Cấp cứu ngoại viện 115- Khó khăn từ cả hai phía

Không được đào tạo bài bản, trang thiết bị cũ và thiếu

Đầu tháng 3, Trung tâm cấp cứu 115 nhận được điện khẩn của Bệnh viện đa khoa Thủy Nguyên, đề nghị hỗ trợ cấp cứu anh Vũ Văn T, 31 tuổi, ở Kim Môn (Hải Dương) bị tai nạn giao thông, trong tình trạng sốc nặng, mạch và huyết áp không đo được. 20 phút sau, kíp cấp cứu của trung tâm có mặt. Xác định đây là ca cấp cứu ngoại khoa, nên trung tâm điều thêm kíp cấp cứu do bác sĩ Sơn (B), có trình độ sau đại học sang hỗ trợ. Sau 3 giờ hồi sức cấp cứu tích cực, trung tâm chuyển người bị nạn đến Bệnh viện đa khoa Việt -Tiệp. Người bệnh được cứu sống

Bác sĩ Hoàng Tuấn, người có 25 năm trong nghề cho biết, anh vốn là bác sĩ chuyên khoa ngoại, nhưng khi về trung tâm, tham gia cấp cứu cả người bệnh  nội, ngoại, sản, nhi, người bệnh lây, lao... Do không được đào tạo chuyên sâu, nên gặp các trường hợp này, bác sĩ Tuấn và các đồng nghiệp chỉ biết cách giữ cho người bệnh thở được như khai thông đường hô hấp, cho thở ô xy, ủ ấm, hạ sốt, chống co giật rồi khẩn trương chuyển người bệnh đến bệnh viện chuyên khoa.

Theo bác sĩ Bùi Huy Sơn, Giám đốc trung tâm, các bác sĩ, y tá ở đây được đào tạo kỹ 5 động tác cấp cứu chấn thương cơ bản, gồm cấp cứu ngừng tim, ngừng hô hấp, bất động gãy xương các loại, ga rô cầm máu, băng bó vết thương và kỹ thụât khiêng cáng, vận chuyển người bệnh; các cấp cứu nội khoa, nhi khoa...cũng được đào tạo nhưng không chuyên sâu. Chính vì vậy, khi gặp các ca cấp cứu đòi hỏi kỹ thuật cao như đặt nội khí quản, mở nội khí quản, đặt tĩnh mạch dưới đòn... sẽ gặp khó khăn, và việc kíp cấp cứu có thể làm là nhanh chóng vận chuyển người bệnh đến cơ sở y tế.

Theo quy định của Tổ chức Y tế thế giới và Bộ Y tế, cứ 100 nghìn dân phải có 1 xe cứu thương. Trung tâm cấp cứu 115 hiện có 11 xe ô tô, so với quy định còn thiếu 7 xe. Bình thường, một ca trực của trung tâm 12 giờ gồm 4 xe ô tô. Nếu cùng thời điểm, có 5 người bệnh yêu cầu hỗ trợ xe cấp cứu, sẽ thiếu xe.  Điều đáng nói là, 11 chiếc xe ô tô hiện có hầu hết là xe cũ, có chiếc sử dụng hơn 20 năm. Do đó, tình trạng xe ô tô trục trặc, chết máy trên đường cấp cứu khó tránh khỏi. Có lần, xe hỏng giữa đường, bác sĩ phụ trách kíp trực  phải gọi xe khác đến thay thế. Trong thời gian chờ đợi, tình trạng bệnh lý có thể nặng thêm và xấu đi...

Không chỉ thiếu xe ô tô cấp cứu, hiện trung tâm cũng chưa có những thiết bị cấp cứu chuyên dụng như máy theo dõi các chỉ số sống, máy sốc điện, nẹp chuyên dụng và các va ly cấp cứu chuyên khoa... Chính vì thế, một số người bệnh nhận xét: “xe cấp cứu 115 chỉ hơn xe tắc-xi một chút là có nhân viên y tế...”

Khó khăn từ phía cộng đồng

Cấp cứu ngoại viện của Trung tâm 115 còn gặp một số khó khăn từ phía cộng đồng. Bác sĩ Sơn khẳng định, nhận thức người dân về sơ cấp cứu thông thường còn hạn chế. Cho nên, không ít trường hợp sự tích cực, thiếu kiến thức về cấp cứu của người dân làm cho tình trạng người bị nạn xấu đi. Ví dụ, người bị gãy xương, cần phải cố định thì lại được di chuyển, khiến  đau và xương có thể gãy thêm.  Đó là chưa kể tình trạng nhiễu thông tin, một ca tai nạn nhưng có mấy cuộc điện thoại gọi xe cấp cứu, hay việc người dân hiếu kỳ xúm quanh người bị nạn, làm cho việc tiếp vận của xe cấp cứu khó khăn.

Cấp cứu ngoại viện là họat động không thể thiếu của đời sống xã hội, nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi tai nạn giao thông, tai nạn lao động và sinh họat chưa được kiềm chế thấp nhất. Người dân  đều hiểu rằng, cấp cứu 115 là dịch vụ đặc biệt, vừa mang tính chuyên môn, vừa thiết thực cho cộng đồng. Vì vậy, thành phố và ngành Y tế quan tâm đầu tư để Trung tâm cấp cứu 115 có đủ trang thiết bị chuyên dụng, đội ngũ cấp cứu chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu cấp cứu trong bất kỳ hoàn cảnh nào, góp phần chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Minh Quang