Cần Thơ tăng cường công tác phối hợp trong trợ giúp pháp lý

Phát biểu tại Hội nghị, bà Phạm Thị Minh Huệ, Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP. Cần Thơ cho biết, trợ giúp pháp lý là một loại hình hoạt động mang tính nhân đạo và cũng là một hình thức phúc lợi xã hội. Trợ giúp pháp lý là hoạt động tiến bộ, có tính nhân văn và nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người yếu thế.

Thực tiễn hoạt động trợ giúp pháp lý trong thời gian qua đã chứng minh chủ trương của Đảng và Nhà nước ta về việc thành lập và phát triển hoạt động trợ giúp pháp lý là đúng đắn, phù hợp với nguyện vọng của đông đảo quần chúng nhân dân.

Các Trung tâm trợ giúp pháp lý cả nước nói chung, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước Cần Thơ nói riêng đã khẳng định được vị trí, vai trò của mình trong việc trợ giúp pháp lý cho người có công cách mạng, trẻ em, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo…

Hội nghị tập huấn hướng đến nâng cao vai trò, tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện trợ giúp pháp lý. Nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của các cấp, các ngành nhất là cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng, quan tâm rà soát diện đối tượng được trợ giúp pháp lý ngay từ giai đoạn đầu trong quá trình tiếp nhận, thụ lý giải quyết các vụ án.

Tại hội nghị, đại biểu đã được các báo cáo viên triển khai các chuyên đề nhằm nâng cao nghiệp vụ trong công tác trợ giúp pháp lý cụ thể như: Trách nhiệm các ngành trong phối hợp thực hiện Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC ngày 29 tháng 6 năm 2018 và Quyết định số 26/2025/QĐ-TTg ngày 04/8/2025 quy định về thành phần và nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật; Nâng cao vai trò trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng trong công tác Trợ giúp pháp lý; Phát huy vai trò Kiểm sát viên trong công tác kiểm sát hoạt động tố tụng và rà soát đối tượng được Trợ giúp pháp lý.

Tại hội nghị, Thượng tá Nguyễn Hữu Nam - Phó Chánh Văn phòng Cơ quan CSĐT, Công an TP Cần Thơ cho biết, trợ giúp pháp lý trong tố tụng hình sự không chỉ là công cụ bảo vệ quyền của người tham gia tố tụng mà còn là thước đo phản ánh chất lượng, tính hợp pháp và tính bền vững của hoạt động tố tụng hình sự.

Thực tiễn tại TP Cần Thơ cho thấy, nơi nào trợ giúp pháp lý được thực hiện nghiêm túc, kịp thời thì hoạt động điều tra, truy tố, xét xử diễn ra minh bạch hơn; khiếu nại, tố cáo liên quan đến thủ tục tố tụng giảm đáng kể; hồ sơ vụ án có tính thuyết phục cao, hạn chế việc trả hồ sơ, hủy án, sửa án do vi phạm tố tụng.

Ngược lại, những hạn chế trong công tác trợ giúp pháp lý, dù không phổ biến, nhưng nếu xảy ra đều tiềm ẩn rủi ro pháp lý, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của cơ quan tiến hành tố tụng và niềm tin của nhân dân đối với hoạt động tư pháp.

Theo Thượng tá Nam, trách nhiệm bảo đảm trợ giúp pháp lý không thể giao khoán cho tổ chức trợ giúp pháp lý, cũng không thể trông chờ vào sự chủ động của người được trợ giúp. Cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng là những chủ thể giữ vai trò quyết định trong việc quyền được trợ giúp pháp lý có được thực hiện đầy đủ hay không.

Trách nhiệm này phát sinh ngay từ giai đoạn đầu của tố tụng và xuyên suốt toàn bộ quá trình giải quyết vụ án. Việc thực hiện tốt trách nhiệm trợ giúp pháp lý không làm chậm tiến độ, không làm yếu hoạt động đấu tranh phòng, chống tội phạm, mà ngược lại, giúp kết quả tố tụng vững chắc hơn, ít rủi ro hơn, ít bị tranh chấp hơn.

Ở góc độ khác, bà Bùi Kim Trọng -  Kiểm sát viên trung cấp, VKSND Cần Thơ cho biết, từ thực tiễn và kết quả công tác trợ giúp pháp lý của ngành Kiểm sát trong thời gian qua cho thấy cần phát huy hơn nữa vai trò của Kiểm sát viên trong công tác kiểm sát hoạt động tố tụng và rà soát đối tượng được trợ giúp pháp lý.

Thực hiện tốt nội dung này không chỉ góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý theo nguyên tắc của hoạt động trợ giúp pháp lý mà còn nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Ngành Kiểm sát nhân dân, của bộ máy Nhà nước. Đồng thời nhằm thực hiện tốt một Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân, hiện thực hóa chính sách an sinh xã hội với ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Đảng và Nhà nước. Bảo đảm mọi người yếu thế đều được tiếp cận công lý, mở rộng đối tượng thụ hưởng và ứng dụng công nghệ số để đáp ứng tốt hơn nhu cầu được trợ giúp pháp lý trong giai đoạn mới.