“Cát tặc” có giấy phép: Tiền vào túi ai?

Hình minh họa
Hình minh họa
(PLO) - Những ngày đầu tháng 5/2017, khi giá cát đang sốt lên từng ngày cũng là lúc các phương tiện khai thác cát trái phép trên sông Tiền, sông Hậu gia tăng việc vơ vét lòng sông dữ dội. Trong đó nổi lên nhiều vụ khai thác cát có giấy phép nhưng bị dân phản ứng.
 

Song song với ô nhiễm cá sông, cá biển chết vì nhiễm bẩn thì tình trạng “cát tặc” khai thác cát cho các công trình xây dựng, thậm chí xuất khẩu hàng chục triệu m3 đã gây ra những hậu quả nặng nề.

Điều oái oăm là bên cạnh số “cát tặc” lén lút không phép lại có loại phổ biến hơn, hoàn toàn công khai và vận hành ngày đêm với quy mô lớn, phương tiện, thiết bị công suất cao mức độ thiệt hại lớn hơn nhiều. Những vụ “cát tặc” này có giấy phép, nhân danh các dự án nạo vét luồng lạch, lòng sông, cửa biển để tàn phá tài nguyên và làm giàu vô độ. 

Người dân nhiều nơi đã bức xúc trực tiếp đấu tranh ngăn chặn từ Vĩnh Long, An Giang, Đồng Tháp… Thậm chí chính quyền tỉnh Bắc Ninh phải cầu cứu với chính phủ vì bị hăm dọa. Ngay trên diễn đàn Quốc hội kỳ họp lần này, nhiều đại biểu đã đặt vấn đề: Ai, nhóm lợi ích nào đã bảo kê cho “cát tặc”? Siêu lợi nhuận của “cát tặc” đang vào túi ai? 

Khai thác suốt ngày đêm

Đêm, hàng chục xáng cạp vẫn hoạt động làm huyên náo suốt một đoạn sông Hậu dài gần chục cây số (đoạn qua 3 địa phương Cần Thơ, Vĩnh Long, Hậu Giang). Ngoài những xáng cạp lớn trên sông, ven mé bờ cồn Lục Sĩ Thành (huyện Trà Ôn) cũng có một số ghe công suất vài chục tấn đang tìm chỗ thọc vòi xuống lòng sông hút cát. Chính quyền chỉ cấp phép khai thác cát vào ban ngày, vị trí nằm xa bờ sông, nhưng khi đêm tối thì các xáng cạp lại lén tấp sát bờ hút cát. 

Theo Sở Tài nguyên - Môi trường (TNMT) tỉnh Vĩnh Long, trên luồng sông Hậu thuộc thủy phận Vĩnh Long (khu vực cồn Công và xã Lục Sĩ Thành), UBND tỉnh cấp 2 giấy phép khai thác cát sông cho 2 doanh nghiệp ((DN). Tại khu vực này không có DN nào được cấp phép khai thác ban đêm, nhưng thực tế cho thấy xáng cạp luôn rầm rộ lấy cát bất kểgiờ giấc.

Nhiều năm nay, đoạn sông Tiền qua địa phận xã Tấn Mỹ, Mỹ Hiệp và xã Bình Phước Xuân (huyện Chợ Mới, An Giang) đã trở thành điểm nóng của nạn khai thác cát lậu. Khu vực này cũng bị khai thác cát suốt đêm làm người dân mất ăn, mất ngủ vì lo lắng sạt lở. Theo người dân, ngày trước dòng sông chỉ rộng chừng 200m, nhưng nay tăng gấp 3-4 lần. Họ cho rằng sông “phình” ra là do nạn lấy cát diễn ra trong thời gian dài. 

Ngày 6/5, lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp cùng các sở, ban ngành đã kiểm tra các điểm khai thác cát sông tại đầu nguồn sông Tiền ở địa phận huyện Hồng Ngự. Đoàn kiểm tra ghi nhận có hàng chục xáng cạp đang khai thác cát. Ngoài ra còn có hàng trăm phương tiện mang biển số nhiều tỉnh thành cũng neo đậu dày đặc trên sông chờ mua cát, có những đoạn sông tập trung đến hơn 50 phương tiện.

