Cáo buộc thiếu cơ sở phải bồi thường thiệt hại
DN Thái Lan không thể chứng minh đối thủ đã vi phạm quyền sở hữu đối với nhãn hiệu được cấp bằng độc quyền vì lô hàng không tiêu thụ tại thị trường Việt Nam, nơi mà pháp luật đang bảo hộ cho nhãn hiệu...
Một doanh nghiệp Thái Lan đã cáo buộc doanh nghiệp Việt Nam vi phạm quyền sở hữu công nghiệp, nên yêu cầu dừng làm thủ tục hải quan khiến doanh nghiệp Việt Nam không thể xuất khẩu được.
Tương tự...?
Công ty TNHH Carabao Tawandang (Cty Carabao), một doanh nghiệp Thái Lan sản xuất sản phẩm nước uống tăng lực đóng lon tiêu thụ tại thị trường Việt Nam. Doanh nghiệp này đã đăng ký nhãn hiệu cho sản phẩm của mình là “Red Carabao” và được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu “Red Carabao + hình”. Tuy nhiên, nhãn hiệu này của Cty không xuất hiện trên các sản phẩm tiêu thụ tại Việt Nam.
Thời gian qua, một doanh nghiệp của Parkistan cũng sản xuất sản phẩm nước uống tăng lực đóng lon với nhãn hiệu được đăng ký tại Parkistan là “Arabao + hình”. Doanh nghiệp sở hữu nhãn hiệu Arabao đã thuê Cty TNHH Quốc tế Việt (Cty Quốc tế Việt) gia công sản phẩm nước uống tăng lực Arabao. Sau khi hoàn thiện sản phẩm, Arabao sẽ được xuất khẩu sang Parkistan cho doanh nghiệp thuê gia công.
Tuy nhiên, khi Cty Quốc tế Việt làm thủ tục xuất khẩu lô hàng đầu tiên tại cảng Cát Lái thì đại diện sở hữu trí tuệ của Cty Carabao là Cty Vision & Associates đã yêu cầu Chi cục Hải Quan cảng Cát Lái tạm dừng làm thủ tục xuất khẩu lô hàng để xem xét xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu độc quyền Red Carabao.
Theo cáo buộc của chủ sở hữu nhãn hiệu độc quyền Red Carabao, sản phẩm nước tăng lực mang nhãn hiệu Arabao do Cty Quốc tế Việt sản xuất đã xâm phạm bằng độc quyền nhãn hiệu hàng hóa vì sự khác biệt rất nhỏ giữa hai nhãn hiệu này đã tạo ra sự tương tự gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng (xem hình).
![]() |
| Sự khác biệt của 2 mẫu sản phẩm là hai chiếc đầu “linh vật” con trâu nước (Carabao) và con dê núi (Arabao) |
Về trực quan, hai nhãn hiệu này khá giống nhau, sự khác biệt chỉ là chữ “C”. Cả hai được trang trí với họa tiết, màu sắc (xanh – đỏ) cũng có nhiều điểm chung. Sự khác biệt là hai chiếc đầu “linh vật” con trâu nước (Carabao) và con dê núi (Arabao).
Không vi phạm vẫn bị.. hành
Sau khi nhận được yêu cầu, Chi cục Hải quan cảng Cát Lái đã tạm dừng làm thủ tục xuất khẩu lô hàng trong ngày để làm rõ cáo buộc vi phạm của chủ sở hữu nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam. Thời hạn tạm dừng làm thủ tục xuất khẩu lô hàng chỉ được tính đến ngày 17/12/2010. Nếu không có cơ quan chức năng nào thụ lý giải quyết tranh chấp hoặc cáo buộc vi phạm thì Hải quan buộc phải thông quan để lô hàng “đi đến nơi, về đến chốn”.
Tuy nhiên, trong thời gian lô hàng bị lưu giữ tại cảng, chủ sở hữu nhãn hiệu Red Carabao không thể chứng minh đối thủ đã vi phạm quyền sở hữu đối với nhãn hiệu được cấp bằng độc quyền vì lô hàng không tiêu thụ tại thị trường Việt Nam, nơi mà pháp luật đang bảo hộ cho nhãn hiệu Red Carabao.
