Cần minh bạch các khoản tài chính liên quan đến nuôi con nuôi

Chiều ngày 3-11, Quốc hội thảo luận ở tổ về dự án Luật Nuôi con nuôi. Đoàn ĐBQH thành phố Đà Nẵng tham gia thảo luận cùng với các Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh, Hòa Bình, Lào Cai, Quảng Ninh.

Các vị đại biểu Quốc hội đã tập trung cho ý kiến những vấn đề quan trọng của dự án luật như phạm vi điều chỉnh; thẩm quyền quyết định việc nuôi con nuôi và chấm dứt con nuôi; phí và lệ phí nuôi con nuôi; điều kiện để trẻ em được nhận làm con nuôi; việc xác lập quyền và nghĩa vụ giữa con nuôi với các thành viên khác trong gia đình; các căn cứ chấm dứt việc nuôi con nuôi; vấn đề nuôi con nuôi ở khu vực biên giới; quy định chuyển tiếp về nuôi con nuôi thực tế.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban VH-GD-TN-TN-NĐ Ngô Thị Minh (ĐB tỉnh Quảng Ninh) cho rằng, trong thực tế ở một số nơi thì số liệu cho trẻ em làm con nuôi người nước ngoài nhiều hơn trong nước, cũng có một số nơi lạm dụng chính sách nuôi con nuôi để vụ lợi, do đó, ĐB đề nghị luật cần quy định theo hướng khuyến khích việc nuôi con nuôi trong nước.
 
Vấn đề cho con nuôi người nước ngoài cần quy định cụ thể hơn. Vấn đề thành lập Hội đồng tư vấn giới thiệu trẻ em làm con nuôi cũng nên xem xét một cách thận trọng, vì có khá nhiều đại diện các cơ quan, ban, ngành liên quan đến vấn đề chịu trách nhiệm khi xét cho trẻ làm con nuôi. ĐB cho rằng, dự thảo luật còn quá nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu cho thấu đáo, do đó, ĐB đề nghị không nên thông qua luật này theo quy trình 1 kỳ họp mà cần theo quy trình 2 kỳ họp.

ĐB Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) đề nghị cần nghiên cứu, ban hành quy định về phí, lệ phí giải quyết việc nuôi con nuôi… đối với con nuôi quốc tế và các nguồn kinh phí thu được từ các dự án nhân đạo liên quan đến việc nuôi con nuôi, nguồn đóng góp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Bên cạnh nguồn tài trợ của các tổ chức nuôi con nuôi, còn có nguồn tài trợ của người nước ngoài đến nhận con nuôi và nguồn thu từ lệ phí đăng ký con nuôi.

ĐB đề nghị cần minh bạch hóa các khoản tài chính liên quan đến nuôi con nuôi, nhất là việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài. Đây là vấn đề vô cùng nhạy cảm, phức tạp và ảnh hưởng đến quan hệ quốc tế rất lớn, vì dù muốn hay không thì vấn đề tình cảm vẫn phát sinh trong quá trình cho nhận con nuôi. ĐB cho rằng, việc minh bạch hóa các khoản tài chính là yêu cầu tất yếu nhằm ngăn chặn việc buôn bán trẻ em cũng như việc thu lợi bất chính từ các hoạt động liên quan đến nuôi con nuôi.

ĐB đề nghị cần quy định một chính sách tài chính rõ ràng để cha mẹ nuôi biết chính xác các khoản tiền phải đóng góp, giúp họ chủ động các khoản tài chính phải nộp, đồng thời biết các khoản tài chính đó được sử dụng vào việc gì. Từ đó, có quyền từ chối mọi khoản tài chính khác do các chủ thể có liên quan đến hoạt động cho nhận con nuôi yêu cầu. 

ĐB Nguyễn Văn Chiến (Bắc Ninh) đề nghị nên quy định độ tuổi người được nhận làm con nuôi từ đủ 16 tuổi trở xuống cho phù hợp với Luật Chăm sóc và giáo dục trẻ em. Đối với quy định tại Điều 22 về thủ tục đăng ký nuôi con nuôi, ĐB đề nghị nên quy định thống nhất đăng ký nuôi con nuôi ở một nơi là Ủy ban Nhân dân cấp xã nơi cư trú của người nhận con nuôi, qua đó, tạo điều kiện cho chính quyền địa phương nơi đứa trẻ được nuôi dưỡng biết để theo dõi.

Về quan hệ pháp lý giữa con nuôi với cha mẹ nuôi và các con ruột, do có liên quan đến vấn đề thừa kế tài sản sau này, do đó ĐB cho rằng, nên xem xét đến yếu tố khi cha mẹ xin đứa trẻ làm con nuôi có phải xin ý kiến các thành viên khác trong gia đình không cũng cần được tính đến. 

Phó Chủ tịch Quốc hội Huỳnh Ngọc Sơn (Đà Nẵng) cho rằng, hình thức nuôi con nuôi truyền thống gần như ăn sâu vào đời sống nhân dân. Về quy định tại điểm b khoản 1 Điều 14 “làm con nuôi người già yếu, cô đơn”, ĐB cho rằng, thực tế có trường hợp người con thì làm chức vụ lớn ở thành phố muốn đưa cha mẹ lên thành phố để nuôi dưỡng nhưng bản thân cha mẹ của người đó không chịu lên thành phố ở với con mà ở luôn dưới quê.

Rồi ở dưới quê có người thấy hoàn cảnh như vậy muốn nhận ông bà để nuôi dưỡng, chăm sóc và việc nhận nuôi dưỡng, chăm sóc này được người con đồng ý. Do đó, ĐB cho rằng nếu luật không điều chỉnh thực tế này thì cũng không phù hợp, thiếu sót. ĐB đề nghị cần thiết kế lại điểm b khoản 1 Điều 14 cho phù hợp hơn.

PHẠM HỮU HOA