Theo báo cáo của Sở TN-MT tỉnh này, trên địa bàn huyện Hồng Ngự có 1 đơn vị là Công ty CP Xây lắp và VLXD tỉnh Đồng Tháp được cấp phép khai thác cát sông ở 9 khu vực. Tổng lượng xáng cạp là 24 chiếc với tổng công suất cho phép khoảng 3.750.000m3/năm. Giá cát ở địa phương chỉ vài chục ngàn đồng mét khối nhưng khi chuyển đến các khu xây dựng lên đến hàng trăm ngàn đồng nên đây là mặt hàng siêu lợi nhuận.

Ông Võ Minh Tâm, Phó giám đốc Sở TN-MT tỉnh Đồng Tháp, cho hay hiện nhiều phương tiện phải neo đậu hơn 1 tuần mới có thể lấy cát. “Nếu Đồng Tháp giảm sản lượng khai thác khoảng 30% thì giá cát tại TP.HCM có thể tăng lên 1 triệu đồng/m3, nếu dừng khai thác cát khoảng 1 tuần thì thị trường cát sẽ có biến động lớn”, ông Tâm nói.

Giấy phép sai phạm cũng có giá

Sáng 27/5, hàng chục hộ dân hai xã Phú Thành, huyện Trà Ôn và Mỹ Hòa, thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long đã huy động phương tiện, thức ăn đồ uống, tổ chức trực trên sông, sẵn sàng “đương đầu" với xáng cạp khai thác cát để giữ đất. 

Một ngày sau vụ “vây ráp” xáng cạp khai thác cát đầy kịch, sáng 28/5, người dân hai xã Phú Thành (huyện Trà Ôn) và Mỹ Hòa (thị xã Bình Minh) tỉnh Vĩnh Long đã đối thoại với chủ DN khai thác cát. Đại diện chủ mỏ cát cho biết mỏ cát này được HTX khai thác cát Tân Bình Minh sang lại quyền khai thác cho công ty TNHH Vạn An Phát. 

Ông Bùi Văn Triều đại diện cho người dân ngụ ấp Phú Xuân, xã Phú Thành, huyện Trà Ôn thông tin cho phía công ty Vạn An Phát biết mỏ cát này được HTX Tân Bình Minh sang tay cho rất nhiều DN. Với tờ giấy phép, các DN trước đã vi phạm rất nhiều lần và từng bị cơ quan chức năng lập biên bản đến 5 lần.

Ông Triều cho biết vùng sạt lở quanh khu vực khai thác cát ảnh hưởng đến hai xã nhưng khi khai thác cát công ty chỉ họp dân và lấy ý kiến duy nhất tại ấp Mỹ Phước, xã Mỹ Hòa.

Đại diện công ty Vạn An Phát xin lỗi người dân hai xã. Do dự án thuộc dạng nạo vét khơi thông luồng đường thủy nội địa kết hợp tận thu sản phẩn nên đã đầu tư hết 12 tỷ đồng nên không thể dừng khai thác, Công ty Vạn An Phát cho biết sẽ sắp xếp một cuộc họp “ba mặt một lời” gồm chính quyền, người dân và DN để đưa ra nhiều phương án khắc phục khi có sạt lở xảy ra. 

Theo người dân nơi đây, đất đai vườn tược đã bị mất quá nhiều do tình hình sạt lở gây ra, trong đó một phần do khai thác cát.

Trưa 22/5, hàng chục người dân Cồn Cũ (Chợ Mới, An Giang) vẫn tập trung tại nhà ông Đoàn Văn Đống (67 tuổi) để “bàn phương án chiến đấu" với DN đang khai thác cát trên nhánh sông Tiền chảy qua địa phận cù lao Giêng gồm 3 xã: Tấn Mỹ, Mỹ Hiệp và Bình Phước Xuân. 

