Cân nhắc cẩn trọng về chủ trương đầu tư dự án xây dựng đường sắt cao tốc Hà Nội-thành phố Hồ Chí Minh

(HPĐT)-Ngày 8-6, Quốc hội thảo luận tại hội trường về chủ trương đầu tư dự án xây dựng đường sắt cao tốc Hà Nội-thành phố Hồ Chí Minh. Các đại biểu tham luận với quan điểm khác nhau. Một số đại biểu cho rằng chủ trương đầu tư là cần thiết. Nhưng một số đại biểu lại phản đối  rất gay gắt và day dứt trước gánh nặng nợ nần để lại cho con cháu.

Cân nhắc cẩn trọng về chủ trương đầu tư dự án xây dựng đường sắt cao tốc Hà Nội-thành phố Hồ Chí Minh ảnh 1
Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng Trần Ngọc Vinh phát biểu ý kiến. Ảnh: TTXVN

(HPĐT)-Ngày 8-6, Quốc hội thảo luận tại hội trường về chủ trương đầu tư dự án xây dựng đường sắt cao tốc Hà Nội-thành phố Hồ Chí Minh. Các đại biểu tham luận với quan điểm khác nhau. Một số đại biểu cho rằng chủ trương đầu tư là cần thiết. Nhưng một số đại biểu lại phản đối  rất gay gắt và day dứt trước gánh nặng nợ nần để lại cho con cháu.

Phải đi tắt, đón đầu để phát triển nhanh

 Phó chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội Lương Phan Cừ cho rằng, đầu tư đường sắt cao tốc bây giờ là chậm vì giao thông phải luôn đi trước trong chiến lược phát triển kinh tế- xã hội. Việt Nam phấn đấu trở thành nước công nghiệp hóa, hiện đại hóa vào năm 2020. Trung Quốc đầu tư đường sắt cao tốc từ năm 1992, coi đó là động mạch chủ. Ngay Nga cũng đang nhờ Trung Quốc giúp đỡ phát triển đường sắt cao tốc. "Thực tế, ta có nhiều bài học về chậm trễ phát triển giao thông khiến việc đền bù giải phóng mặt bằng tốn kém, chiếm 60-70% tổng đầu tư dự án, làm hạn chế thế mạnh của từng vùng kinh tế".

Đồng tình với quan điểm này, đại biểu Trần Tiến Cảnh (Hà Nam) nêu ra nhiều ưu điểm của đường sắt cao tốc: tốc độ nhanh, an toàn, tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu nên 11 nước đầu tư đường sắt  đều là nước có chỉ số IQ cao, đại biểu Trần Tiến Cảnh kết luận: "Đường sắt cao tốc đích thực là phương tiện đi lại trong tương lai. Việt Nam không còn là nước nghèo, chúng ta hội đủ yếu tố để có thể triển khai dự án này. Đề nghị Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư trong kỳ họp này". Đại biểu Đào Xuân Nay (Bình Thuận) cũng nhất trí xây dựng dự án đường sắt cao tốc như một cách “đi tắt, đón đầu”: "Ta phát triển chậm thì cần đi tắt đón đầu. Có thể trước mắt đường sắt cao tốc chưa hiệu quả, nhưng tương lai lại tốt. Ví như đường dây 500 kV, lúc xây dựng nói không hiệu quả, giờ mới thấy tác dụng". Đại biểu Nguyễn Ngọc Đào (Hà Nội) cho rằng 56 tỷ USD là số tiền rất lớn, nhưng đó là đầu tư cho tương lai, cho sự phát triển. Đại biểu Trần Du Lịch cho rằng đây là một dự án khó, "nhưng nếu không làm thì sau này dân ta sẽ đi lại bằng gì? Nói đầu tư theo phương án 3- xây đường sắt tốc độ 200 km/h sẽ giảm được chi phí, nhưng 30-40 năm sau lại phải xây đường sắt cao tốc, vậy chưa chắc đã tiết kiệm. Vì thế phải đi thẳng vào công nghệ hiện đại, thiết kế ngay đường sắt 300 km/h".

