Cần lắm một Tòa án cho người chưa thành niên

 Tình hình tội phạm người chưa thành niên (NCTN) đang trở thành mối lo ngại chung của toàn xã hội. Nhưng quá trình áp dụng pháp luật đối với NCTN còn nhiều vướng mắc,  hạn chế hiệu quả hoạt động xét xử các vụ án có người tham gia tố tụng là NCTN. Bên cạnh đó, những biện pháp bảo vệ trẻ em, trong đó có NCTN, cũng chưa hạn chế được tình trạng NCTN bị xâm hại – vốn ngày càng có diễn biến phức tạp…

Tình hình tội phạm người chưa thành niên (NCTN) đang trở thành mối lo ngại chung của toàn xã hội. Nhưng quá trình áp dụng pháp luật đối với NCTN còn nhiều vướng mắc,  hạn chế hiệu quả hoạt động xét xử các vụ án có người tham gia tố tụng là NCTN. Bên cạnh đó, những biện pháp bảo vệ trẻ em, trong đó có NCTN, cũng chưa hạn chế được tình trạng NCTN bị xâm hại – vốn ngày càng có diễn biến phức tạp…

“Măng” chưa thành “tre” đã thành tội phạm

Thời gian vừa qua, dư luận bàng hoàng và lo ngại trước những vụ án nghiêm trọng, dã man do NCTN gây ra, như vụ Nguyễn Ngọc Trung (Hà Nội), Nguyễn Văn Luyện (Bắc Giang), Đào Thu Hương tức My “Sói” (Hà Nội)… Song đó chỉ là một phần rất nhỏ trong “làn sóng tội phạm” do NCTN gây ra đang có chiều hướng ngày càng gia tăng. Ước tính, mỗi năm có khoảng 10.000 vụ phạm tội do NCTN gây ra. Tính chất phạm tội của NCTN ngày càng rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng.

My sói ân hận tại Tòa. Ảnh minh họa
My sói ân hận tại Tòa. Ảnh minh họa

Điều đáng lo ngại là độ tuổi của NCTN phạm tội cũng ngày một được “trẻ hóa”. Thống kê sơ bộ cho thấy, lứa tuổi từ 16 đến 18 tuổi thực hiện hành vi phạm tội nhiều nhất, chiếm khoảng 60%; từ 14 đến 16 tuổi là 32%; dưới 14 tuổi là 8%. Số NCTN phạm tội bị đưa ra xét xử năm sau luôn cao hơn năm trước.

Bộ luật tố tụng hình sự mặc dù đã có qui định một chương riêng về thủ tục đặc biệt đối với bị can, bị cáo là NCTN, nhưng vẫn chưa qui định cụ thể về trình tự, thủ tục xét xử đối với NCTN. Do vậy, các phiên tòa xét xử NCTN hiện cũng giống với xét xử người thành niên, tại phòng xử án chung, không có sự khác biệt dù NCTN cần có môi trường xét xử thân thiện hơn.

Thậm chí, NCTN cũng bị đưa ra xét xử trong cùng vụ án với bị cáo đã thành niên (nếu là đồng phạm) làm cho NCTN bị ảnh hưởng tiêu cực từ phía bị cáo đã thành niên và có thể họ sẽ liều lĩnh và nguy hiểm hơn sau khi bị đưa ra xét xử. Pháp luật hiện cũng chưa có sự phân biệt qui định trình tự, thủ tục phiên tòa xét xử là bị cáo, người bị hại và người làm chứng là NCTN khác với người đã thành niên nên NCTN vẫn bị áp dụng trình tự, thủ tục chung, ảnh hưởng không tốt đến tâm sinh lý của họ.

Ngay thực tiễn áp dụng qui định về xét xử kín (Điều 307 Bộ luật TTHS) và bảo vệ thông tin cho NCTN, nhất là đối với những NCTN phạm các tội danh về xâm phạm tính mạng, danh dự, nhân phẩm của người khác, hiện chưa được thực hiện nhất quán, do chưa có qui định cụ thể về “trường hợp cần thiết” để xét xử kín đối với NCTN…

Cảm hóa… ngay từ phiên tòa

Đó là “hình ảnh” mà nhiều chuyên gia pháp lý muốn xây dựng cho tòa NCTN. Việc xử lý NCTN phạm tội chủ yếu nhằm giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm và có thể tiếp tục phát triển lành mạnh là một trong những nguyên tắc ứng xử với NCTN vi phạm pháp luật. Khảo sát của TANDTC năm 2010 cho thấy có đến 91% số người được hỏi nhất trí về việc thành lập tòa chuyên trách về NCTN.