Trước đây đoạn sông này phía đầu cồn rộng khoảng 400m, càng vào sâu bên cồn thì nhánh sông càng nhỏ hẹp lại. Khu vực Cồn Cũ này hằng năm đã sạt lở nặng, bình mỗi năm sạt lở ăn sâu vào bờ khoảng 20m và dài khoảng 40m. Nếu như chục năm trước, đầu cồn dài khoảng 300-400m thì nay đã ăn sâu vào ruộng vườn và nhà cửa của dân.

Người dân dự tính và hùn tiền mua cây tràm đóng cừ, dùng bao cát hoặc đá bỏ xuống đó để hạn chế xói lở. Đùng một cái chính quyền cho Công ty Dương Khang lấy cát, nói là khơi thông luồng lạch. Nếu cho công ty lấy cát càng sâu thì nước chảy qua khu vực cồn này sẽ chảy xiết hơn. Như vậy làm sao không sạt lở được. Người dân ở đây quyết tâm bảo vệ cồn. 

Trước đó, khoảng 10h ngày 20/5, khi thấy DN cho xáng cạp lấy cát ở khu vực đầu Cồn Cũ, hàng chục nông dân đã thuê đò chạy ra tận xáng cạp đang múc cát để phản đối và yêu cầu DN dừng khai thác.

Được biết, ông Lâm Quang Thi - Phó chủ tịch UBND tỉnh An Giang - đã ký Quyết định “Phê duyệt tiền cấp quyền khai thác khoáng sản khu vực dự án nạo vét trên rạch Cù Lao Giêng thuộc xã Tấn Mỹ, Bình Phước Xuân, thị trấn Mỹ Luông, Mỹ An và xã Hội An”.

Theo đó, DN thực hiện nạo vét và tận thu khoáng sản cát sông là Công ty TNHH MTV Dương Khang. Giá tính tiền khai thác khoáng sản là 15.000 đồng/m3. Trữ lượng khoáng sản được cấp quyền khai thác là 480.000m3/năm. Tổng số tiền phải nộp là 307.800.000 đồng. 

Khu vực Cồn Cũ có cát dư nếu nạo vét nên ngày 5/5, UBND tỉnh đã phê duyệt tiền cấp quyền khai thác khoáng sản khu vực dự án nạo vét trên rạch Cù lao Giêng thuộc xã Tấn Mỹ, Bình Phước Xuân, thị trấn Mỹ Luông, Mỹ An và xã Hội An.

DN thực hiện nạo vét và tận thu khoáng sản cát sông là công ty TNHH MTV Dương Khang.

“Do lượng cát dư hơn lượng nạo vét thông luồng nên tỉnh mới cấp phép khai thác khoáng sản và đánh thuế nộp vào ngân sách. Sở GTVT đã bố trí cấm phao rõ ràng để DN khai thác và sẽ giám sát thực hiện đúng theo các cột mốc phao đã cấm. UBND huyện Chợ Mới và các sở ngành sẽ xuống họp dân lần nữa để thông tin đầy đủ. Nếu dân lo sợ, sẽ để dân giám sát cùng chính quyền. Nếu bà con không đồng tình, sẽ dừng dự án này", ông Thi nói.

Kiến nghị chính phủ xử lý 

Tại  kỳ họp Quốc hội lần này, thảo luận ở tổ chiều 25/5, đề cập tới nạn khai thác cát lậu, đại biểu Trương Trọng Nghĩa (đoàn TP.HCM) nhận xét, cuộc chiến chống khai thác cát bừa bãi và xuất khẩu ồ ạt đã diễn ra mười mấy năm qua, nhưng vấn nạn này chưa được ngăn chặn. 

