Cấp nước sạch đô thị: Giao cho doanh nghiệp, được hay mất?

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.
(PLVN) - Khác với vùng nông thôn khi hàng ngàn công trình cấp nước sạch giao cho UBND cấp xã và cộng đồng đã để hư hỏng không hoạt động, ở khu vực đô thị, việc mạnh dạn giao cho doanh nghiệp quản lý, các công trình cấp nước sạch đã phát huy được hiệu quả khai thác rất rõ rệt. Tuy nhiên, để bảo toàn và phát huy giá trị vốn nhà nước trong DN vẫn cần phải có cơ chế rõ ràng trong việc giao tài sản cho DN quản lý sau đầu tư.  

Doanh nghiệp quản lý hiệu quả hơn

Kết quả rà soát, kiểm tra của Bộ Tài chính đối với kết cấu hạ tầng cấp nước sách trên toàn quốc, mới được công bố gần đây cho thấy, việc quản lý, sử dụng và khai thác công trình cấp nước sạch thời gian qua ở khu vực đô thị đã đạt được nhiều kết quả khá tích cực. Việc quản lý, vận hành các công trình đã đảm bảo cung cấp nước sinh hoạt hợp vệ sinh, đạt Quy chuẩn QCVN 02-BYT với công suất ít nhất là 60 lít/người/ngày, đáp ứng nhu cầu thiết yếu về sinh hoạt của người dân. 

Theo số liệu chưa đầy đủ từ Bộ Xây dựng, tính đến tháng 4/2019 cả nước có hơn 500 hệ thống cấp nước đô thị với tổng công suất các nhà máy nước khoảng 9,2 triệu/m3/ ngày đêm. Thống kê cho thấy, mức tiêu thụ nước sinh hoạt bình quân ở đô thị hiện nay đạt khoảng 115 lít/người ngày đêm.  Đến nay đã có khoảng 87% dân cư đô thị được cung cấp nước sạch, tỷ lệ thất thoát, thất thu nước sạch chiếm khoảng 21%.

Cũng theo Bộ Tài chính, về cơ bản đã xác định được đối tượng quản lý tài sản là công trình cấp nước sạch đô thị. Trong tổng số hơn 200 doanh nghiệp (DN) cấp nước đô thị, loại hình DN là Công ty Ccổ phần chiếm đại đa số, còn lại là Công ty TNHH MTV. “Việc quản lý, sử dụng công trình được các doanh nghiệp thực hiện khá tốt, công trình được trích khấu hao, bảo trì, sửa chữa đúng quy định” - đánh giá của Bộ Tài chính.   

Cần có cơ chế rõ ràng trong việc giao tài sản

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, việc đầu tư, quản lý, sử dụng, hạch toán, trích khấu hao tài sản, nhượng bán, thanh lý đối với các công trình cấp nước sạch đang được thực hiện theo quy định của pháp luật về đầu tư vốn nhà nước vào sản xuất , kinh doanh tại DN, pháp luật về DN, Điều lệ hoạt động của DN và pháp luật có liên quan. 

Tìm hiểu của PV được biết, cơ chế quản lý, sử dụng và khai thác công trình cấp nước sạch do nhà nước đầu tư, quản lý được thực hiện theo quy định pháp luật về đầu tư vốn Nhà nước vào sản xuất, kinh doanh tại DN. Cụ thể, quy định về Nhà nước nắm quyền sở hữu vốn đối với DN hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh nước sạch như sau:

Tại Nghị định số 91/2015/NĐ-CP ngày 13/10/2015 của Chính phủ về đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp và quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại DN, quy định: DN hoạt động trong lĩnh vực khai thác, sản xuất và cung cấp nước sạch đô thị “thuộc diện được Nhà nước tiếp tục được đầu tư vốn để duy trì tỷ lệ cổ phần, vốn góp nhà nước trong DN”.

Tuy nhiên, đến Nghị định số 32/2018/NĐ-CP ngày 8/3/2018 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 91/2015-NĐ-CP, thì  quy định nói trên đã có thay đổi khi lĩnh vực khai thác, sản xuất và cung cấp nước sạch đô thị đã “không thuộc diện được Nhà nước tiếp tục đầu tư vốn để duy trì tỷ lệ cổ phần, vốn góp của nhà nước trong DN”.

Cấp nước sạch đô thị: Giao cho doanh nghiệp, được hay mất? ảnh 1
Xã hội hóa sẽ hạn chế tính độc quyền tự nhiên của ngành nước?

