Cảm động tục báo hiếu cha mẹ vợ tháng Vu Lan

(PLO) - Dịp rằm tháng 7 âm lịch, đồng bào dân tộc Tày, Nùng tỉnh Cao Bằng luôn lưu giữ tục “pây tái” (về quê ngoại). Đây là tục lệ đầy tính nhân văn, thể hiện lòng biết ơn, lòng hiếu thuận của con gái dành cho cha mẹ sau khi đã đi lấy chồng. Bánh gai, thịt vịt và chuẩn bị mâm cỗ cho cha mẹ ngoại cúng gia tiên là những lễ vật không thể thiếu khi vợ chồng người con gái về thăm cha mẹ đẻ.
Những người phụ nữ cùng chồng mang cỗ về biếu nhà ngoại trong ngày tết Vu lan. Những người phụ nữ cùng chồng mang cỗ về biếu nhà ngoại trong ngày tết Vu lan.

Tục “pây tái” vào ngày Rằm tháng Bảy hàng năm là dịp được trở về nhà bố mẹ đẻ để tự tay được chăm sóc cha mẹ và sửa soạn lễ cúng tạ ơn ông bà tổ tiên. Vào rằm tháng bảy, người Tày, Nùng cũng có tín ngưỡng cúng “xá tội vong nhân”, mọi thủ tục và nghi thức cúng bái cũng giống như người Kinh. Người Tày, Nùng cũng có lễ báo hiếu cho cha mẹ, ông bà và những người đã khuất giống như lễ Vu Lan trong Phật giáo.

Đồng bào có câu: “Bươn Chiêng kin nựa Cáy, bươn Chất kin nựa Pết” (nghĩa là Tết tháng Giêng ăn thịt gà, tết tháng Bảy ăn thịt vịt). Vào ngày Rằm tháng Bảy, con gái, con rể, các cháu ngoại thường “Pây Tái” rất sớm với gánh đồ lễ, trong đó không thể thiếu đôi vịt béo, thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn cha mẹ, ông bà, tổ tiên bên ngoại.

Món ăn này cùng với bánh gai là 2 món ăn truyền thống không thể thiếu trong Rằm tháng Bảy. Khi về tới nhà bên ngoại, các con gái, cháu gái mới tập trung làm thịt vịt, cả nhà vui vẻ cùng chung tay chế biến các món ăn truyền thống từ thịt vịt.

Từ lâu, con vịt được coi là con vật quý trong tâm linh của người Tày, Nùng, vì nó được coi là vị sứ giả của trần gian với trời. Con vịt đó có công cõng gà trống vượt biển (khảm hải) đi cống sứ trời vào ngày Rằm tháng Bảy hằng năm. Trong đó, món thịt vịt đặc trưng nhất của người Tày, Nùng là món vịt quay mác mật. Vịt mổ xong, tẩm ướp đầy đủ gia vị, nhồi lá mác mật vào bụng con vịt rồi khâu lại, phết một chút mật ong rừng lên ngoài da, sau đó đem quay. Hiện nay, món thịt vịt quay lá mác mật của người Tày, Nùng đã trở thành món ăn đặc sản, được khách thập phương thưởng thức tấm tắc khen ngợi.

Đối với người dân tộc Nùng An ở xã Phúc Sen, huyện Quảng Uyên (Cao Bằng), ngày thường có thể mặc trang phục bình thường nhưng khi có lễ, Tết hoặc khi cúng giỗ, các thành viên trong gia đình phải mặc bộ quần áo chàm - trang phục truyền thống của dân tộc này. Nhất là trong những ngày lễ như Rằm tháng Bảy thì điều này càng thể hiện sự trang trọng của ngày lễ cũng như tấm lòng trân trọng với tổ tiên, ông bà và cha mẹ.

Qua thời gian, tục lệ ăn Tết Rằm tháng Bảy của người Nùng An Cao Bằng vẫn giữ nguyên được những nét truyền thống từ ngàn xưa. Dù cách làm, phong tục mỗi nơi, mỗi dân tộc khác nhau nhưng tấm lòng hiếu kính với cha mẹ, tổ tiên trong ngày Rằm tháng Bảy đều hàm chứa những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Còn người Tày lại không quan trọng về trang phục truyền thống dân tộc, thay vào đó lại chú tâm đến việc chuẩn bị đồ lễ, mang đến nhà ngoại để thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn cha mẹ, ông bà tổ tiên. Món quà mang về thăm bố mẹ bên ngoại không thể thiếu một đến hai con vịt béo, một chai rượu nhỏ và đôi ba cặp bánh gai.