"Báo chí thông tin Việt Nam xuất khẩu sang Singapore 67 triệu m3, chưa kể khai thác cát lậu phục vụ thị trường trong nước. Đến bây giờ sạt lở ở đồng bằng sông Cửu Long, ở Bắc Ninh, Đồng Tháp, Đồng Nai… nhưng chưa có giải pháp rõ ràng", ông Nghĩa nói. Ông đề nghị, Chính phủ kiểm điểm 10 năm qua ai ra chủ trương nêu trên, chủ trương đó đúng hay sai, hay chủ trương đúng mà cấp thực hiện làm sai. 

"Hàng trăm triệu tấn cát, trong đó có 67 triệu m3 cát sang Singapore, lợi nhuận vào túi của ai? Người dân ở các địa phương khai thác được bao nhiêu? Tư nhân được bao nhiêu? Tư nhân đó là ai? Cái giá khai thác cát ở khắp các con sông là gì?", ông Trương Trọng Nghĩa nêu hàng loạt câu hỏi.

Đại biểu Bùi Văn Xuyền đặt vấn đề về trách nhiệm của chính quyền địa phương và Bộ GTVT - cơ quan quản lý nhà nước, khi đã cấp phép cho các DN khai thác, nạo vét dòng chảy lòng sông, song thực tế DN lợi dụng "hút cát khắp nơi, thu siêu lợi nhuận".

Ông Xuyền nhận xét, quá trình xử lý nạn khai thác cát lậu vừa qua thấy rõ sự lúng túng, tắc trách và có phần chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm của các cấp quản lý; tới khi Chính phủ vào cuộc thì hậu quả đã quá nặng nề.

Trước đó, trong báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân trình bày trước Quốc hội, ông Nguyễn Thiện Nhân - Chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đã nêu thực tế nạn cát tặc vẫn đang diễn ra với mức độ tinh vi, thách thức chính quyền, dư luận.

Đoàn Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề nghị Chính phủ tổ chức thanh tra, kiểm tra công tác quản lý Nhà nước về khai thác cát trên phạm vi cả nước; kiên quyết xử lý các vi phạm và báo cáo kết quả tại kỳ họp Quốc hội cuối năm.

Đọc thêm

Kon Tum: Kỳ lạ những công trình kiên cố tại lâm phần Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Kon Plông

Công trình tại tiểu khu 478, thôn Kon Năng, xã Măng Cành.
(PLVN) - Như PLVN đã phản ánh trong số báo ra ngày 9/1/2024, thời gian gần đây, Cty TNHH MTV Lâm nghiệp Kon Plông (trụ sở thị trấn Măng Đen, huyện Kon Plông; 100% vốn nhà nước do UBND tỉnh Kon Tum làm đại diện chủ sở hữu) đã để xảy ra một số vụ phá rừng trên lâm phần của Cty; như tại tiểu khu 388, xã Đắk Ring; tiểu khu 400, xã Măng Bút.

Nhiệt điện Hải Phòng hủy thầu gói thầu mua than cám có giá hơn 1.311 tỷ đồng sau gần 5 tháng đấu thầu

Trụ sở Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng.
(PLVN) - Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng vừa có quyết định hủy kết quả lựa chọn nhà thầu đối với gói thầu cung cấp than cám 6a.14 phục vụ sản xuất có giá gói thầu hơn 1.311 tỷ đồng. Lý do hủy thầu được thông báo là do tất cả hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất không đáp ứng được các yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu. 

Tiếp vụ khu du lịch Ba Khan Village Resort không có giấy phép xây dựng nhưng đã đi vào hoạt động: Có thể yêu cầu ngừng hoạt động

Khu du lịch xây dựng hoàng tráng kiên cố, nhưng chính quyền địa phương không hề hay biết. Nguồn ảnh MC
(PLVN) - Liên quan đến khu du lịch Ba Khan Village Resort (Mai Châu, Hoà Bình) rộng 4ha đi vào hoạt động, thu tiền khi chưa được cấp phép xây dựng, chưa được chấp thuận chủ trương đầu tư, Luật sư Nguyễn Huy Long, Giám đốc Công ty Luật Legal Gate Việt Nam cho biết, về việc này các cơ quan chức năng có thể kiểm tra tình trạng hoạt động hợp pháp của công ty, có thể yêu cầu ngừng hoạt động, buộc áp dụng hình phạt hoặc yêu cầu Chủ đầu tư thực hiện các thủ tục cần thiết để hợp pháp hóa hoạt động.