TS.Phan Thị Thanh Mai (Đại học Luật Hà Nội) cho rằng, giải quyết các vụ việc, vụ án liên quan đến NCTN cần phải có thủ tục và kỹ năng tố tụng đặc biệt, được thực hiện ở tòa chuyên trách với những thẩm phán chuyên giải quyết các vụ án có người tham gia tố tụng là NCTN nhằm hỗ trợ và bảo đảm quyền lợi cho NCTN, phòng ngừa họ tiếp tục phạm tội hay trở thành nạn nhân của tội phạm, có điều kiện tái hòa nhập xã hội.

*. Ông Từ Văn Nhũ – Phó Chánh án TANDTC: “Quá cần thiết phải thành lập Tòa NCTN vì gần đây tội phạm là NCTN ngày càng nhiều, chưa kể NCTN là nạn nhân của ma túy, mại dâm và các tệ nạn xã hội khác”.

*. TS.Lê Hữu Thể - Phó Viện trưởng VKSNDTC: “Nguyên nhân khiến cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm NCTN còn hạn chế, hiệu quả không cao một phần là từ những hạn chế của hệ thống tư pháp đối với NCTN. Dù thủ tục tố tụng xét xử đối với NCTN đã từng bước được hoàn thiện, nhưng chưa có TA chuyên biệt với trình tự, thủ tục tố tụng dành riêng cho NCTN là một hạn chế rất lớn trong việc xử lý NCTN phạm tội để họ có cơ hội sửa chữa sai lầm, trở thành những công dân có ích cho xã hội”.

Huy Anh

Cùng chuyên mục
Đại học Luật Hà Nội: Nỗ lực gặt hái nhiều thành tựu trong hoạt động nghiên cứu khoa học

Đại học Luật Hà Nội: Nỗ lực gặt hái nhiều thành tựu trong hoạt động nghiên cứu khoa học

(PLVN) - Hưởng ứng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam năm 2022, từ ngày 18/5/2022 đến ngày 31/5/2022, Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Diễn đàn Luật học và Phát triển với chủ đề “Một số vấn đề về xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”. Báo Pháp luật Việt Nam đã có cuộc phỏng vấn PGS.TS. Tô Văn Hòa – Phó Bí thư đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội về sự kiện khoa học này.

Đọc thêm

Doanh nhân Nguyễn Văn Tưởng, Chủ tịch Công ty Trầm hương Khánh Hòa: “Trường Sa có nhiều tiềm năng trở thành trung tâm kinh tế trên biển”

Doanh nhân Nguyễn Văn Tưởng, Chủ tịch Công ty Trầm hương Khánh Hòa: “Trường Sa có nhiều tiềm năng trở thành trung tâm kinh tế trên biển”
(PLVN) - Nghị quyết số 09-NQ/TW, ngày 28/01/2022 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 khẳng định: “Tổ chức thực hiện các hoạt động hỗ trợ dân sự, du lịch biển, đảo, phát triển ngư nghiệp để xây dựng huyện đảo Trường Sa trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển của cả nước”. Chung quanh vấn đề này, chúng tôi có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Văn Tưởng- Chủ tịch Công ty Trầm hương Khánh Hòa, người đã dành nhiều tâm huyết nghiên cứu vấn đề kinh tế biển dưới góc nhìn của doanh nhân và trong chuyến thăm Trường Sa mới đây, đã được trao Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo”

Dương Thị Liên: Nữ Phó Viện trưởng VKSND Nghệ An bản lĩnh, tâm huyết với ngành Kiểm sát

Hơn 31 năm khoác trên mình màu áo thiên thanh Phó Viện trưởng VKSND Nghệ An Dương Thị Liên luôn xuất sắc hoàn thành nhiệm vụ.
(PLVN) -Bằng bản lĩnh và sự tận tụy với nghề kiểm sát, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Nghệ An – bà Dương Thị Liên luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao và là người lãnh đạo gương mẫu. Nhiều sáng kiến, giải pháp trong công tác của bà đã được các cấp ghi nhận, vinh dự được Bộ Tư pháp tặng Giấy khen vì sự nghiệp Tư pháp.

