Cao Bằng: Sớm xử lý dứt điểm những tồn tại ở Nhà máy thủy điện Thoong Cót 2 và Thân Giáp
(PLVN) - Doanh nghiệp đang nợ thuế, nợ tiền dịch vụ môi trường rừng, chưa thực hiện đầy đủ các quy định về tài nguyên nước, môi trường, khí tượng thủy văn, chưa chấp hành quy định xử phạt... đó là một số những tồn tại liên quan đến hai Nhà máy thủy điện Thoong Cót 2 và Thân Giáp được cơ quan chức năng tỉnh Cao Bằng chỉ ra.

Theo đó, để tháo gỡ khó khăn về nghĩa vụ thuế, phí dịch vụ môi trường rừng và việc chấp hành các quy định pháp luật trong quản lý vận hành các nhà máy thủy điện của Công ty TNHH Trường Minh, ngày 31/3/2026 vừa qua, Sở Công thương tỉnh Cao Bằng đã chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thuế tỉnh Cao Bằng tổ chức cuộc họp làm việc với Công ty TNHH Trường Minh (Chủ đầu tư nhà máy thủy điện Thân Giáp và Thoong Cót 2).
Thông tin tại cuộc họp, ông Hoàng Đức Chung - Trưởng thuế cơ sở 3 Cao Bằng cho biết: đến ngày 31/1/2026, doanh nghiệp này đang nợ hơn 9,29 tỷ đồng tiền thuế, trong đó tiền thuê đất hơn 923 triệu đồng, còn lại là tiền thuế, phí, phạt, tiền chậm nộp khác.
Về việc giãn, giảm tiền chậm nộp, theo cơ quan thuế: Qua đối chiếu các quy định pháp luật đơn vị không thuộc đối tượng giãn, giảm.
Ngoài ra, theo quy định đối với số thuế nợ quá 90 ngày phải thực hiện các biện pháp cưỡng chế. Vì vậy, theo cơ quan thuế, để dừng biện pháp cưỡng chế thì đơn vị phải nộp toàn bộ số tiền nợ vào ngân sách. Hiện nay Thuế cơ sở 3 đang thực hiện biện pháp cưỡng chế trích tiền từ tài khoản; Thuế cơ sở 6 đang thực hiện biện pháp cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn.
"Đề nghị Công ty TNHH Trường Minh nộp ngay toàn bộ các khoản thuế phí còn nợ vào ngân sách nhà nước", cơ quan thuế nêu quan điểm.
Liên quan đến các quy định về tài nguyên môi trường, ông Nông Hải Âu – Phó Chi cục trưởng Chi cục tài nguyên nước cho biết:
Thủy điện Thoong Cót 2 đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép khai thác tài nguyên nước. Được phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, đăng ký chủ nguồn thải, chất thải nguy hại. Tuy nhiên, chưa thực hiện thủ tục cấp Giấy phép môi trường, lắp đặt thiết bị quan trắc và cung cấp thông tin khí tượng thủy văn theo quy định.
Đối với thủy điện Thân Giáp: Chủ đầu tư không thực hiện thủ tục cấp phép tài nguyên nước theo quy định, mặc dù đã đôn đốc nhiều lần. Sở đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định xử phạt vi phạm, tuy nhiên đơn vị chưa nộp đầy đủ tiền theo Quyết định xử phạt. Về môi trường: Được UBND tỉnh phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường. Về khí tượng, thủy văn công ty chưa thực hiện theo quy định.
"Đề nghị công ty khẩn trương thực hiện các quy định về thủy văn và các quy định khác liên quan. Công ty đang tiếp tục hoạt động trái phép và không chấp hành quy định xử phạt của UBND tỉnh. Đề nghị cơ quan chỉ xem xét tháo gỡ, khi đơn vị thực hiện đầy đủ các quy định về tài nguyên nước, môi trường, khí tượng thủy văn. Đề nghị dừng vận hành nhà máy thủy điện Thân Giáp", đại diện Chi cục Tài nguyên nước nêu tại cuộc họp.
Trong khi đó, ông Trần Cao Anh - Quyền trưởng phòng Sử dụng và phát triển rừng – Chi Cục kiểm lâm tỉnh Cao Bằng cho biết: Tính hết năm 2025, tổng số tiền dịch vụ môi trường rừng đơn vị còn nợ đọng là 3.298.739 nghìn đồng (chưa bao gồm tiền lãi chậm chi trả và quý I/2026).
"Đề nghị Công ty TNHH Trường Minh thanh toán số tiền dịch vụ môi trường rừng còn nợ, trường hợp không chi trả hoặc chi trả không đầy đủ tiền sử dụng dịch vụ môi trường rừng sẽ xử lý theo quy định", đại diện cơ quan kiểm lâm nêu ý kiến.

