Cần Thơ tăng cường bảo đảm quyền trẻ em, không để trẻ em bị bỏ lại phía sau

Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Nguyễn Thị Ngọc Điệp cùng các sở, ngành vừa có buổi làm việc với Đoàn kiểm tra liên ngành của Ủy ban Quốc gia về trẻ em - Bộ Y tế về tình hình thực hiện quyền trẻ em trên địa bàn. Đoàn do Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức, Ủy viên Thường trực Ủy ban Quốc gia về trẻ em, làm Trưởng đoàn.

Chăm lo toàn diện, tăng cường mạng lưới bảo vệ trẻ em

Theo báo cáo, Cần Thơ hiện có khoảng 712.000 trẻ em, trong đó khoảng 6.000 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và 53.300 trẻ em có nguy cơ, hoàn cảnh đặc biệt. Thành phố có 6.021 trẻ em được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng, đồng thời được hỗ trợ tiếp cận các dịch vụ chăm sóc, giáo dục và bảo vệ.

Mạng lưới chăm sóc, hỗ trợ trẻ em hiện gồm 1 cơ sở công lập, 6 cơ sở ngoài công lập và 7 cơ sở tôn giáo. Trung tâm Công tác xã hội TP Cần Thơ đang quản lý 197 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; từ năm 2025 đến nay, chăm sóc, nuôi dưỡng trung bình 78 trẻ và xử lý khoảng 172 trường hợp cần bảo vệ khẩn cấp. Các cơ sở ngoài công lập đang chăm sóc 137 trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, trong khi các cơ sở tôn giáo nuôi dưỡng 23 trẻ có hoàn cảnh khó khăn.

Công tác huy động nguồn lực xã hội chăm lo trẻ em được duy trì. Hằng năm, thành phố trao khoảng 10.000-12.000 phần quà, học bổng, xe đạp và các sản phẩm thiết yếu. Riêng năm 2025, 109.000 phần quà, tổng trị giá khoảng 19,2 tỷ đồng, đã được trao cho trẻ em, góp phần hỗ trợ các em có điều kiện học tập và phát triển.

Trong lĩnh vực y tế, trẻ em được bảo đảm tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, được cấp thẻ bảo hiểm y tế và khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế công lập. 100% trẻ em dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ theo chương trình. Các hoạt động phòng, chống dịch bệnh, suy dinh dưỡng, bổ sung vi chất dinh dưỡng và phòng, chống tai nạn thương tích được triển khai thường xuyên.

Phòng, chống đuối nước cũng được thành phố chú trọng. Năm 2025, khoảng 4.015 trẻ em từ 6-15 tuổi tại các xã vùng sâu, vùng đặc biệt khó khăn được tham gia dạy và thi bơi, qua đó nâng cao kỹ năng tự bảo vệ, phòng ngừa tai nạn.

Quyền được bảo vệ và tiếp cận pháp luật của trẻ em tiếp tục được quan tâm. Các cơ quan chức năng đã thực hiện trợ giúp pháp lý 258 vụ việc liên quan đến trẻ em, trong đó có 50 vụ trẻ em bị xâm hại. Thành phố duy trì các diễn đàn trẻ em, hoạt động gặp gỡ giữa trẻ em với lãnh đạo, giáo dục kỹ năng sống, phòng chống xâm hại, bạo lực. 27 câu lạc bộ tự bảo vệ với 1.240 thành viên đang hoạt động, góp phần trang bị kỹ năng phòng ngừa nguy cơ cho trẻ.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Tổng đài 18008065 tiếp nhận 73 cuộc gọi, phối hợp xác minh 39 trường hợp. Từ đầu năm đến nay, các cơ quan chức năng đã xử lý, hoàn thành 2 vụ việc liên quan đến bạo hành trẻ em và bạo lực.

Tuy nhiên, công tác trẻ em vẫn còn những khó khăn, nhất là nguồn lực đầu tư và thiết chế vui chơi, giải trí tại một số địa bàn. Sau sáp nhập, đội ngũ làm công tác trẻ em còn mỏng, nhiều cán bộ kiêm nhiệm; việc phối hợp, chia sẻ dữ liệu và đánh giá nhu cầu hỗ trợ trẻ em có lúc chưa đồng bộ.

Cần Thơ kiến nghị Bộ Y tế tiếp tục hoàn thiện quy định, hướng dẫn phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; nghiên cứu chính sách đối với cộng tác viên bảo vệ trẻ em tại ấp; tăng cường đào tạo chuyên sâu và ưu tiên nguồn lực cho các địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng chịu tác động của biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Dữ liệu trẻ em phải “đúng - đủ - sạch - sống”

Một trong những yêu cầu được Đoàn kiểm tra đặc biệt lưu ý là nâng cao chất lượng dữ liệu, coi đây là nền tảng để quản lý, hoạch định chính sách và cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em.

