Cần sớm định hướng phát triển ngành cà phê bền vững
(LĐ online) - Một chiến lược phát triển cà phê bền vững còn đồng thời tính đến những yếu tố quan trọng khác như: tính liên kết giữa các nhà trồng cà phê. Theo đó, họ cùng đầu tư chế biến cà phê ướt, sấy khô khi gặp thời tiết bất lợi; cùng bảo vệ quyền lợi, giữ giá bán có lợi cho nông dân; tổ chức lại mạng lưới các đại lý thu mua cà phê...
(LĐ online) - Trong khuôn khổ các hoạt động của Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ III/2011, ngày 13/3, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Hiệp hội Cà phê, Ca cao Việt Nam và UBND tỉnh Đắc Lắc tổ chức Hội thảo “Phát triển cà phê bền vững”. Tham gia hội thảo có lãnh đạo nhiều Bộ, ngành, các chuyên gia trong và ngoài nước.
Những thách thức đối với cà phê Việt Nam
Việt Nam hiện là nước sản xuất cà phê Robusta lớn nhất thế giới, với diện tích trên 500 nghìn ha, sản lượng trên dưới 1 triệu tấn nhân/năm. Năm 2011, dự báo diện tích trồng cà phê sẽ tăng lên do giá cà phê đang tăng cao. Nhưng điều đáng nói là tỷ lệ diện tích cà phê già cỗi, sâu bệnh cho năng suất thấp chiếm tới 20%, gần 100 nghìn ha. Để trồng lại, cần phải có một lượng vốn lớn với lãi suất ưu đãi. Mặt khác, cơ cấu giống còn nhiều hạn chế: cà phê vối (Robusta) chiếm 92,9%; cà phê chè (Arabica) chiếm 6 % (chỉ được trồng ở một số vùng sinh thái đặc thù chủ yếu ở Lâm Đồng và một số tiểu vùng khác ở tỉnh Đăk Lăk, tỉnh Đăk Nông).
Vấn đề hỗ trợ vốn để tái canh và chuyển đổi giống cây cà phê là điều cần thiết. Vì vậy, tại hội thảo đại biểu đề xuất thành lập Quỹ Bảo hiểm cà phê. Theo ông Lương Văn Tự - Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam (VICOFA), khi doanh nghiệp xuất khẩu thì phải đóng một khoản để lập quỹ phát triển ngành cà phê bền vững. Quỹ này sẽ dùng để tái đầu tư cho nông dân, như đầu tư về giống, xúc tiến thương mại, tìm hiểu thị trường.
Những thách thức khác đối với ngành cà phê là: phân bón, kỹ thuật thâm canh, chăm sóc vườn cây chưa được người dân quan tâm đúng mức... Ông Đoàn Xuân Hòa- Cục phó Cục Chế biến Thương mại nông - lâm - thủy sản và nghề muối cho biết, tỷ lệ diện tích cà phê có chứng chỉ sản xuất bền vững như UTZ Certified, 4C chỉ chiếm khoảng 10%. Cũng chính những lý do đó mà TS Phan Huy Thông - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt khái quát những yếu tố hạn chế khả năng cạnh tranh của cà phê nước ta bao gồm: chất lượng cà phê thấp và không đồng đều; thiếu sự điều phối giữa các tác nhân trong ngành; khả năng cạnh tranh của ngành còn yếu. ”Phát triển cà phê trên cơ sở coi trọng yêu tố xã hội trong sản xuất, đồng nghĩa với việc hỗ trợ người sản xuất cà phê về vốn, tạo sức cạnh tranh, bình ổn được giá thị trường trong nước”, ông Thông nói.
Ngành cà phê còn chịu những tác động khách quan khác nữa như biến đổi khí hậu đang ngày càng gây ra những hậu quả nghiêm trọng, khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế diễn ra trên toàn cầu...
Định hướng bằng chiến lược phát triển
Những chính sách theo ông Đoàn Xuân Hòa là: tăng khả năng dự trữ cà phê, đảm bảo xuất khẩu mang lại lợi ích cao và bền vững; hỗ trợ khi giá cà phê xuống thấp; coi chế biến - xuất khẩu cà phê như một ngành sản xuất kinh doanh có điều kiện; thành lập Quỹ bảo hiểm và kiên trì chính sách chất lượng.