Con cháu phải gánh nợ quá lớn

Ngược lại với quan điểm ủng hộ chủ trương đầu tư dự án, một số đại biểu cho rằng, “nước ta còn nghèo, không nên chơi sang”. Đại biểu Sùng Thị Chư (Yên Bái) cho rằng: Với số vốn đầu tư dự kiến ban đầu lên tới 56 tỷ USD là số tiền tương đối lớn (chiếm 2/3 GDP/năm). Để thực hiện dự án, Việt Nam phải đi vay nước ngoài. Điều này sẽ khiến cho các khoản nợ của quốc gia tăng lên và việc trả nợ sẽ kéo dài đến vài chục năm. Vì vậy, Quốc hội cần nghiên cứu kỹ khi thực hiện dự án.

Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) không tán thành với dự án này. Theo đại biểu, cả tờ trình và báo cáo thẩm tra thể hiện sự thiếu thuyết phục khi áp đặt vị trí độc tôn của đường sắt cao tốc Bắc - Nam, phủ nhận, thậm chí đổ tội cho việc đầu tư quá tập trung vào đường bộ dẫn đến ùn tắc, tai nạn giao thông. Rất thiếu khách quan khi cả người lập và thẩm định dự án đều là liên doanh tư vấn Nhật Bản - Việt Nam. Hội đồng thẩm định cấp Nhà nước toàn lãnh đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Giao thông- Vận tải, không có chuyên gia đường sắt. Hiệu quả dự án rất thấp. Việc Chính phủ đề xuất phương án khai thác khu đất quanh ga để tăng tỷ lệ nội hoàn tài chính là bài toán quẩn.

Đại biểu Lê Đình Khanh (Hải Dương) cũng cho rằng nước ta còn nghèo, nhiều công trình phục vụ phát triển kinh tế -xã hội nguồn vốn có hạn. "Chính phủ nên tập trung giải quyết những bức xúc hiện nay, như ách tắc giao thông ở hai thành phố lớn, thiếu điện để dân không còn chịu cảnh mất điện giữa hè, mẻ thép ra lò không đông cứng do mất điện", ông Khanh nói và đề nghị khi nào thu nhập bình quân đầu người đạt 3.000 USD trở lên thì Việt Nam làm đường sắt cao tốc. "Đất nước ta nghèo, dự án đường sắt cao tốc là ý tưởng đẹp, là ước mơ của nhân dân. Trong cuộc sống ai cũng cần có ước mơ, nhưng vào thời điểm hiện nay không phù hợp"- đại biểu Trần Hồng Việt (Hậu Giang) khẳng định. Đại biểu cũng cho rằng "So sánh với Trung Quốc cũng là quá cách biệt, nó giống như anh nhà giàu mua ôtô, còn ta nghèo cũng cố vay tiền mua ôtô". Chính phủ tập trung nguồn lực giải quyết những vấn đề bức xúc hiện tại. Còn dự án đường sắt cao tốc nên giao cho Quốc hội khóa 13 thực hiện.

Cùng quan điểm, đại biểu Nguyễn Văn Thuận (Quảng Nam) nhất quyết cho rằng " Lý do đại biểu đưa ra là tiềm lực kinh tế và năng lực quản lý điều hành của Việt Nam rất hạn chế, trong khi nạn tham nhũng, lãng phí đang rất nhức nhối. "Chính phủ nói sẽ đi vay Nhật Bản, ADB, WB. Nhưng WB từng cảnh báo chúng ta trèo cao ngã đau khi đầu tư dự án này. Đại biểu đề nghị Chính phủ hãy tập trung nguồn lực giải quyết triệt để vấn nạn giao thông ở hai thành phố lớn, ách tắc trong mùa ngập trên tuyến đường bộ Bắc Nam, hiện đại hóa đường sắt đạt tốc độ 200 km/h.Còn vấn đề đường cao tốc :” để đến năm 2020 khi con cháu thông minh, giỏi hơn ta sẽ quyết định ".

Đại biểu Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng): Làm rõ những vấn đề liên quan

Nếu nhìn về tương lai thì ai cũng mơ ước dự án đường sắt cao tốc Hà Nội - thành phố Hồ Chí Minh trở thành hiện thực, song với điều kiện kinh tế của nước ta, đề nghị Chính phủ cần làm rõ một số vấn đề:

Một là, tại sao đến nay trên thế giới có rất nhiều nước, nhưng chỉ 11 nước có đường sắt cao tốc, đặc biệt là một số nước phát triển như G7 cũng chưa xây dựng đường sắt cao tốc. Chúng ta đã thực sự cần thiết để xây dựng đường sắt cao tốc chưa, trong khi điều kiện ngân sách của chúng ta còn hạn hẹp và còn cần phải đầu tư cho nhiều lĩnh vực khác. Trong khi chúng ta đang triển khai một loạt các dự án lớn như thủy điện, điện hạt nhân, chủ yếu bằng nguồn vốn đi vay, bây giờ thêm dự án này liệu ngân sách có gánh vác nổi không.