Đến nay, Cần Thơ đã cập nhật 491.916 trẻ em, đạt 92,9%, phấn đấu nâng tỷ lệ này lên 95% vào cuối tháng 9/2026.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức đề nghị thành phố tiếp tục rà soát, hoàn thiện báo cáo theo 14 nhóm, 25 điều, trong đó cần bóc tách rõ các chỉ tiêu liên quan trực tiếp đến trẻ em, đặc biệt là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Việc chuẩn hóa theo từng nhóm, từng chỉ tiêu sẽ giúp đánh giá sát hơn thực trạng và hiệu quả thực hiện quyền trẻ em.

Đáng chú ý, dữ liệu trẻ em phải bảo đảm yêu cầu “đúng - đủ - sạch - sống”, được cập nhật thường xuyên và có khả năng liên thông giữa các ngành. Ngành Y tế được đề nghị phối hợp với lực lượng Công an và các cơ quan liên quan làm sạch dữ liệu, từng bước hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý, chăm sóc trẻ em một cách chủ động và chính xác hơn.

Gắn với dữ liệu trẻ em là yêu cầu đẩy mạnh sổ sức khỏe điện tử. Hiện khoảng 40% dân số Cần Thơ có hồ sơ sức khỏe điện tử, hơn 50% người dân đã được khám sức khỏe toàn dân. Thành phố đang nghiên cứu các giải pháp kết nối, chia sẻ dữ liệu y tế; khi có cơ chế phù hợp, sẽ từng bước tích hợp và khai thác dữ liệu để phục vụ quản lý sức khỏe người dân, trong đó có trẻ em.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức, việc kết nối dữ liệu khám sức khỏe định kỳ của học sinh với hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ tạo nền tảng quan trọng để theo dõi sức khỏe trẻ em trong suốt quá trình phát triển. Bên cạnh các chỉ số sức khỏe thông thường, cần quan tâm hơn đến sức khỏe răng miệng của trẻ em.

Cùng với đó, thành phố cần tiếp tục giải quyết tình trạng trẻ em chưa được đăng ký khai sinh, bảo đảm quyền học tập và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu. Đối với trẻ em dân tộc thiểu số, mục tiêu đặt ra là bảo đảm 100% trẻ em trong độ tuổi được đến trường, thực hiện đầy đủ quyền học tập.

Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức cũng lưu ý Cần Thơ chủ động xây dựng phương án duy trì các chương trình, mô hình hiệu quả có sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế sau khi nguồn hỗ trợ kết thúc. Theo đó, tính bền vững không chỉ phụ thuộc vào nguồn kinh phí mà quan trọng hơn là tiếp nhận được phương pháp, kinh nghiệm tổ chức, từ nghiên cứu, thử nghiệm, đánh giá trước và sau can thiệp đến nhân rộng mô hình hiệu quả.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Nguyễn Thị Ngọc Điệp khẳng định thành phố sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến của Đoàn kiểm tra, tiếp tục rà soát, bổ sung và hoàn thiện báo cáo; đồng thời tập trung khắc phục những tồn tại, hạn chế trong công tác trẻ em.

Thành phố cũng sẽ đổi mới phương thức truyền thông về quyền trẻ em, tăng cường sử dụng nền tảng số và mạng xã hội để đưa thông tin, kiến thức và kỹ năng đến trẻ em, phụ huynh và cộng đồng theo hướng thiết thực, thường xuyên, tránh hình thức.

Trong bối cảnh địa bàn được tổ chức lại sau sáp nhập, Đoàn kiểm tra đề nghị Cần Thơ tiếp tục củng cố đội ngũ làm công tác trẻ em, tăng cường phối hợp liên ngành và thu hẹp khoảng cách giữa các địa bàn. Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm mọi trẻ em, bất kể hoàn cảnh hay nơi sinh sống, đều được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ chăm sóc, bảo vệ, giáo dục và phát triển.

Từ việc hoàn thiện dữ liệu trẻ em đến nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường nguồn lực và duy trì các chương trình hiệu quả, Cần Thơ đang từng bước chuyển công tác bảo vệ trẻ em từ cách làm thiên về xử lý sang chủ động phòng ngừa, lấy lợi ích tốt nhất của trẻ em làm trung tâm.