Những thách thức đối với cà phê Việt Nam
 |
| Thu hoạch cà phê giống mới ở Lâm Đồng. Ảnh: tư liệu |
Vấn đề hỗ trợ vốn để tái canh và chuyển đổi giống cây cà phê là điều cần thiết. Vì vậy, tại hội thảo đại biểu đề xuất thành lập Quỹ Bảo hiểm cà phê. Theo ông Lương Văn Tự - Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam (VICOFA), khi doanh nghiệp xuất khẩu thì phải đóng một khoản để lập quỹ phát triển ngành cà phê bền vững. Quỹ này sẽ dùng để tái đầu tư cho nông dân, như đầu tư về giống, xúc tiến thương mại, tìm hiểu thị trường.
Những thách thức khác đối với ngành cà phê là: phân bón, kỹ thuật thâm canh, chăm sóc vườn cây chưa được người dân quan tâm đúng mức... Ông Đoàn Xuân Hòa- Cục phó Cục Chế biến Thương mại nông - lâm - thủy sản và nghề muối cho biết, tỷ lệ diện tích cà phê có chứng chỉ sản xuất bền vững như UTZ Certified, 4C chỉ chiếm khoảng 10%. Cũng chính những lý do đó mà TS Phan Huy Thông - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt khái quát những yếu tố hạn chế khả năng cạnh tranh của cà phê nước ta bao gồm: chất lượng cà phê thấp và không đồng đều; thiếu sự điều phối giữa các tác nhân trong ngành; khả năng cạnh tranh của ngành còn yếu. ”Phát triển cà phê trên cơ sở coi trọng yêu tố xã hội trong sản xuất, đồng nghĩa với việc hỗ trợ người sản xuất cà phê về vốn, tạo sức cạnh tranh, bình ổn được giá thị trường trong nước”, ông Thông nói.
Ngành cà phê còn chịu những tác động khách quan khác nữa như biến đổi khí hậu đang ngày càng gây ra những hậu quả nghiêm trọng, khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế diễn ra trên toàn cầu...
Định hướng bằng chiến lược phát triển
Những chính sách theo ông Đoàn Xuân Hòa là: tăng khả năng dự trữ cà phê, đảm bảo xuất khẩu mang lại lợi ích cao và bền vững; hỗ trợ khi giá cà phê xuống thấp; coi chế biến - xuất khẩu cà phê như một ngành sản xuất kinh doanh có điều kiện; thành lập Quỹ bảo hiểm và kiên trì chính sách chất lượng.
| Ông Jóse Sette - Giám đốc điều hành tổ chức cà phê thế giới (ISO) trong tham luận của mình đã đưa ra những nhận định: Nguồn cung thắt chặt đối với sản phẩm cà phê Arabica sẽ còn tồn tại ít nhất cho đến cuối năm 2011; nguồn cung đối với Robusta sẽ đủ để đáp ứng nhu cầu. Lượng tồn kho tại các nước sản xuất sẽ ở mức rất thấp và mức giá đối với cà phê Arabica trở nên hấp dẫn và sẽ khuyến khích việc trồng mới và chăm sóc các vườn cây hiện có. |
Một chiến lược phát triển cà phê bền vững còn đồng thời tính đến những yếu tố quan trọng khác như: tính liên kết giữa các nhà trồng cà phê thành một cụm. Theo đó, họ cùng đầu tư chế biến cà phê ướt, sấy khô khi gặp thời tiết bất lợi; cùng bảo vệ quyền lợi, giữ giá bán có lợi cho nông dân; tổ chức lại mạng lưới các đại lý thu mua cà phê...
Tại hội thảo, nhiều tham luận từ của chuyên gia nước ngoài đến từ các cường quốc cà phê thế giới như Braxin, Colombia đều nhấn mạnh muốn phát triển cà phê bền vững phải tạo sự hài hòa giữa các yếu tố môi trường, giá cả và lợi ích kinh tế. Ông Jóse Sette - Giám đốc điều hành tổ chức cà phê thế giới (ISO) trong tham luận của mình đã đưa ra những nhận định: Nguồn cung thắt chặt đối với sản phẩm cà phê Arabica sẽ còn tồn tại ít nhất cho đến cuối năm 2011; nguồn cung đối với Robusta sẽ đủ để đáp ứng nhu cầu. Lượng tồn kho tại các nước sản xuất sẽ ở mức rất thấp và mức giá đối với cà phê Arabica trở nên hấp dẫn và sẽ khuyến khích việc trồng mới và chăm sóc các vườn cây hiện có.
Minh Đạo