Bắc Ninh: Nhiều bất cập trong việc thực hiện Dự án đường tỉnh 295 huyện Yên Phong

Quá trình thi công đã xảy ra tình trạng sụt lún rất nguy hiểm.
(PLVN) - Dự án đầu tư xây dựng cải tạo, nâng cấp đường tỉnh 295 (ĐT.295) có tổng mức đầu tư gần 80 tỷ đồng, do Ban quản lý các dự án xây dựng huyện Yên Phong (tỉnh Bắc Ninh) làm chủ đầu tư, Công ty xây dựng Việt Đức (TNHH) là nhà thầu thi công chính. Tuy nhiên, việc chấp hành pháp luật trong quá trình triển khai, thực hiện dự án có nhiều điểm bất cập khiến cuộc sống người dân bị ảnh hưởng…

Bài 3: “Cần nghiêm trị” trong vụ khai thác vàng trái phép tại Mường Tè (Lai Châu)

Đại biểu Quốc hội khóa XII, XIII, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, ông Lê Như Tiến. Nguồn ảnh MC
(PLVN) - Bày tỏ quan điểm trong vụ Báo Pháp luật Việt Nam phản ánh việc khai thác vàng trái phép tại bản Bó, xã Mường Tè, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu, Đại biểu Quốc hội khóa XII, XIII, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, ông Lê Như Tiến nhấn mạnh: Tài nguyên khoáng sản là bảo vật quốc gia, là nguồn lực của nhà nước. Nếu ai đó tự ý khai thác, không được phép của Nhà nước là vi phạm pháp luật, cần phải nghiêm trị.

Hưng Yên: Xã Đình Cao chỉ đạo khắc phục thiếu sót sau phản ánh của Báo PLVN

UBND xã Đình Cao, huyện Phù Cừ (tỉnh Hưng Yên).
(PLVN) -  Sau khi Báo PLVN đăng tải bài viết “Dự án 78 tỷ đồng ở Hưng Yên: Ai sai người đó chịu trách nhiệm". Ngày 02/11/2023, chủ đầu tư dự án là UBND xã Đình Cao, huyện Phù Cừ (tỉnh Hưng Yên) đã có văn bản phản hồi Báo PLVN và chỉ đạo các đơn vị thực hiện dự án nhanh chóng khắc phục những vấn đề thiếu sót mà Báo PLVN phản ánh.

"Vàng tặc" lộng hành tại Mường Tè, Lai Châu

Hình ảnh "hầm vàng tặc" được các đối tượng dựng lên để nguỵ trang. Nguồn ảnh MC
(PLVN) - Khu rừng sản xuất trên địa bàn bản Bó, xã Mường Tè, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu từ lâu được người dân đồn thổi là nơi có trữ lượng vàng sa khoáng lớn. Cũng chính ở đây, đã từ nhiều tháng qua, các đối tượng đã lợi dụng việc thuê đất trồng rừng sản xuất nhưng thực chất đã biến nơi đây thành nơi khai thác vàng trái phép. Nhận được thông tin phản ánh của người dân, nhóm phóng viên đã về đây để tìm hiểu xác minh sự việc. Sau nhiều ngày quan sát và ghi nhận thực tế, phóng viên phát hiện một khu mỏ khai thác vàng trái phép quy mô lớn. Ẩn sau các tán lá rừng là một đường dây khai thác vàng rất chuyên nghiệp và hoạt động liều lĩnh.