Được biết, đại diện của chủ sở hữu nhãn hiệu Red Carabao cũng đã yêu cầu Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ xem xét xử lý vi phạm đối với Cty Quốc tế Việt vì “vi phạm” nêu trên. Tuy nhiên, Thanh tra Bộ này đã từ chối xử phạt. Theo giải thích của Chánh Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ thì lý do đơn giản của việc “không thể xử phạt” là không có căn cứ để xử phạt đối với hành vi xuất khẩu hàng hóa, kể cả hàng hóa đó có chứa yếu tố vi phạm quyền sở hữu công nghiệp. Nói cho dễ hiểu, hàng hóa này mang ra nước ngoài tiêu thụ thì không bị coi là vi phạm các nhãn hiệu được bảo hộ ở trong nước.
Trong khi cơ quan có chức năng về xử lý vi phạm trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ nói “không có căn cứ” thì bất ngờ, Đội 3A thuộc Chi Cục quản lý thị trường TP HCM lại kiểm tra “việc chấp hành pháp luật về thương mại và sở hữu trí tuệ” tại nơi gia công sản phẩm Arabao của Cty Quốc tế Việt. Như vậy, không chỉ lô hàng đang làm thủ tục xuất khẩu bị “hành” mà các sản phẩm đang được gia công cũng không thoát. Những thiệt hại do đình đốn sản xuất và xuất hàng đổ tất lên đầu chủ và thợ của Cty Quốc tế Việt cho dù việc gia công hàng hóa của họ hoàn toàn đúng pháp luật.
|
Làm ăn hợp pháp nhưng lại bị “hành” do những cáo buộc không đủ căn cứ pháp luật. Những thiệt hại của doanh nghiệp xuất phát từ những yêu cầu không có căn cứ của doanh nghiệp khác thì ai phải bồi thường? Chúng tôi có cuộc trao đổi với Luật sư Hoàng Đạo, VPLS Trí Minh về vấn đề này: - Thưa luật sư, ông có thể giải thích rõ hơn tại sao hàng hóa có chứa yếu tố vi phạm quyền sở hữu trí tuệ lại không bị coi là vi phạm nếu hàng hóa đó được sản xuất để xuất khẩu? - Nói đơn giản, xuất khẩu là mang hàng (kể cả hàng vi phạm) ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, nơi mà nhãn hiệu được bảo hộ đang tiêu thụ thì đương nhiên là không vi phạm, thậm chí còn được ủng hộ. Pháp luật quốc giai về sở hữu trí tuệ có yếu tố lãnh thổ. Ở Việt Nam, nhãn hiệu Red Carabao được bảo hộ nhưng ở Parkistan, nhãn hiệu này có thể không được bảo hộ. Nếu sản xuất hàng hóa tương tự có nhãn hiệu Arabao tại Việt Nam nhưng lại tiêu thụ tại Parkistan thì việc sản xuất và xuất khẩu không gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho chủ sở hữu nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam. Vì thế, hành vi xuất khẩu hàng hóa không phải là hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. - Việc cơ quan quản lý thị trường kiểm tra doanh nghiệp gia công hàng hóa như trên có đúng pháp luật không, thưa ông? - Về thẩm quyền là chưa đúng. Trong lĩnh vực chấp hành pháp luật về thương mại và sở hữu trí tuệ thì Quản lý thị trường chỉ có thẩm quyền kiểm tra, xử lý vi phạm đối với hàng hóa đang lưu thông trên thị trường chứ không có thẩm quyền kiểm tra, xử lý đối với hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. - Theo ông thì nếu việc tạm dừng xuất khẩu lô hàng gây thiệt hại cho doanh nghiệp thì ai phải bồi thường? - Vấn đề bồi thường chỉ đặt ra nếu việc tạm dừng đó là trái pháp luật. Thiệt hại nếu có là hậu quả trực tiếp của quyết định tạm dừng thủ tục thông quan nên nếu việc tạm dừng làm thủ tục xuất khẩu cho doanh nghiệp mà không đúng pháp luật thì cơ quan ra quyết định phải chịu trách nhiệm đối với thiệt hại mà doanh nghiệp phải gánh chịu. - Xin cảm ơn ông |