Cách đây ít năm khi chưa có xe máy đi lại, đường sá đi lại khó khăn nhưng vẫn phải gánh đồ lễ đi bộ mất nhiều giờ mới đến nhà. Mệt lắm, nhưng được về thăm bố mẹ đẻ, họ hàng bên ngoại cũng vui lắm. Còn hiện giờ đã có xe máy đi lại đỡ vất vả và tiết kiệm thời gian hơn. Năm nào về nhà ngoại thì tất cả anh chị em cùng con cháu đều sum họp đầy đủ, đông vui”.

Theo cụ Vương Hùng (85 tuổi), nhà nghiên cứu văn hóa dân gian tỉnh Cao Bằng, một người Tày bản địa cho rằng: Rằm tháng Bảy ở Cao Bằng mang nhiều ý nghĩa khác nhau. Tết Rằm tháng Bảy là dấu mốc quan trọng của quá trình sản xuất trong năm. Vào mùa này, bà con thu hoạch xong vụ lúa chiêm, vụ ngô và cấy xong vụ mùa. Bởi vậy, bà con mở tiệc ăn mừng, làm cỗ thắp hương mời tổ tiên về chứng kiến và mong tổ tiên phù hộ cho mưa thuận gió hòa, cây lúa sinh trưởng tốt tươi.

Thứ hai, Rằm tháng Bảy là dịp tưởng nhớ vong linh những chiến binh của nghĩa quân Nùng Trí Cao – một vị anh hùng dân tộc Tày ở thời nhà Lý thế kỷ 11. Nùng Trí Cao là con của một thủ lĩnh địa phương, được triều đình nhà Lý đào tạo, giao quyền cai quản, bảo vệ biên cương phía Bắc của Tổ quốc trước sự xâm lấn của nhà Tống ở phương Bắc. Tuy nhiên, trong một trận chiến ác liệt ở Tổng Quỷ, gần cửa khẩu Tà Lùng, huyện Phục Hoà (Cao Bằng), nhiều quân binh cùng Nùng Trí Cao tử trận. Vì vậy, nhân dân thương tiếc lấy ngày 14/7 làm ngày giỗ của quân binh”. 

Đến những bản làng Tày, Nùng dịp Rằm tháng Bảy, nghe bà con kể những câu chuyện liên quan đến tục “Pây Tái”, chung tay cùng chế biến các món ăn đặc sắc, chứng kiến những lễ nghi cúng bái và rồi cùng họ thưởng thức món thịt vịt, bánh gai cũng là để hiểu thêm một giá trị văn hóa trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Trải dài theo thời gian, tục “Pây Tái”, tục báo hiếu cha mẹ bên nhà đằng ngoại, vẫn được người Tày, Nùng gìn giữ nguyên vẹn với giá trị nhân văn, giáo dục sâu sắc. Cùng với Lễ Vu Lan trong Phật giáo, nó chính là phong tục mang đậm tín ngưỡng hiếu kính cha mẹ của người Tày, Nùng trong ngày Rằm tháng Bảy.

Nông Vĩnh – Minh Phượng
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Học sinh Thừa Thiên Huế sẽ trở lại trường vào ngày mai (20/9)

Thừa Thiên Huế yêu cầu đảm bảo nghiêm ngặt công tác phòng chống dịch COVID-19 sau khi học sinh trở lại trường học (ảnh minh họa)
(PLVN) - UBND tỉnh Thừa Thiên Huế vừa có văn bản thống nhất chủ trương cho học sinh mầm non và giáo dục phổ thông tập trung đến trường học tập trong điều kiện bình thường mới đối với các địa bàn đảm bảo an toàn phòng, chống dịch bệnh từ ngày 20/9/2021.

Hà Nội lên phương án chạy xe buýt sau ngày 21/9

Kiểm tra thân nhiệt hành khách trước khi lên xe. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Nếu Hà Nội nới lỏng các biện pháp phòng chống dịch sau ngày 21/9 thì hoạt động vận tải hành khách công cộng sẽ được hoạt động. Hiện Sở Giao thông vận tải Hà Nội và một số doanh nghiệp liên quan đang lên kế hoạch, sẵn sàng để xe buýt chạy khi Hà Nội cho phép.

