Cần cơ chế, chính sách cụ thể, đủ mạnh để hình thành hệ sinh thái phát triển nhân tài

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long cho biết, Đề án được xây dựng trên cơ sở các chủ trương, nghị quyết của Trung ương về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài.

Đề án hướng tới xây dựng hệ sinh thái nhân tài quốc gia hiện đại, hội nhập quốc tế; đến năm 2030 thu hút, trọng dụng khoảng 1.000 nhân tài trong ba nhóm lĩnh vực ưu tiên gồm công nghệ chiến lược và chuyển đổi số; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển bền vững; cùng một số lĩnh vực chiến lược khác. Đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà khoa học, chuyên gia và nhân tài trong nước, quốc tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Nội vụ đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó có hoàn thiện thể chế; xây dựng các chính sách vượt trội về tiền lương, tiền thưởng, nhà ở, chăm sóc sức khỏe; nghiên cứu xây dựng “visa nhân tài Việt Nam”, Mạng lưới nhân tài Việt Nam toàn cầu; tăng cường phân cấp, trao quyền chủ động cho nhân tài, đơn giản hóa thủ tục và quản lý bằng kết quả, sản phẩm đầu ra.

Sau khi nghe các ý kiến trao đổi, kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, Đề án cần chỉ rõ con đường phát triển nhân tài của Việt Nam và các cơ chế thực sự đột phá. Khác biệt không nằm ở việc tạo ra mức thu nhập thật cao mà ở cách thiết kế chính sách, tạo dựng môi trường và điều kiện thuận lợi để phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, thu hút, trọng dụng và phát huy nhân tài. Nếu chỉ thu hút mà không tạo điều kiện để nhân tài phát huy năng lực thì cũng không đạt được mục tiêu đề ra. 

Vì vậy, chiến lược phải được xây dựng theo tư duy hệ sinh thái, bảo đảm sự liên thông từ phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, thu hút, sử dụng, trọng dụng đến phát triển và phát huy nhân tài.

Định hướng hoàn thiện Đề án, Phó Thủ tướng nêu 5 nguyên tắc lớn. Trước hết, phải quán triệt sâu sắc các quan điểm của Đảng về phát triển đất nước nhanh, bền vững; đặt công tác nhân tài trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước và hệ thống các nghị quyết chiến lược của Trung ương để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ.

Thứ hai, chiến lược phải tập trung vào các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, chiến lược có ý nghĩa quyết định đối với năng lực cạnh tranh, năng lực tự chủ và sự phát triển quốc gia; ưu tiên trước hết cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - những động lực nền tảng tạo ra các mô hình tăng trưởng mới. Phạm vi, đối tượng của chiến lược cần được xác định rõ để tập trung nguồn lực, tránh dàn trải.

Thứ ba, phải chuyển căn bản từ tư duy quản lý nhân tài theo hành chính sang tư duy phát triển, quản trị và phát huy nguồn nhân lực nhân tài quốc gia; xây dựng hệ sinh thái phát triển nhân tài toàn diện và lấy năng lực, kết quả, hiệu quả cùng giá trị cống hiến làm thước đo chủ yếu.

Thứ tư, Đề án phải bảo đảm tính chiến lược, đồng bộ, đột phá và khả thi; xác định rõ những quy định pháp luật cần sửa đổi, bổ sung cùng các cơ chế, chính sách cụ thể, đủ mạnh để hình thành hệ sinh thái phát triển nhân tài, thay vì chỉ đưa ra các quy định mang tính nguyên tắc.

Thứ năm, chiến lược phải kế thừa các chính sách hiện có nhưng đồng thời đổi mới mạnh mẽ theo hướng hội nhập quốc tế; xây dựng cơ chế mở, liên thông giữa khu vực công và tư, giữa trong nước và ngoài nước; đặc biệt quan tâm thu hút người Việt Nam ở nước ngoài, các chuyên gia, nhà khoa học quốc tế và tạo điều kiện để khu vực tư nhân cùng tham gia phát triển nhân tài.