Đáng chú ý, theo QĐ số 58/2016/QĐ-TTg ngày 28/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí phân loại DN nhà nước, DN có vốn nhà nước và Danh mục DN nhà nước thực hiện sắp xếp giai đoạn 2016-2020 thì hoạt động kinh doanh nước sạch đô thị không thuộc nhóm Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở lên. Và theo Danh mục DN nhà nước thực hiện sắp xếp giai đoạn 2016-2020, cho thấy cũng chỉ còn có 10 DN hoạt động trong lĩnh vực cấp nước và kinh doanh nước sạch đô thị thuộc nhóm Nhà nước nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ.

 Liên quan đến vấn đề này, trả lời báo chí, bà Mai Thị Liên Hương - Cục trưởng Cục Hạ tầng kỹ thuật, Bộ Xây dựng - cũng cho rằng nên tăng cường xã hội hóa trong cấp nước sạch để tránh độc quyền trong sản xuất, phân phối nước sạch. Điều đó là cần thiết nhằm hạn chế tính độc quyền tự nhiên của ngành nước. Tuy nhiên, mức độ xã hội hóa ngành nước tới đâu thì bộ đang cân nhắc để có các quy định cụ thể.

 Tuy nhiên, bên cạnh những mặt ưu điểm, việc quản lý, sử dụng và khai thác công trình cấp nước sạch vẫn còn một số kẽ hở. Theo Bộ Tài chính, do chưa có cơ chế rõ ràng trong việc giao tài sản cho DN quản lý sau đầu tư nên việc xác định giá trị tài sản Nhà nước, vốn nhà nước trong DN thực hiện chưa tốt, nhiều trường hợp DN vẫn vận hành nhưng việc quản lý lại được tạm giao cho cơ quan quản lý nhà nước, thường là Phòng Xây dựng/Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện, dẫn đến việc bảo toàn và phát huy giá trị vốn nhà nước trong DN chưa được thực hiện.

Nhà nước muốn đẩy mạnh xã hội hóa

Theo Chỉ thị 34/CT-TTg ngày 28/8/2020 về tăng cường công tác quản lý hoạt sản xuất, kinh doanh nước sạch, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Xây dựng nghiên cứu xây dựng và triển khai Đề án tăng cường quản lý nhà nước về cấp nước khi thực hiện chủ trương xã hội hóa, trong đó đề xuất mô hình đầu tư, quản lý, vận hành, giám sát đối với hệ thống sản xuất, cung cấp nước đô thị để vừa huy động được nguồn lực xã hội tham gia đầu tư, vừa bảo đảm việc điều hành, quản lý của nhà nước, khắc phục tình trạng phân khúc, độc quyền cung cấp nước theo địa bàn.

Đọc thêm

Công trình khó có nhà thầu mạnh

Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm hỏi cán bộ, chiến sĩ Binh đoàn 12 thi công trên công trường cao tốc Cần Thơ - Hậu Giang.
(PLVN) - “Các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam đoạn qua Đồng bằng sông Cửu Long không thực sự hấp dẫn lắm với các nhà thầu vì những khó khăn trong thi công xây lắp, cũng như những đặc thù về địa hình địa vật. Nhưng những “anh” đã vào tham gia dự án nói trên đều là những nhà thầu có tiềm lực tài chính, thiết bị máy móc và đặc biệt rất thông thuộc địa bàn miền Tây”, ông Lê Quyết Tiến - Quyền Cục trưởng Cục Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ GTVT) trao đổi với PLVN.

Diễn đàn kết nối tiêu thụ nông sản 970: Tăng cường tìm kiếm, mở rộng thị trường

Năm 2023, Diễn đàn 970 có kế hoạch kết nối cung - cầu đối với thị trường nước ngoài.
(PLVN) -  Từ mục đích ban đầu là thông tin kết nối cung - cầu nông sản trong bối cảnh thị trường bị đứt gãy do dịch COVID-19, sau hơn 2 năm hoạt động, hoạt động của Diễn đàn kết nối tiêu thụ nông sản 970 đã vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu và được kỳ vọng tiếp tục mở rộng về quy mô, chất lượng hoạt động.

Kỳ vọng gỡ “thẻ vàng” thủy sản vào tháng 5/2023

Ảnh minh họa.
(PLVN) -  Ngày 3/2, tại Đà Nẵng, đại diện 28 tỉnh, thành ven biển đã tham dự Hội nghị “Phổ biến các kết quả làm việc với Đoàn Thanh tra Ủy ban Châu Âu (EC) và kế hoạch triển khai các nhiệm vụ trọng tâm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (chống khai thác IUU)”. Sự kiện do Bộ NN&PTNT phối hợp UBND Đà Nẵng tổ chức.

