Cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng nguy cơ lỡ hẹn khai thác trong năm 2026

Hệ thống đường gom, đường ngang cản tiến độ

Cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng thuộc địa phận tỉnh Lạng Sơn là phân đoạn đầu tiên của trục cao tốc Bắc – Nam phía Đông, được đầu tư theo hình thức đối tác công – tư (PPP) do Liên danh Công ty CP Xây dựng Đèo Cả - Công ty CP Tập đoàn Đèo Cả - Công ty CP Xây dựng công trình 568 – Công ty CP Lizen là nhà đầu tư, tổng vốn hơn 11.800 tỷ đồng (trong đó vốn nhà nước khoảng 8.200 tỷ đồng, chiếm hơn 69%).

Dự án được khởi công vào tháng 4/2024, mục tiêu hoàn thành và đưa vào khai thác toàn bộ dự án trong năm 2026. Đặc biệt, đoạn từ Thành phố Lạng Sơn (cũ) nối với cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn (khoảng 30 km) phấn đấu sớm đưa vào sử dụng, nhằm giảm tải cho Quốc lộ 1A đang quá tải, thường xuyên xảy ra tai nạn. Tuy nhiên, sau nhiều lần dự kiến cho vào khai thác, đến nay đoạn tuyến quan trọng này vẫn chưa xác định được thời gian sẽ cho vào sử dụng.

Ông Bùi Hoàng Nam – Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lạng Sơn, đơn vị giữ vai trò đại diện cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với dự án, cho biết, hiện nay dự án Cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng còn nhiều việc phải làm. Với đoạn từ nút giao Quốc lộ 4B thành phố Lạng Sơn (cũ) đến cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn còn một số diện tích chưa giải phóng được mặt bằng để thực hiện đường gom, đường ngang, đường hoàn trả. Riêng tại phường Kỳ Lừa còn 13 vị trí, phường Đông Kinh còn 14 vị trí, xã Nhân Lý còn 1 vị trí.

“Sau khi có mặt bằng, thi công xong hệ thống đường gom, đường ngang, mới đủ điều kiện để nghiệm thu và đưa đoạn tuyến quan trọng này vào sử dụng. Hiện chưa thể xác định chính xác thời gian sẽ đưa đoạn từ trung tâm Lạng Sơn đến cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn vào sử dụng”, Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lạng Sơn Bùi Hoàng Nam thông tin và cho biết, các đơn vị đang nỗ lực phấn đấu đưa đoạn đầu tuyến này vào khai thác từ cuối năm nay, còn toàn dự án dự định hoàn thành trong quý I/2027.

Hiện, tiến độ dự án đoạn từ nút giao Quốc lộ 4B lên khu vực cửa khẩu, khối lượng công việc còn rất lớn. Riêng vị trí đường gom, đường ngang, đường hoàn trả chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng tại xã Đồng Đăng còn 17 vị trí, xã Hoàng Văn Thụ 8 vị trí.

Nói về tiến độ giải phóng mặt bằng toàn dự án, lãnh đạo Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lạng Sơn cho biết, trên tuyến chính, mặt bằng cơ bản đã được bàn giao, các tồn tại chủ yếu tập trung tại tuyến nhánh, đường gom, đường ngang, nút giao IC04, trạm dừng nghỉ và một số vị trí hạ tầng kỹ thuật.

Đặc biệt, hiện còn 9 hộ dân chưa di chuyển nhà ở; 6 hộ tại xã Đồng Đăng chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng phần đất bổ sung; nút giao IC04 và trạm dừng nghỉ tại phường Đông Kinh chưa được giải phóng mặt bằng; một số vị trí công trình hạ tầng kỹ thuật chưa hoàn thành di dời.

