Cảnh báo nguy cơ bệnh zona đối với người mắc bệnh lý mạn tính
Kết quả khảo sát mới đây từ GSK cho thấy một thực trạng đáng lo ngại: có tới 78% người trưởng thành lo sợ bệnh zona sẽ gây gián đoạn cuộc sống; đặc biệt, một nửa số người được khảo sát (54%) cho biết họ vẫn chưa chủ động tham vấn nhân viên y tế về bệnh zona.
Theo dữ liệu khảo sát được thực hiện trên hơn 6.000 người từ 50 tuổi trở lên tại 10 quốc gia, đa số người tham gia đều bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về hệ lụy của bệnh zona.
Thực tế cho thấy, trong số những người từng mắc zona, 42% phải chịu đựng những cơn đau nghiêm trọng làm ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và 33% buộc phải nghỉ việc hoặc ngừng các hoạt động xã hội.
Các chuyên gia y tế nhận định, trung bình cứ 3 người trưởng thành thì có 1 người đối mặt với nguy cơ mắc zona thần kinh trong đời. Virus gây bệnh có xu hướng tái hoạt động mạnh mẽ hơn trên những bệnh nhân đang sống chung với các bệnh lý mạn tính như tim mạch, đái tháo đường hoặc thận mạn tính.
Theo các nghiên cứu lâm sàng, người mắc bệnh tim mạch có nguy cơ mắc zona cao hơn 34%, tỷ lệ này ở người bệnh thận mạn tính là 29% và đặc biệt lên tới 38% đối với bệnh nhân đái tháo đường so với người bình thường.
Dù số liệu thực tế cho thấy mối nguy hại rõ rệt, nhận thức cộng đồng về sự suy giảm miễn dịch do bệnh lý nền vẫn còn hạn chế. Khảo sát chỉ ra rằng khoảng 25% người tham gia tin rằng các bệnh mạn tính không gây ảnh hưởng đến hệ miễn dịch cũng như không làm tăng nguy cơ mắc zona. Thêm vào đó, 46% người được hỏi không nhận thức được việc các bệnh lý nền có thể khiến tình trạng bệnh zona trở nên trầm trọng hơn.
Tiến sĩ Elena DeAngelis, Giám đốc Y khoa GSK Việt Nam, nhấn mạnh rằng bên cạnh sự suy giảm miễn dịch tự nhiên theo tuổi tác, các bệnh lý như đái tháo đường, bệnh thận, tim mạch, COPD hay hen suyễn đều tác động tiêu cực đến hệ thống phòng thủ của cơ thể. Tiến sĩ cũng cho biết việc hiểu rõ các yếu tố nguy cơ này là bước đi thiết yếu để đưa phòng ngừa zona trở thành một phần ưu tiên trong lộ trình lão hóa khỏe mạnh.
Từ những phát hiện trên, các chuyên gia khuyến nghị cần đẩy mạnh giáo dục sức khỏe cộng đồng, tập trung vào mối liên hệ giữa bệnh mạn tính và tình trạng suy giảm miễn dịch. Đồng thời, việc tư vấn phòng ngừa zona cần được tích hợp vào chương trình quản lý và chăm sóc sức khỏe định kỳ cho người lớn tuổi, đặc biệt là nhóm đối tượng có bệnh lý nền, nhằm giảm thiểu gánh nặng bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Bệnh zona
Bệnh zona gây ra bởi sự tái hoạt động của virus varicella-zoster (VZV), cũng là loại virus gây ra bệnh thủy đậu. Đây là căn bệnh gây đau đớn, có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng và kéo dài. Đến tuổi 50, hầu hết người trưởng thành đều có VZV nằm tiềm ẩn trong hệ thần kinh và loại virus này có thể tái hoạt động khi tuổi tác ngày càng cao. Khi con người già đi, khả năng đáp ứng của hệ miễn dịch đối với các tác nhân gây nhiễm trùng sẽ suy giảm, từ đó làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh zona.
Bệnh zona thường biểu hiện dưới dạng phát ban, kèm theo các mụn nước gây đau nhức khu trú ở vùng ngực, bụng hoặc mặt. Cơn đau thường được mô tả với cảm giác đau nhói, bỏng rát, đau như dao đâm hoặc như bị điện giật. Sau khi các nốt phát ban đã lành, người bệnh có thể gặp phải tình trạng đau dây thần kinh sau zona (PHN), một dạng đau thần kinh kéo dài hàng tuần, hàng tháng và đôi khi có thể tồn tại trong nhiều năm.
PHN là biến chứng phổ biến nhất của bệnh zona thần kinh, xảy ra ở khoảng 5-30% tổng số ca mắc tùy thuộc vào độ tuổi của bệnh nhân. Bệnh zona cũng có thể gây ảnh hưởng đến mắt, trong một số trường hợp hiếm gặp dẫn đến mất thị lực, và có thể liên quan đến các biến chứng nguy hiểm như đau tim hoặc đột quỵ.