Đèo Cả tập trung triển khai cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn

Tập đoàn Đèo Cả tổ chức họp “Tổ chức thực hiện cao tốc Bắc - Nam đoạn Quãng Ngãi - Hoài Nhơn” với tinh thần “đã nói là phải làm, đã cam kết là phải thực hiện”.
(PLVN) -  Ngày 31/01/2023 tại văn phòng hiện trường dự án cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn (xã Phổ Cường, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi), Tập đoàn Đèo Cả tổ chức họp “Tổ chức thực hiện cao tốc Bắc - Nam đoạn Quãng Ngãi - Hoài Nhơn” với tinh thần “đã nói là phải làm, đã cam kết là phải thực hiện”.

Nỗ lực hướng đến kim ngạch xuất khẩu gỗ 17,5 tỷ USD

Nỗ lực hướng đến kim ngạch xuất khẩu gỗ 17,5 tỷ USD
(PLVN) -  Thiếu đơn hàng trong các tháng cuối năm nhưng ngành gỗ cuối cùng đã “về đích” với kim ngạch xuất khẩu 17,09 tỷ USD trong năm 2022, và hướng tới mục tiêu 17,5 tỷ USD trong năm 2023. Liên quan vấn đề này, PLVN đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Văn Diện, Vụ trưởng Vụ Sản xuất phát triển lâm nghiệp, Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN&PTNT).

Ngành Thuế cần chú trọng các giải pháp động viên nguồn lực

Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn.
(PLVN) -  Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn, năm 2023, nhiệm vụ thu ngân sách của ngành Thuế được đánh giá rất khó khăn trong bối cảnh nguồn thu nội địa có nhiều biến động. Do đó, nhiệm vụ trọng tâm là triển khai các giải pháp liên quan đến động viên nguồn lực.

Đề xuất 'nóng' của Bộ Công Thương về điều kiện rút giấy phép kinh doanh xăng dầu

Đề xuất 'nóng' của Bộ Công Thương về điều kiện rút giấy phép kinh doanh xăng dầu
(PLVN) - Vào giai đoạn “dầu sôi lửa bỏng” của thị trường xăng dầu năm 2022, Bộ Công Thương có quyết định thu hồi giấy phép của 11 thương nhân đầu mối do các lỗi vi phạm hành chính. Quyết định này đã bị cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia kinh tế phản đối mạnh mẽ và Bộ buộc phải tạm dừng việc thu hồi giấy phép. Cũng từ sự việc này, Bộ Công Thương đã đưa ra đề xuất sửa đổi điều kiện thu hồi giấy phép kinh doanh đối với thương nhân đầu mối và phân phối…

Thu nội địa tăng 4,4% trong tháng đầu tiên

Trong tháng 1/2023, thu từ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ước đạt 14,1%.
(PLVN) - Theo số liệu ước thu ngân sách nhà nước (NSNN) Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ, tổng thu NSNN lũy kế 01 tháng đầu năm năm 2023 do cơ quan thuế quản lý ước đạt 165.700 tỷ đồng, đạt 12,1% so với dự toán pháp lệnh, bằng 104,4% so với cùng kỳ năm 2022.

Thị trường xuất khẩu sẽ khốc liệt hơn

Dự báo tình hình xuất khẩu năm 2023 sẽ có nhiều khốc liệt. (Ảnh minh họa)
(PLVN) -  Năm 2022, bất chấp những khó khăn của kinh tế thế giới, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam vẫn đạt mức tăng trưởng cao. Nhưng thị trường xuất khẩu năm 2023 được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn.

Nhà nước không quản lý tiền công đức, tài trợ

Tiền công đức, tài trợ phải được gửi vào kho bạc hoặc ngân hàng.
(PLVN) - Bộ Tài chính khẳng định các cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo tự quyết định và chịu trách nhiệm về tiếp nhận, quản lý, sử dụng tiền công đức, tài trợ cho việc bảo vệ, phát huy giá trị di tích và hoạt động lễ hội, bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật...

Động lực bứt phá của ngành ngân hàng phải đến từ chuyển đổi số

Động lực bứt phá của ngành ngân hàng phải đến từ chuyển đổi số
Là chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm, chuyển đổi số đã trở thành mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển của các ngân hàng kể từ khi đại dịch bùng phát đến nay. Đứng trước những thách thức chưa từng có, ngành ngân hàng buộc phải thay đổi lộ trình chuyển đổi số nếu không muốn bị tụt lại phía sau.