Chuyện những F0 trả ơn cuộc đời

Nguyễn Minh Hà, 18 tuổi, F0 từng khỏi bệnh cùng các bạn tình nguyện viên.
(PLVN) - Ngày càng nhiều những người từng nhiễm COVID-19 đã khỏi bệnh tình nguyện tham gia vào cuộc chiến chống dịch. Họ, bằng sức lực vừa mới hồi phục, nghe theo tiếng gọi của thành phố, của con tim, xông vào tâm dịch để cảm ơn cuộc đời.

Những tháng ngày nạp “vitamin tích cực”

Giãn cách xã hội cũng là thời điểm để mỗi người tự học cách thay đổi bản thân, thích nghi với tình hình mới.
(PLVN) -  “Ở nhà vẫn vui” là thông điệp được nhiều người gửi gắm qua mạng xã hội. Thông qua đó, tinh thần sống lạc quan, sống vui khỏe dù ở nhà và tuân thủ các biện pháp phòng chống dịch sẽ lan tỏa trong cộng đồng.

Những “trái cấm” chín sớm

Tình yêu tuổi học trò vốn đẹp đẽ, trong sáng. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Học sinh là lứa tuổi đẹp đẽ, đáng nhớ nhất trong cuộc đời mỗi con người. Nhiều người khi trưởng thành còn mong muốn được trở lại những giây phút hồn nhiên tuổi học trò. Vậy nhưng, nhiều học sinh lại đánh mất khoảng thời gian trân quý ấy bởi những hệ lụy đáng tiếc khi yêu sớm.

U70 nhiệt tình tham gia chống dịch

U70 nhiệt tình tham gia chống dịch
(PLVN) -  Tuổi tác đã thuộc hàng U70, sức khỏe bị hạn chế, nhiều người còn mắc bệnh hiểm nghèo nhưng vẫn giàu lòng nhiệt huyết, miệt mài tham gia công tác phòng chống dịch COVID-19, không quản khó khăn, nguy hiểm với hy vọng góp phần đẩy lùi đại dịch, đưa người dân trở lại cuộc sống bình thường.

Người cao tuổi vui mừng, hào hứng khi được tiêm vắc xin

Người cao tuổi vui mừng, hào hứng khi được tiêm vắc xin
(PLVN) - Vượt qua sự hoang mang, lo lắng khi bị nhiều bệnh nền, phản ứng vắc xin sau khi tiêm vắc xin, rất nhiều người cao tuổi đã đi tiêm vắc xin phòng COVID-19, trong sự chăm sóc tận tình của các cán bộ y, bác sĩ. Những người cao tuổi hiểu về lợi ích của tiêm vắc xin, tăng cường miễn dịch phòng chống nhiễm bệnh cho bản thân và gia đình.

Ưu tiên lợi ích của trẻ em trong các chính sách phòng chống dịch

Một bệnh nhi được chuyển đến Bệnh viện dã chiến số 6 để điều trị COVID-19.
(PLVN) - Theo báo cáo của các địa phương, tính đến ngày 31/8/2021 có 11.822 trẻ em là F0, số trẻ em F1 là 27.334 trẻ em. Ở phạm vi rộng hơn, trẻ em bị ảnh hưởng nghiêm trọng cả về thể chất lẫn tinh thần, đòi hỏi triển khai các giải pháp kịp thời ngăn chặn tác động tiêu cực của đại địch COVID-19 đến trẻ em.

Tiểu thương Sài Gòn háo hức chờ ngày “khởi động lại”

Một chuyến xe đêm muộn chở hàng đến chợ Bình Điền.
(PLVN) - Một số chợ đầu mối thiết lập lại trạm vận chuyển, nhiều tiểu thương bắt đầu mở quầy bán online trên các ứng dụng, Sài Gòn sau những ngày “tạm ngủ ” đã bắt đầu “tỉnh dậy”, chuẩn bị cho cuộc sống bình thường trở lại.

Mang Trung thu đến với các em thiếu nhi có hoàn cảnh đặc biệt

Các chiến sĩ Công an tỉnh Quảng Ngãi đã đến nhà tặng quà Trung thu cho em Phạm Văn Tú, ở xã Ba Thành huyện Ba Tơ.
(PLVN) - Vì điều kiện kinh tế khó khăn, tình hình dịch bệnh COVID-19 phức tạp, để các em nhỏ có một cái Tết Trung thu trọn vẹn, Đoàn thanh niên và Hội phụ nữ Công an tỉnh Quảng Ngãi đã tự tay làm những chiếc bánh Trung thu để tặng cho các em thiếu nhi ở xã Ba Thành, huyện Ba Tơ và các khu cách ly tập trung, Trung tâm bảo trợ trẻ em của tỉnh.