Hai là, có những ý kiến cho rằng đường sắt cao tốc Bắc - Nam trước mắt không phải là dự án ưu tiên hàng đầu, mà ưu tiên số 1 là đầu tư cho nông nghiệp để 70% nông dân được hưởng lợi. Tiếp đó là ưu tiên đầu tư một số ngành công nghiệp và dịch vụ khác để làm cho nền kinh tế đi lên một cách vững chắc. Một số người cho rằng, họ sẵn sàng đi ô tô, tàu hỏa dài ngày nhưng khi đến hai trung tâm lớn là Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh thì giao thông phải thông thoáng và không bị kẹt xe hàng giờ như bây giờ. Vậy nên đầu tư vào đâu là hiệu quả mà khắc phục ngay được để phục vụ nhân dân.

Ba là, một số người lại lo ngại với vốn đầu tư lớn hơn 56 tỷ USD bằng vốn vay ODA liệu dư nợ nước ngoài của chúng ta có an toàn không. Nhiều chuyên gia cho rằng vốn ODA không phải lúc nào cũng tốt, các nước như Thái Lan, Philippin đã quyết định dừng ODA khá sớm, vì thấy rằng dòng vốn này đắt hơn đáng kể so với vốn vay thương mại. Vay thương mại có thể mua, chọn đấu thầu, còn ODA phải ràng buộc một số điều rất bất lợi.

Bốn là, có nhiều ý kiến lại cho rằng nước ta có đường biển chạy dọc Bắc - Trung - Nam, với 28 tỉnh, thành phố ven biển, tại sao ta không xây dựng dự án chuyên chở hành khách bằng tàu thủy cao tốc, vừa khắc phục được giải phóng mặt bằng, không phải di dân vừa không phải lấy đất trồng lúa. Đó là một số điều căn bản cần phải được làm rõ để tính toán khắc phục.

Trước mắt tôi đề nghị Quốc hội xem xét quyết định chủ trương đầu tư tập trung vào 2 đoạn tuyến Hà Nội - thành phố Hồ Chí Minh - Nha Trang. Sau khi có chủ trương chúng ta lập dự án điều chỉnh quy hoạch giữa các địa phương để xác định chỉ giới đất. Nếu thời điểm này chúng ta không quyết về chủ trương sẽ khó giữ được hành lang từ Bắc vào Nam.

Tin cùng chuyên mục

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự, chứng kiến Lễ ký, trao 26 thỏa thuận hợp tác của các bộ, ngành và doanh nghiệp Việt Nam và đối tác Anh.

Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Hội nghị COP26 và làm việc tại Anh: Ký kết thỏa thuận hợp tác trị giá hàng tỷ USD

(PLVN) - Nhân chuyến tham dự Hội nghị COP26 và làm việc tại Vương quốc Anh, chiều 31/10 (giờ địa phương), tại thành phố Edinburg, Scotland, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã dự, chứng kiến lễ ký, trao 26 thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực thương mại, nông nghiệp, năng lượng, y tế, giáo dục, đào tạo, bảo vệ môi trường, thể thao... của các bộ, ngành và doanh nghiệp Việt Nam và đối tác Anh.

Đọc thêm

Giảm tải mật độ, hạn chế lây nhiễm trong khu cách ly

làm thủ tục tiếp nhận công dân vào khu cách ly tại Trường Quân sự Bộ Tư lệnh Thủ đô. Ảnh: báo Lao động (chụp tháng 2/2020)
(PLVN) - Những ngày vừa qua, số ca F1 chuyển biến thành F0 tăng nhanh nên TP Hà Nội đã chỉ đạo xét nghiệm toàn bộ số F1 đang cách ly để sàng lọc, rà soát mà không cần chờ đủ thời gian 7 ngày theo quy định. Qua xét nghiệm đã xác định thêm 27 ca bệnh chuyển từ F1 thành F0.

Những nữ Công an tỉnh Phú Thọ nhiệt huyết trong công việc

Chiến sỹ Cảnh sát nhập dữ liệu thông tin của người dân.
(PLVN) - Trong bất kể lĩnh vực công tác nào, thì những “bông hồng thép”- nữ cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an Phú Thọ đều luôn nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ, góp phần mang lại cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho nhân dân.