TS.BS Hoàng Thanh Tuấn: Người “đổi đời” cho hàng ngàn số phận

BS Hoàng Thanh Tuấn
(PLVN) -Với chữ duyên, tình yêu và niềm đam mê, BS Hoàng Thanh Tuấn đã bén duyên với lĩnh vực phẫu thuật tạo hình (PTTH) thẩm mỹ. Bằng tình thương và trách nhiệm với xã hội, anh đã giúp thay đổi diện mạo, cuộc đời cho hàng ngàn con người. Và hơn hết, trái tim bao la và nồng ấm của vị thầy thuốc trẻ luôn hướng về cộng đồng…

Ông Nguyễn Văn Phụng và dấu ấn quản lý thuế doanh nghiệp lớn

Ông Nguyễn Văn Phụng và dấu ấn quản lý thuế doanh nghiệp lớn
(PLVN) - Đêm trước hôm ra mắt Cổng thông tin điện tử dành cho người cung cấp nước ngoài, ông Nguyễn Văn Phụng, Cục trưởng Cục Thuế Doanh nghiệp lớn (Tổng cục Thuế) nhắn tin: “Đây là chiến dịch cuối cùng trước khi anh nghỉ!”. Gần 40 năm “bén duyên” với thuế, tên của ông gắn với nhiều “chiến dịch” mà dấu ấn rõ nét nhất là quản lý thuế (QLT) doanh nghiệp lớn (DNL)…

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công đoàn trong tình hình mới

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công đoàn trong tình hình mới
(PLVN) - Ngày 13/5, Trường Đại học Công đoàn tổ chức Hội thảo quốc gia “ Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công đoàn trong điều kiện Việt Nam thực hiện CPTPP và EVFTA ” . Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Phan Văn Anh , thành viên Hội đồng trường - tới dự và phát biểu.

Người cán bộ biên phòng xứng đáng với phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ

Người cán bộ biên phòng xứng đáng với phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ
(PLVN) - Thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, sáng tạo, gương mẫu, nói đi đôi với làm, Đại úy Lèng Văn Trai, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng (ĐBP) Mường Khương, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Lào Cai đã có nhiều cách làm sáng tạo trong các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) và an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới ở địa phương.

Thiếu tá Trần Anh Tuấn – Cán bộ Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy: “Chiến sĩ Công an đẹp hơn trong mắt người dân!”

Thiếu tá Trần Anh Tuấn dạy đàn cho trẻ em khiếm thị
(PLVN) -Hình ảnh chiến sĩ công an điển trai, đôn hậu với bộ quân phục xanh lá mạ ôm đàn ngồi giữa các em học sinh khiếm thị Trường PTCS Nguyễn Đình Chiểu, anh cảnh sát giao thông bất đắc dĩ hiên ngang đứng phân luồng giao thông giờ tan tầm trên đường Thanh Bình (Hà Đông), hay chàng shipper lam lũ, cần mẫn chở chổi đi giao đã quá đỗi thân thương và hằn sâu trong lòng mỗi người dân Hà Nội. Và lý do khiến anh làm những công việc lặng thầm, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc này càng khiến chúng ta trân trọng hơn!

Bát Xát, Lào Cai: Đẩy mạnh truyền thông về Trợ giúp pháp lý

Các bạn học sinh Trường bán trú xã Trung Lèng Hồ giao lưu trả lời câu hỏi
(PLVN) -  Từ ngày 18 đến ngày 27/4/2022, Chi nhánh TGPL số 6, huyện Bát Xát đã tổ chức 06 đợt truyền thông về TGPL tại 03 thôn nghèo gồm: Ná Rin xã Mường Vi, thôn Ngải Trồ xã Dền Sáng, thôn Cán Tỷ xã Bản Xèo và 03 xã nghèo là xã Trung Lèng Hồ, xã Sàng Ma Sáo, xã Dền Thàng.

Chuyện kể sau những chiến công

Đại úy Vũ Ngọc Quỳnh, Phó Đội trưởng, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an thành phố Hải Phòng
(PLVN) - Đại úy Vũ Ngọc Quỳnh, Phó Đội trưởng, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an thành phố Hải Phòng, người được biết đến như một “khắc tinh” tội phạm công nghệ cao không chỉ của lực lượng Công an đất Cảng. Là một cán bộ trẻ, anh đã có nhiều thành tích xuất sắc góp phần vào sự nghiệp “ Vì nhân dân phục vụ” của mình…

Trung tá Lê Minh Hải: Khắc tinh của tội phạm

Trung tá Lê Minh Hải - Đội trưởng Đội phòng ngừa, đấu tranh và hướng dẫn điều tra trọng án (Công an TP Hà Nội).
(PLVN) -Vững vàng chuyên môn nghiệp vụ, tận tụy trong công việc, với kinh nghiệm, lòng nhiệt huyết, Trung tá Lê Minh Hải - Đội trưởng Đội phòng ngừa, đấu tranh và hướng dẫn điều tra trọng án (Công an TP Hà Nội) đã không ngừng nỗ lực, vượt qua mọi khó khăn thử thách để đấu tranh, khám phá các vụ trọng án, đặc biệt nghiêm trọng được các cấp lãnh đạo và nhân dân Thủ đô ghi nhận, tin yêu.