được giá trị trong Chrysler là hoàn toàn có thể, và điều đó là đúng.

Nếu người ta nhìn vào quá trình thành công của ngành thép nội địa sẽ thấy được cái lý của Cerberus. Các công ty tài chính tư nhân đã mua các công ty thép làm ăn thua lỗ, rồi điều đình với hiệp hội công nhân ngành thép của liên bang. Kết quả là: họ đã biến chúng thành một số công ty lớn với lợi nhuận khổng lồ, công nhân của hiệp hội lại được tuyển dụng và trả lương cao cùng nhiều trợ cấp.

Tuy nhiên, để đạt được sự thành công đó, người chủ tịch hiệp hội công nhân thép đã phải tính đến những biện pháp đem lại hiệu quả cao trong sản xuất và thay đổi chế độ lương và trợ cấp. Đây là người am hiểu về vốn, tài sản, thị trường thế giới, biết cách điều hoà các quy định làm việc của hiệp hội, và sẵn sàng làm việc với những nhà đầu tư vốn cổ phần tư nhân trong các công ty.

Hy vọng, Cerberus sẽ nắm được những cơ hội trong ngành ô tô giống như ngành thép tại Mỹ.

• Thu Hồng