Về phần doanh nghiệp, trình bày tại cuộc làm việc, ông Triệu Quốc Việt - đại diện cho Công ty TNHH Trường Minh cho biết: 2 nhà máy Thân Giáp và Thoong Cót 2 gặp nhiều khó khăn, cụ thể: Năm 2025 hạn hán kéo dài nhà máy thủy điện Thoong Cót 2 dừng vận hành 4 tháng (từ tháng 1 đến tháng 5), nhà máy thủy điện Thân Giáp dừng vận hành 5 tháng (từ tháng 2 đến tháng 6), dẫn đến sản lượng phát điện thấp, doanh thu bán điện giảm đáng kể, hiệu quả hoạt động thấp ảnh hưởng đến khả năng cân đối tài chính của doanh nghiệp.
Theo Công ty Trường Minh, doanh thu bán điện chủ yếu được ngân hàng thu nợ theo hợp đồng tín dụng, phần kinh phí trích lại không đủ để chi trả toàn bộ thuế và chi phí vận hành. Sau dịch COVID-19, các hoạt động sản xuất kinh doanh hỗ trợ khác của công ty hầu như không còn.
Về các khoản nợ thuế, tại cuộc họp, chủ đầu tư cam kết thực hiện trong 3 quý (quý II, quý III, quý IV/2026, mỗi quý 3 tỷ đồng). Về tiền dịch vụ môi trường rừng: Cam kết thực hiện trong 03 quý (quý II, quý III, quý IV/2026, mỗi quý 1 tỷ đồng).
Đối với việc chi trả tiền cho 2 hộ dân, công ty đề nghị tổ chức lại cuộc họp có sự tham gia và ký xác nhận của các hộ gia đình vào biên bản để làm cơ sở để thanh toán.
Về các tồn tại khác, Công ty Trường Minh cho biết: Cố gắng hoàn thiện các nội dung tồn tại trong tháng 6/2026. Cũng theo chủ đầu tư, mặc dù thủy điện Thân Giáp chưa có Giấy phép khai thác tài nguyên nước tuy nhiên đơn vị vẫn thực hiện kê khai tiền khai thác tài nguyên nước.
Cũng theo Công ty Trường Minh, công ty còn gặp khó khăn khi lập hồ sơ cấp Giấy phép khai thác tài nguyên nước do kinh phí, do tư vấn. Việc truy thu các loại tiền về tài nguyên nước đơn vị cam kết thực hiện theo quy định. Về Giấy phép khai thác nước mặt: Công ty đã ký hợp đồng với đơn vị tư vấn và cam kết nộp hồ sơ trình cơ quan có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt theo quy định trong tháng 4/2026.
Về Quyết định xử phạt Quyết định số 1777/QĐ-XPHC và Quyết định số 1778/QĐ-XPHC về việc xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH Trường Minh với số tiền tám trăm triệu đồng, Công ty đã có văn bản ý kiến về mức phạt gấp đôi, đề nghị UBND tỉnh xem xét giảm mức phạt cho đơn vị.
Kết luận buổi làm việc, ông Hà Văn Nam - Phó Giám đốc Sở Công thương Cao Bằng, chủ trì cuộc họp nhấn mạnh: Đối với thực hiện nghĩa vụ thuế, phí dịch vụ môi trường rừng, đề nghị Công ty TNHH Trường Minh nộp ngay toàn bộ các khoản thuế phí còn nợ vào ngân sách nhà nước.
Sở Công Thương sẽ tổng hợp báo cáo UBND tỉnh xem xét đối với cam kết lộ trình nộp thuế, phí dịch vụ môi trường rừng của Công ty TNHH Trường Minh.
Đối với chấp hành các quy định các quy định pháp luật trong quản lý vận hành các nhà máy thủy điện, Công ty TNHH Trường Minh cần khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ. Trong đó có việc: Rà soát, bổ sung, hoàn thiện hồ sơ còn thiếu, khẩn trương lập hồ sơ đề nghị cấp phép khai thác, sử dụng nước mặt. Sở Công Thương báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét tạm dừng vận hành nhà máy cho đến khi được cấp phép. Hoàn thiện, khắc phục các tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý an toàn đập, hồ chứa...
Hy vọng rằng với sự vào cuộc quyết liệt, rốt ráo của các ngành chức năng tỉnh Cao Bằng, những tồn tại, hại chế tại hai Nhà máy thủy điện Thoong Cót 2 và Thân Giáp sẽ sớm được xử lý triệt để, bảo đảm chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật.
Liên quan đến vấn đề chi trả bồi thường cho 2 hộ dân bị ảnh hưởng bởi công trình Nhà máy thủy điện Thoong Gót II, ngày 8/4/2026, UBND xã Đình Phong có báo cáo cho biết, ngày 1/4/2026, UBND xã đã mời 2 hộ gia đình tới làm việc, thống nhất hình thức thỏa thuận mua bán những thửa đất bị ảnh hưởng với số tiền 170 triệu đồng/hộ. Ngày 3/4/2026, UBND xã đã có công văn đề nghị chi trả tiền bồi thường cho 2 hộ dân gửi Công ty Trường Minh.