Cần phối hợp trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản trong khu dự trữ sinh quyển Cát Bà

Khu dự trữ sinh quyển Cát Bà (huyện Cát Hải) vừa được UNESCO công nhận bao gồm cả phần đảo và phần biển. Trong đó, phần biển là nơi trú ngụ của nhiều loại hải sản quý hiếm, có giá trị bảo tồn nguồn gen cho mai sau. Do đó việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản trong khu dự trữ sinh quyển Cát Bà cần có sự quan tâm của nhiều ngành.

Biển Cát Bà có nhiều loài thủy sản có giá trị kinh tế cao và quý hiếm. Theo thống kê, khu vực biển Cát Bà có 193 loài thuộc lớp san hô, 196 loài cá Trong số các loài hải sản sống tại Cát Bà, có nhiều loài được ghi trong sách đỏ Việt Nam là đồi mồi, rùa da, vích, 8 loài rong biển và 7 loài động vật đáy. Nhu cầu thực phẩm từ các loại hải sản quý tăng, tỷ lệ nghịch với sự phát triển của các loại hải sản do bị khai thác trái phép số lượng khá lớn, trong đó có nhiều loại hải sản quý như: san hô, tôm hùm, ốc biển. Trong khi Nhà nước khuyến khích các thành phân kinh tế đầu tư vốn để đóng tàu đánh cá xa bờ, khá nhiều người dân đảo Cát Bà không lấy gì làm hào hứng vì có vịnh Lan Hạ có nguồn lợi thủy sản lớn. Họ hầu như không chừa bất cứ loại hình khai thác nào, kể cả việc dùng chất độc, xung điện hay chất nổ. Do bị khai thác nhiều bằng phương pháp phản khoa học nên nguồn lợi thủy sản biển Cát Bà giảm sút nhanh chóng, các loài cá heo, rùa da, vích, tôm hùm... trước đây có nhiều, nay hầu như biến mất.

Tình trạng đó cũng là hệ quả tất yếu của việc quản lý chưa hiệu quả các nguồn lợi trên đảo. Có thể thấy sự chồng chéo trong việc quản lý mặt nước tại đảo Cát Bà. Từ lâu, trên đảo có Vườn quốc gia Cát Bà và có lực lượng kiểm lâm riêng, nhưng không mấy liên quan tới Hạt kiểm lâm huyện Cát Hải. Chính vì sự phân chia rõ rệt như vậy nên việc ai nấy làmmmm. Kiểm lâm của Vườn quốc gia Cát Bà có chỉ quản lý khoảng trời riêngggg của họ, chủ yếu quản lý trên cạn . Việc quản lý mặt nước chỉ là hình thức vì họ không có chuyên môn của nghề kiểm ngư. Đó chính là lỗ hổngggg để những người khai thác hải sản trái phép trục lợi. Thời gian qua, ngành Thủy sản Hải Phòng thành lập trạm kiểm ngư tại cảng cá Cát Bà nhưng do sự phối hợp giữa lực lượng kiểm ngư và lực lượng kiểm lâm chưa tốt, nên nguồn hải sản quý tại Cát Bà vẫn bị lén lút khai thác trái phép.

Sự chồng chéo trong việc quản lý mặt nước tại khu dự trữ sinh quyển Cát Bà là việc cát cứứứứ, chia ra để quản lý. Chính vì vậy, tàu kiểm ngư của lực lượng kiểm ngư chẳng mấy khi xuất hiện trong vùng nước do Vườn quốc gia Cát Bà quản lý. Vắng lực lượng kiểm ngư, những người khai thác hải sản tại Cát Bà mặc sức tung hoành. Nhiều người dân chuyên khai thác hải sản tại khu vực vịnh Lan Hạ còn tuyên bố sẵn sàng cho mấy ông kiểm lâm... uống no nước biển nếu nhảy xuống biển để can thiệp và ngăn cấm hoạt động khai thácccc. Đó là một thực tế khi mà lực lượng kiểm lâm không thể bơi giỏi như dân chài.

Khu dự trữ sinh quyển quần đảo Cát Bà là tài sản vô giá không chỉ đối với Hải Phòng mà còn là tài sản của Việt Nam và thế giới. Việc bảo vệ tốt khu dự trữ sinh quyển sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho hôm nay và mai sau. Để bảo vệ nguồn tài nguyên biển quý hiếm cần có sự phối hợp đồng bộ của các ngành. Trước hết, kiểm lâm của Vườn quốc gia phối hợp với Hạt kiểm lâm huyện Cát Hải để có tiếng nói chungggg trong việc quản lý trên bờ và lực lượng kiểm lâm phối hợp với lực lượng kiểm ngư của ngành Thủy sản hiện đang có mặt tại đảo Cát Bà. Bên cạnh đó, các lực lượng Công an và Bộ đội biên phòng cũng cần tập trung để bảo đảm an ninh trật tự vùng biển nếu xảy ra xô xát giữa những người dân khai thác với các lực lượng chức năng. Các lực lượng cần phối hợp tốt trong khi tuần tra, kiểm soát trên biển, ngăn chặn và xử lý nghiêm những trường hợp khai thác trái phép. Về lâu dài, thành phố cần thành lập lực lượng bảo vệ tài nguyên biển Cát Bà, nhất là trong khu dự trữ sinh quyển. Thành phố chỉ đạo các ngành có liên quan và huyện Cát Hải thực hiện nghiêm túc việc tuần tra, quản lý hoạt động khai thác trên biển. Các ngành chức năng và huyện Cát Hải cần tuyên truyền, vận động nhân dân tích cực tham gia bảo vệ tài nguyên biển bằng nhiều hình thức và có thể lập hộp thư, điện thoại nóng để tố giác những người cố tình vi phạm. Có như vậy mới có thể ngăn chặn được tình trạng khai thác trái phép hải sản quý hiếm tại Cát Bà như hiện nay.

Quỳnh Chi