Tiến độ chậm

Theo Sở Tài nguyên-Môi trường, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (quen gọi là “sổ đỏ”) đến thời điểm này đối với đất nông nghiệp trên địa bàn thành phố cơ bản hoàn thành với 98,19% số hộ, 97,88% diện tích. Trong đó, dẫn đầu là huyện Vĩnh Bảo, tiếp theo là các huyện: An Dương, Cát Hải, Tiên Lãng.

Tuy vậy, ngay cả với đất nông nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN QSDĐ), ở 6 huyện thực hiện việc “đổi điền, dồn thửa” (Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, An Dương, Kiến Thụy, Thuỷ Nguyên, An Lão), cũng chưa có huyện nào thực hiện việc cấp đổi GCN QSDĐ, do vậy thực chất số hộ có GCN QSDĐ nông nghiệp rất thấp. Lý do duy nhất là chưa có kinh phí.

Đối với đất ở, tỷ lệ được cấp “sổ đỏ” trong toàn thành phố còn thấp hơn nhiều, mới đạt gần 50% về số thửa, trong đó chiếm gần 59% là đất ở nông thôn, còn đất ở đô thị chỉ chiếm hơn 33,8%. Đạt thấp nhất là thị xã Đồ Sơn (11,85%), tiếp đó là quận Kiến An (14,18%), Ngô Quyền (15,88%), quận Hồng Bàng (26,4%), Lê Chân (29,5%).

Tình trạng trên khiến công tác quản lý đất đai trên địa bàn thành phố nhiều bất cập và điều đáng nói là người dân gặp khó khăn trong những giao dịch dân sự, nhất là thế chấp QSDĐ vay vốn để phát triển kinh tế.

Do nhiều bất cập

Theo ý kiến của ngành chức năng, giai đoạn trước khi có Luật Đất đai 1993 và từ khi có Luật Đất đai 1993 đến trước khi có Luật Đất đai 2003 việc cấp “sổ đỏ”, khu vực nông thôn được quan tâm nhiều hơn, vì vậy việc cấp GCN QSDĐ thuận lợi hơn. Còn với đất ở đô thị, việc thực hiện những năm qua chủ yếu theo Nghị định 60 của Chính phủ về cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sở hữu đất ở và Nghị định 61 Chính phủ về bán nhà thuộc sở hữu nhà nước, nhưng nhìn chung, tốc độ cấp GCN ở khu vực này ở mức độ “nhỏ giọt”.

Để đẩy nhanh công tác này, năm 2003 thành phố uỷ quyền cấp GCN QSDĐ cho Chủ tịch UBND quận, huyện, thị xã. Tuy nhiên, việc thực hiện theo uỷ quyền cũng chẳng được bao nhiêu, do thời điểm này Luật Đất đai 2003 đang trong quá trình dự thảo, nên nhiều địa phương có tư tưởng chờ đợi cơ chế, chính sách mới.

Có thể nói, cơ chế, chính sách pháp luật về đất đai những năm qua có nhiều thay đổi, cơ quan quản lý nhà nước về đất đai ở địa phương chưa theo kịp với sự thay đổi chính sách, chưa tham mưu kịp thời với UBND thành phố ban hành cơ chế, chính sách liên quan đến cấp GCN QSDĐ. Với đất nông nghiệp, khó khăn đặt ra hiện nay đối với những địa phương thực hiện “đổi điền, dồn thửa” là kinh phí để thực hiện việc cấp đổi, còn với đất ở nông thôn, do chưa được đo vẽ bản đồ địa chính chính quy, nên khi lập hồ sơ địa chính mất nhiều thời gian. Đối với đất ở đô thị, khó khăn nhất vẫn là việc xác định nguồn gốc đất đai, chỉ giới quy hoạch. Bên cạnh đó còn có tình trạng, người sử dụng đất chưa xác định rõ quyền và nghĩa vụ đối với Nhà nước khi được giao quyền sử dụng đất, nên chưa phối hợp với cơ quan nhà nước trong việc lập hồ sơ cấp GCN QSDĐ, thậm chí còn cản trở việc lập hồ sơ...

Điều đáng nói là cải cách hành chính trong công tác quản lý đất đai nói chung và trong khâu cấp GCN QSDĐ chưa đáp ứng yêu cầu. Tại cuộc làm việc mới đây với ngành Tài nguyên và Môi trường và một số ngành liên quan về công tác cấp GCN QSDĐ, Chủ tịch UBND thành phố Trịnh Quang Sử chỉ rõ: “Còn tình trạng đùn đẩy, né tránh việc khó, thủ tục hành chính rườm rà, còn biểu hiện phiền hà, nhũng nhiễu, tiêu cực, vô cảm của một bộ phận công chức làm công tác này trước nỗi bức xúc của nhân dân.  Mặt khác, Theo Luật Đất đai 2003, cơ quan chịu trách nhiệm thực hiện việc cấp GCN QSDĐ đối với cá nhân là Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp quận, huyện, thị xã. Đến nay, có 12/13 quận, huyện, thị xã thành lập văn phòng này, nhưng thực tế hầu hết các văn phòng sau thành lập chưa kiện toàn đủ cán bộ có năng lực, trang bị, điều kiện thiếu thốn nên chưa phát huy hiệu lực.

Những vấn đề đặt ra

Mục tiêu đề ra đối với công tác cấp GCN QSDĐ trong năm nay của toàn thành phố là cấp được 75-80% số thửa đất trở lên đối với đất chuyên dùng và đất ở, với hàng nghìn hộ và hàng trăm nghìn thửa đất được cấp GCN QSDĐ, bảo đảm hoàn thành công tác này vào năm 2007. Trên cơ sở đó, từng bước đưa công tác quản lý đất đai vào nền nếp, phát huy hiệu quả sử dụng đất.

Để hoàn thành mục tiêu này, ngành Tài nguyên và Môi trường xác định nhiều giải pháp, trong đó khẩn trương hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan đến công tác cấp GCN QSDĐ như quy định về trình tự, thủ tục hành chính trong việc cấp GCN QSDĐ đối với tổ chức, công dân; đơn giá đăng ký, lập hồ sơ cấp GCN QSDĐ; hướng dẫn ghi nợ, ghi vốn, ghi nhận tài sản gắn liền với đất trên giấy chứng nhận; tiếp tục kiện toàn bộ máy Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất các cấp; xây dựng bản đồ địa chính chính quy đối với gần 150 xã, thị trấn. Đặc biệt là đẩy mạnh cải cách hành chính trong công tác cấp GCN QSDĐ theo hướng giảm thiểu các thủ tục....Ngành Tài nguyên và Môi trường cũng đề nghị thành phố và các ngành liên quan quan tâm đầu tư kinh phí cho việc xây dựng bản đồ địa chính, ứng trước mua GCN QSDĐ, đồng thời đào tạo cán bộ có trình độ về công tác này, đầu tư phương tiện, thiết bị hoạt động.

Theo quy định của Luật Đất đai và Nghị định 181 của Chính phủ, từ 1-1-2007, mọi giao dịch liên quan đến nhà đất đều phải thực hiện thông qua GCNQSDĐ. Vì vậy, công tác cấp GCN QSDĐ không thể chần chừ, cần được chỉ đạo thực hiện đồng bộ, cụ thể và quyết liệt hơn./.

Quốc Khánh