Thâm nhập "hầm vàng tặc“ tại Mường Tè, Lai Châu

Hình ảnh bên ngoài lán "nguỵ trang"hầm "vàng tặc". Nguồn ảnh MC

(PLVN) - Thoạt nhìn, nhiều người sẽ nghĩ đây là lán đựng đồ của người dân địa phương. Tuy nhiên núp bóng dưới danh nghĩa trồng rừng sản xuất, một số đối tượng đã tập kết máy móc, huy động nhiều nhân lực tại vị trí bản Bó, xã Mường Tè, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu để khai thác vàng trái phép. 

Dự án 78 tỷ đồng ở Hưng Yên: "Ai sai người đó chịu trách nhiệm"

Dự án hạ tầng kỹ thuật khu dân cư mới xã Đình Cao, huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên có tổng mức đầu tư 78 tỷ đồng.
(PLVN) - Dự án hạ tầng kỹ thuật khu dân cư mới xã Đình Cao, huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên có tổng mức đầu tư 78 tỷ đồng được UBND xã Đình Cao phê duyệt từ năm 2022. Mặc dù dự án đã được thi công đến nay khoảng 2 tháng nhưng có nhiều điểm khó hiểu…Trong khi đó, khi được hỏi về quá trình triển khai cũng như các đơn vị thực hiện dự án, lãnh đạo xã cho biết: “Do xã không có trình độ chuyên môn nên phải đi thuê và cũng không nắm rõ đơn vị thực hiện, còn ai sai thì người đó chịu trách nhiệm…”

Vì sao gói thầu hơn 1.311 tỷ đồng tại Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng đấu thầu gần 4 tháng vẫn chưa có kết quả?

Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng có địa chỉ tại huyện Thuỷ Nguyên, TP. Hải Phòng.
(PLVN) -  Được thông báo mời thầu vào ngày 08/6/2023 và đóng, mở thầu vào ngày 28/6/2023. Tuy nhiên, đến nay đã gần 4 tháng nhưng gói thầu cung cấp than cám 6a. 14 phục vụ sản xuất có giá gói thầu hơn 1.311 tỷ đồng do Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng tổ chức đấu thầu, lựa chọn nhà thầu vẫn chưa có kết quả. Bên cạnh đó, trong quá trình đấu thầu, một nhà thầu có kiến nghị về những “bất thường” của một số nhà thầu cùng tham dự đấu thầu gói thầu trên.

Ninh Thuận: Sông Dinh tan hoang vì “ma trên đất”: Bài 2: Chỉ đạo kiểm tra, xử lý kịp thời sai phạm

Đại công trường khai thác, chế biến khoáng sản trái phép trên sông Dinh được người dân xác định là của ông H.X.T
(PLVN) - “Trường hợp địa phương nào để xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản cát, sỏi lòng sông, suối trái phép mà không có biện pháp ngăn chặn, xử lý dứt điểm thì phải tổ chức kiểm điểm, xử lý nghiêm trách nhiệm người đứng đầu”, Chủ tịch UBND tỉnh Ninh thuận chỉ đạo quyết liệt.

Bài 2: Công ty Cổ phần tập đoàn Nusee bị xử phạt vì vi phạm về Quảng cáo.

Bài 2: Công ty Cổ phần tập đoàn Nusee bị xử phạt vì vi phạm về Quảng cáo.
(PLVN) - Trả lời báo Pháp luật Việt Nam, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cho biết: Công ty Cổ phần tập đoàn Nusee bị xử phạt hành chính về hành vi thực hiện quảng cáo sản phẩm mỹ phẩm trên trang website: http://myphamnusee.com nhưng không xuất trình được giấy xác nhận nội dung quảng cáo của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Bài 1: Công ty cổ phần tập đoàn Nusee chưa được cấp Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm

Bài 1: Công ty cổ phần tập đoàn Nusee chưa được cấp Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm
(PLVN) - Thông tin đến Báo Pháp luật Việt Nam, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cho biết Cục mới có văn bản gửi Sở Y tế Hà Nội đề nghị kiểm tra hoạt động tuân thủ, chấp hành các quy định về quản lý mỹ phẩm đối với Công ty Cổ phần Tập đoàn Nusee và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật nếu có vi phạm.