Cần có mô hình tái định cư phù hợp

Chậm giao đất do cả đôi bên

Theo thống kê của ngành chức năng, chỉ tính từ năm 2003 đến nay, tổng số hộ bị thu hồi đất có nhu cầu tái định cư là 8.626 hộ, nhu cầu đất cho tái định cư 52 ha. Tuy nhiên, đến nay mới có 4.086 hộ được giao đất tái định cư; chỉ riêng năm 2007 phải bố trí 671 hộ, nhưng mới bố trí được 497 hộ. Còn hơn 4500 hộ đang tiếp tục được bố trí tái định cư, trong số này chủ yếu vẫn thuộc dự án khu đô thị mới Ngã Năm-sân bay Cát Bi. Lý do chính vẫn là chưa có mặt bằng để giao đất tái định cư;  đồng thời một số hộ chưa nhận tiền đền bù, hỗ trợ nên chưa được giao đất tái định cư. Tại quận Ngô Quyền dự án đường có mặt cắt 100m, có 58 hộ tự giác chấp hành kiểm kê sớm, nhưng hơn 1 năm qua vẫn chưa được bố trí tái định cư. Theo Chủ tịch UBND quận Ngô Quyền Đồng Xuân Côi cho biết,  nguyên nhân do chủ đầu tư chưa chỉ được cụ thể vị trí tái định cư, dù chỉ  là trên giấy!(?).

Cần có mô hình tái định cư phù hợp

Thực tế, để giải quyết nhu cầu tái định cư các dự án trên địa bàn, những năm qua thành phố chỉ đạo các cấp, ngành,  doanh nghiệp thực hiện một số hình thức tái định cư : xây dựng một số khu tái định cư tập trung phục vụ các dự án lớn (có thể bằng đất hoặc nhà chung cư) như đối với dự án Khu đô thị mới Ngã Năm-sân bay Cát Bi, dự án đường 100m thuộc các phường Đông Khê, Đằng Hải, Đằng Lâm của quận Ngô Quyền và Hải An; một số khu tái định cư thuộc các dự án thoát nước mưa, nước thải tại xã An Đồng, Đồng Thái, huyện An Dương. Bên cạnh đó còn có các địa điểm tái định cư phân tán đối với các dự án có quy mô vừa và nhỏ do các doanh nghiệp phối hợp các địa phương tự giải quyết trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được  cấp có thẩm quyền phê duyệt. Ngoài ra,  thành phố khuyến khích các hộ dân có đất thổ cư hợp pháp bị thu hồi tự nguyện không nhận đất tái định cư, nhận hỗ trợ bằng tiền theo mức quy định .

Thực tế mô hình tái định cư bằng nhà chung cư nhiều tầng vẫn chưa thu hút được người dân. Tại cuộc kiểm tra thực tế  Dự án Khu đô thị mới Ngã Năm-sân bay Cát Bi, Dự án đường có mặt cắt 100m mới đây, sau khi đến kiểm tra khu chung cư tái định cư 9 tầng của dự án này, Bí thư Thành uỷ Nguyễn Văn Thuận nhận xét, mặc dù khu chung cư này chưa được đưa vào sử dụng nhưng thiết kế của những căn hộ này bộc lộ bất hợp lý. Việc thiết kế các căn hộ chưa phù hợp chưa dành diện tích,  tương xứng cho không gian chung, cây xanh, thảm cỏ. Rõ ràng, khi tái định cư bằng chung cư được xác định là mô hình chủ yếu trong các đô thị hiện nay, đòi hỏi các mô hình tái định cư phải có chất lượng tốt, thiết kế trong các căn hộ và tổng thể chung  phù hợp.

Có chính sách ưu tiên đối với công trình tái định cư

Tái định cư phải đi trước một bước mới tạo sự chủ động cho GPMB, tuy nhiên thời gian qua thành phố chưa đủ điều kiện kinh phí để đầu tư xây dựng các khu tái định cư tập trung. Do vậy, để chủ động đáp ứng nhu cầu tái định cư của các dự án, cần có kế hoạch xây dựng quỹ nhà, quỹ đất trong từng năm và từng giai đoạn, bảo đảm đáp ứng nhu cầu giải phóng mặt bằng, đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, theo tiêu chí của khu đô thị mới. Đa dạng hình thức tái định cư như : xây dựng hạ tầng kỹ thuật để giao đất, các khu tái định cư nhiều tầng, ít tầng, khuyến khích các hộ dân nhận tái định cư bằng tiền với mức hỗ trợ hợp lý... có như vậy mới hấp dẫn, khuyến khích người bị thu hồi đất yên tâm di dời.

Để khắc phục tình trạng trên, thành phố  xem xét có chính sách ưu tiên về đất đai, quản lý đầu tư xây dựng...;lựa chọn các doanh nghiệp có đủ năng lực lập dự án, đầu tư xây dựng các khu tái định cư với nhiều mô hình khác nhau; huy động các nguồn vốn, trong đó có nguồn từ tiền sử dụng đất, tiền bán nhà, tiền đấu giá đất để xây dựng các khu tái định cư tập trung.

Việt Hưng