“Thời gian còn lại để tổ chức thi công trong năm 2026 không nhiều, trong khi khối lượng công việc còn lại lớn, nhất là đoạn Km1+800 - IC02, nút giao IC04 và phần mở rộng tuyến Tân Thanh - Cốc Nam. Mục tiêu hoàn thành và đưa dự án vào khai thác trong năm 2026 có nguy cơ lỡ hẹn”, đại diện cơ quan nhà nước có thẩm quyền với dự án Hữu Nghị - Chi Lăng nhận xét.

Hàng nghìn tỷ đồng chờ giải ngân

Theo Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lạng Sơn, dự án cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng hiện có 5 gói thầu EC, tổng giá trị thực hiện đạt khoảng 6.677/8.544 tỷ đồng, tương đương 78,15% giá trị. Khối lượng còn lại tập trung chủ yếu tại đoạn Km1+800 đến nút giao IC02, phần mở rộng tuyến Tân Thanh - Cốc Nam, hệ thống giao thông thông minh, nút giao IC04 và một số hạng mục phụ trợ.

Từ đầu năm đến nay, dự án được tỉnh Lạng Sơn và Trung ương giao vốn nhà nước để thực hiện với số vốn khá lớn. Cụ thể, năm 2026, ngân sách địa phương Lạng Sơn được bố trí cho dự án là hơn 807 tỷ đồng. Đến thời điểm hiện tại, việc giải ngân vốn địa phương đã vượt mức.

Liên quan đến vốn trung ương, ngày 30/6/2026, Thủ tướng Chính phủ có quyết định bổ sung 2.200 tỷ đồng vốn trung ương cho dự án. UBND tỉnh Lạng Sơn đã hoàn thiện thủ tục và giao vốn này cho dự án tại quyết định ngày 10/7/2026.

Như vậy, lũy kế vốn nhà nước bố trí cho dự án trong năm 2026 là hơn 3.000 tỷ đồng. Đến thời điểm hiện tại đã giải ngân được hơn 1.400 tỷ đồng, đạt hơn 47%. “Dự kiến đến hết tháng 9/2026 giải ngân được thêm 100 tỷ đồng; khi đó tổng giá trị giải ngân đến hết tháng 9/2026 ước đạt hơn 1.517 tỷ đồng, tương đương 50,47% tổng kế hoạch vốn nhà nước giao cho dự án”, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lạng Sơn thông tin.

Theo Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lạng Sơn Bùi Hoàng Nam, để giải ngân số vốn còn lại hàng nghìn tỷ đồng trong năm nay, các địa phương có dự án đi qua cần nhanh chóng tập trung công tác giải phóng mặt bằng. Ngoài ra, nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án, nhà thầu cần tăng cường số lượng lớn nhân sự, thiết bị và mũi thi công. “Theo kế hoạch thì số vốn năm nay còn lại khoảng 1.500 tỷ đồng phải hoàn thành giải ngân trong năm 2026”, Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lạng Sơn cho biết.

Để hoàn thành mục tiêu trên, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lạng Sơn yêu cầu nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án tập trung chỉ đạo các nhà thầu huy động tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị, vật tư; bổ sung mũi thi công, tăng ca, tăng kíp và tổ chức thi công liên tục; mặt bằng được bàn giao đến đâu phải triển khai thi công ngay đến đó. Ưu tiên nguồn lực hoàn thiện đoạn từ nút giao IC03 đến cuối tuyến (đoạn từ trung tâm tỉnh Lạng Sơn đến cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn); đồng thời đẩy nhanh tiến độ các đoạn tuyến còn lại, hệ thống giao thông thông minh, trạm dừng nghỉ và các công trình phụ trợ. Rà soát, cập nhật tiến độ chi tiết, xác định đường găng, các hạng mục có nguy cơ chậm; tổ chức thi công bù tiến độ…

Ngoài ra Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lạng Sơn cũng đề nghị nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án khẩn trương nghiệm thu khối lượng hoàn thành, hoàn thiện hồ sơ thanh toán và đẩy nhanh giải ngân nguồn vốn đã được bố trí; bảo đảm sử dụng đồng bộ vốn nhà nước và vốn của nhà đầu tư.