Cần nhiều chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp tham gia thị trường trí tuệ nhân tạo
(PLVN) - Phát biểu tại Hội thảo Góp ý hoàn thiện dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo (AI) do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ; Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tổ chức, diễn ra vào chiều 15/10, ông Trần Văn Trí Giám đốc Công ty Cổ phần Truyền thông Luật Việt Nam cho rằng, chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp tham gia thị trường trí tuệ nhân tạo là rất cần thiết.
Giám đốc LuatVietnam.vn đánh giá cao việc xây dựng dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo và cho rằng nếu được thông qua, đây sẽ là khung pháp lý cần thiết cho hoạt động ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam - điều mà các nhà phát triển công cụ AI mong đợi đã lâu.
Nhìn chung, dự thảo đã thể hiện khá toàn diện các quy định về các hoạt động nghiên cứu, phát triển, cung cấp, triển khai và sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo; quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân có liên quan; quản lý nhà nước đối với hệ thống trí tuệ nhân tạo.
Ông Trí cũng bày tỏ vui mừng khi dự thảo Luật đã có quy định về chính sách phát triển hệ sinh thái và thị trường trí tuệ nhân tạo tại Điều32 của dự thảo, trong đó có nhiều chính sách ưu đãi tài chính, thuế, tín dụng đối với doanh nghiệp tham gia thị trường trí tuệ nhân tạo.
Dự thảo Luật lần này đã nhấn mạnh nguyên tắc Trách nhiệm và kiểm soát của con người tại khoản 1,2 Điều 4, trong đó Con người phải giữ quyền kiểm soát và chịu trách nhiệm cuối cùng đối với mọi quyết định, hành vi và hậu quả phát sinh trong quá trình thiết kế, phát triển, triển khai và sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Ông Trí cũng quan tâm Điều 10 dự thảo quy định về phân loại hệ thống trí tuệ nhân tạo theo mức độ rủi ro và trao quyền cho doanh nghiệp được chủ động tự phân loại. Tuy nhiên, nếu quy định này được thông qua, Giám đốc Trí cho rằng cần hướng dẫn cụ thể từ Chính phủ để doanh nghiệp có thể làm việc này, tránh sai sót dẫn đến bị xử lý theo quy định tại khoản 6.
Về đề xuất quy định rõ về quyền sở hữu trí tuệ đối với sáng chế, công nghệ, tác phẩm và dữ liệu liên quan đến Sở hữu trí tuệ, ông Trí phân tích: Tại khoản 4 Điều 6 chỉ quy định chung chung là áp dụng theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, đặc thù của các sáng chế, công nghệ và tác phẩm, dữ liệu về AI là có rất nhiều bên tham gia cùng, gồm nhà cung cấp, nhà phát triển, nhà triển khai, vậy ranh giới về quyền sở hữu trí tuệ nhân tạo của từng bên như thế nào?
Tiếp theo là quy định về gắn nhãn trong hệ thống trí tuệ nhân tạo. Tại khoản 2 Điều 12, quy định rằng gắn nhãn nhằm thông báo rằng sản phẩm do trí tuệ nhân tạo tạo ra hoặc được chỉnh sửa đáng kể bởi trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, Giám đốc Trí mong muốn có quy định cụ thể, rõ ràng hơn về phạm vi, mức độ áp dụng trí tuệ nhân tạo phải gắn nhãn. Như trong trường hợp nội dung chỉ có một phần rất nhỏ là áp dụng AI, thì có cần phải gắn nhãn hay không? Nên chăng quy định rõ AI Trợ giúp tạo ra hay AI tạo ra hoàn toàn
Điều 18 dự thảo “Hệ thống trí tuệ nhân tạo thuộc danh mục rủi ro cao phải được đánh giá sự phù hợp . Kết quả đánh giá sự phù hợp là điều kiện để hệ thống trí tuệ nhân tạo rủi ro cao được phép lưu hành hoặc đưa vào sử dụng. Là một doanh nghiệp phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo, Giám đốc Trí khá lo lắng về cơ chế tiền kiểm có thể sẽ chậm tốc độ ra mắt sản phẩm, đặc biệt là với đặc thù công nghệ hiện nay thay đổi rất nhanh.
Bên cạnh đó, ông Trí cũng đề nghị cần quy định rõ về việc dẫn nguồn tri thức trong sản phẩm do AI tạo ra. Vì AI không tự sinh ra tri thức, mà học từ nguồn dữ liệu có sẵn. Cần quy định dẫn nguồn để minh bạch xuất xứ, giúp dễ kiểm tra và đối chiếu.