Căn cứ Cồn Tiên (Quảng Trị) có thể còn 80-90 hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập
Qua đối chiếu tài liệu lịch sử, thông tin nhân chứng, kết quả quy tập qua các thời kỳ và khảo sát bằng radar xuyên đất, hội thảo thống nhất tiếp tục mở rộng khai quật, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Căn cứ Cồn Tiên.
Nhiều nguồn thông tin cùng hướng về Cồn Tiên
Ngày 9/9, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Trị tổ chức Hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại khu vực Cồn Tiên, xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị.
Hội thảo do ông Lê Văn Bảo - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo tỉnh; Đại tá Trương Viết Hải - Tỉnh ủy viên, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quân sự tỉnh, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh; bà Lê Thị Thanh - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Nội vụ, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo tỉnh đồng chủ trì.
Tham dự hội thảo có đại diện Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; lãnh đạo Quân khu 4, tỉnh Quảng Trị cùng đại diện các cơ quan chức năng, Sư đoàn 968, cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và các nhà nghiên cứu.
Phát biểu khai mạc, ông Lê Văn Bảo cho biết, giai đoạn 1965-1968, Cồn Tiên là một trong những cứ điểm có vị trí đặc biệt quan trọng trên tuyến Đường 9 - Bắc Quảng Trị. Trước hệ thống phòng thủ kiên cố của đối phương, quân và dân ta liên tục tổ chức các hoạt động chiến đấu, từng bước làm suy yếu và vô hiệu hóa căn cứ Cồn Tiên.
Trong nhiều năm qua, lực lượng chức năng cùng nhân dân và các nhân chứng lịch sử đã tìm kiếm, quy tập nhiều hài cốt liệt sĩ tại khu vực này. Tuy nhiên, nhiều nguồn tài liệu, lời kể của nhân chứng, cựu chiến binh và kết quả khảo sát thực địa gần đây cho thấy Cồn Tiên có thể còn nhiều hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy.
Theo ông Lê Văn Bảo, hội thảo nhằm tập hợp các nguồn thông tin, tài liệu lịch sử, ý kiến nhân chứng, cựu chiến binh, nhà nghiên cứu và cơ quan chuyên môn để đối chiếu, phân tích, đánh giá khách quan, khoa học; qua đó thống nhất nhận định, hoàn thiện hồ sơ, làm cơ sở xây dựng phương án tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đạt hiệu quả cao nhất.
Tạm xác định còn 80-90 hài cốt liệt sĩ
Trình bày báo cáo đề dẫn, Đại tá Trương Viết Hải cho biết Cồn Tiên là một trong những điểm chốt kiên cố nhất trong hệ thống hàng rào phòng thủ của Mỹ - ngụy.
Qua xác minh các nguồn tư liệu, nhân chứng và thông tin do Hội Cựu chiến binh Mỹ tại Việt Nam cung cấp, tại khu vực Núi Cồn Tiên có 173 bộ đội Việt Nam hy sinh trong trận đánh ngày 8/5/1967 được chôn tập thể.
Trong khi đó, hai nhân chứng từng trực tiếp tham gia chốt giữ căn cứ Cồn Tiên cho biết 283 liệt sĩ, trong đó có 12 nữ, được chôn tại hai đường hào chạy theo hướng Bắc - Nam, dài khoảng 60m, rộng 2-2,5m và sâu 2-2,5m.
Theo các nhân chứng, vị trí chôn cất là bãi trực thăng dã chiến, gần một chiếc xe tăng bị cháy, nằm về hướng Đông Nam của căn cứ Cồn Tiên.
Cùng với các nguồn thông tin trên, công tác tìm kiếm, quy tập tại Cồn Tiên đã được triển khai qua nhiều năm. Tổng hợp thông tin từ nhân chứng cho thấy khoảng 93 hài cốt liệt sĩ đã được quy tập tại khu vực này.
Sổ theo dõi của Ban CHQS huyện Gio Linh (cũ) ghi nhận, từ tháng 3/1992 đến tháng 8/2022, lực lượng chức năng đã quy tập 83 hài cốt liệt sĩ tại Cồn Tiên.
Trên cơ sở đối chiếu các nguồn thông tin, báo cáo đề dẫn tạm xác định còn khoảng 80-90 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm kiếm, quy tập.
Radar xác định 4 khu vực nghi vấn
Một trong những cơ sở mới phục vụ công tác tìm kiếm là kết quả khảo sát bằng radar xuyên đất.
Từ ngày 5 đến 6/8/2026, Tổ công tác Radar xuyên đất thuộc Viện Thiết kế, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng khảo sát 8 vị trí tại khu vực Cồn Tiên.
Kết quả cho thấy tại các khu vực N2, N3, N6 và N7 xuất hiện những vùng xáo trộn với kích thước, độ sâu và đặc điểm khác nhau. Tổ công tác kiến nghị đào khảo sát, thăm dò tại các vị trí nghi vấn để xác định rõ dấu hiệu bất thường dưới lòng đất.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận, phản biện nhằm làm rõ độ chính xác của các nguồn thông tin; xác định số lượng, thời điểm liệt sĩ hy sinh, phiên hiệu đơn vị; đánh giá kết quả tìm kiếm, quy tập trước đây và thống nhất khu vực, phương pháp tìm kiếm trong thời gian tới.
Qua nghiên cứu, đối chiếu tài liệu lịch sử trong nước, sơ đồ tác chiến, không ảnh quân sự, dữ liệu quy tập qua các thời kỳ, kết quả khảo sát thực địa cùng thông tin từ nhân chứng lịch sử và nhân dân địa phương, hội thảo thống nhất nhận định khu vực Cồn Tiên có khả năng tồn tại các hố chôn cất tập thể hài cốt cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong chiến đấu.
Tiếp tục mở rộng khai quật, tìm kiếm
Từ các nguồn thông tin và kết quả xác minh, hội thảo thống nhất tiếp tục mở rộng khai quật, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại khu vực Cồn Tiên.
Quá trình triển khai phải bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu xác minh lịch sử và tìm kiếm hài cốt liệt sĩ theo tinh thần “dễ làm trước, khó làm sau, thận trọng, tỉ mỉ”.
Phương pháp tìm kiếm được thống nhất là đào xương cá, kết hợp mở rộng các khu vực nghi ngờ và những khu vực trên hướng tiến công của các đơn vị.
Cùng với đó, lực lượng chức năng sẽ quản lý, bảo vệ chặt chẽ hiện trường; thực hiện đầy đủ việc ghi hình, lập sơ đồ, niêm phong, bảo quản và lưu trữ di vật, mẫu vật, dấu tích lịch sử trong quá trình khảo sát, quy tập theo đúng quy định. Các dữ liệu này sẽ tiếp tục phục vụ công tác xác minh, nghiên cứu lịch sử và nhận dạng liệt sĩ.