Cảnh giác trước thủ đoạn dùng AI để thực hiện hành vi lừa đảo

Dùng AI để đăng tải thông tin sai sự thật

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Cà Mau vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 8,5 triệu đồng đối với ông T.Q.T. (SN 1999, ngụ xã Khánh Bình) về hành vi đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội và sử dụng trái phép trang phục Công an nhân dân.

Trước đó, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, lực lượng Công an phát hiện tài khoản Facebook “T.Q.T” đăng tải hình ảnh ông T.Q.T. mặc trang phục Công an nhân dân.

Làm việc với cơ quan Công an, ông T.Q.T. thừa nhận không phải cán bộ Công an. Một số hình ảnh được đăng tải trên mạng xã hội do người này sử dụng công nghệ AI để tạo, cắt ghép, chỉnh sửa nhằm thu hút sự chú ý, “câu view, câu like”.

Qua kiểm tra, cơ quan chức năng cũng xác định ông T.Q.T. có hành vi tàng trữ trái phép trang phục Công an Nhân dân.

Sau khi được tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật, ông T.Q.T. nhận thức hành vi vi phạm, tự nguyện gỡ bỏ toàn bộ nội dung đã đăng tải và giao nộp trang phục cho cơ quan chức năng.

AI bị lợi dụng tạo tin nhắn, tài liệu giả

Một vụ việc khác cho thấy công nghệ AI còn có thể bị lợi dụng để tạo các tài liệu, tin nhắn giả nhằm phục vụ hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Cà Mau đã tống đạt Quyết định khởi tố bị can, thực hiện Lệnh bắt bị can để tạm giam và khám xét nơi ở đối với Lưu Thị N.B. (SN 2001, ngụ xã Phú Tân) để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Theo hồ sơ vụ án, đầu tháng 9/2025, do cần tiền trả nợ và chi tiêu cá nhân, B. đưa ra thông tin gian dối rằng đã được ngân hàng xét duyệt hồ sơ vay tiền nhưng đang chờ giải ngân. Để tạo lòng tin, B. sử dụng công nghệ AI tạo tin nhắn và tài liệu giả, thể hiện ngân hàng đã giải ngân khoản vay, sau đó gửi cho bị hại.

Tin tưởng những thông tin này, bị hại nhiều lần chuyển khoản và đưa tiền mặt cho B. Từ ngày 9/9 đến 4/11/2025, B. đã chiếm đoạt tổng số tiền 444,145 triệu đồng. Chỉ đến khi trực tiếp đến ngân hàng xác minh, bị hại mới phát hiện không có khoản vay như thông tin B. đưa ra.

Qua vụ việc, cơ quan Công an lưu ý, thủ đoạn lừa đảo hiện nay không chỉ dựa vào lời nói hoặc thông tin gian dối. Với sự hỗ trợ của công nghệ AI, các đối tượng có thể tạo hình ảnh, tin nhắn, tài liệu và nội dung điện tử có hình thức tương tự thông tin chính thức, từ đó tác động đến tâm lý và làm tăng khả năng nạn nhân tin tưởng, thực hiện giao dịch.

Từ các vụ việc trên, Công an tỉnh Cà Mau khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước hình ảnh, tin nhắn, tài liệu và nội dung được tạo dựng, chỉnh sửa bằng công nghệ AI trên không gian mạng. Đặc biệt, cần cảnh giác với các yêu cầu chuyển tiền khi vay vốn dưới những lý do như “phí làm hồ sơ”, “phí giải ngân”, “phí bảo hiểm” hoặc các khoản chi phí phát sinh.

Khi nhận được thông báo liên quan đến khoản vay, giải ngân hoặc giao dịch tài chính, người dân cần chủ động liên hệ ngân hàng qua số điện thoại, ứng dụng hoặc website chính thức để kiểm tra, xác minh trước khi thực hiện giao dịch...

Thượng tá Nguyễn Văn Đương - Phó Trưởng phòng An ninh mạng, Công an tỉnh Cà Mau cho biết, cùng với sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là AI, việc tạo lập, chỉnh sửa hình ảnh, âm thanh, tin nhắn và các nội dung trên không gian mạng ngày càng dễ dàng. Đây cũng là điều kiện để các đối tượng tạo ra thông tin giả có hình thức tương tự thông tin thật, tác động đến tâm lý và sự chủ quan của người sử dụng.

Theo Thượng tá Đương, người dân không nên xem hình ảnh, ảnh chụp màn hình hoặc tin nhắn được gửi qua mạng xã hội là căn cứ duy nhất để xác định tính xác thực của thông tin. Đặc biệt, đối với các giao dịch liên quan đến tiền bạc hoặc yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, người dân cần chủ động kiểm tra, xác minh qua các kênh chính thức trước khi thực hiện.