Cải tạo chung cư cũ: Chậm trễ và nan giải

Nỗi thấp thỏm, lo âu trước những nguy hiểm của chung cư xuống cấp đang rình rập người dân trong mùa mưa bão cận kề.

Từ cuối năm 2006, thực hiện chỉ đạo của thành phố, Sở Xây dựng, Công ty kinh doanh nhà-đơn vị được giao nhiệm vụ quản lý quỹ nhà thuộc sở hữu nhà nước của thành phố đã lập “Đề án khảo sát hiện trạng đánh giá nguyên nhân, mức độ hư hỏng đề xuất hướng sửa chữa, khắc phục hư hỏng các nhà chung cư cũ trên địa bàn thành phố Hải Phòng”. Đề án trên được UBND thành phố phê duyệt cuối tháng 4-2007. Theo đó, Công ty kinh doanh nhà được giao trách nhiệm phối hợp cùng các ngành, đơn vị, địa phương liên quan tổ chức triển khai thực hiện đề án.

Theo đề án trên, thành phố ưu tiên cải tạo, nâng cấp các khu chung cư cũ thuận lợi về phát triển kinh tế, xã hội, quy hoạch lại từng khu vực để đưa ra giải pháp hợp lý về sử dụng quỹ đất; đối với khu vực phá đi xây dựng lại sẽ sắp xếp nhiều loại căn hộ; công bố rộng rãi quy hoạch định hướng cải tạo, quy mô, cơ chế để các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài tham gia; mở rộng các hình thức đầu tư theo hướng dần xoá bỏ bao cấp theo lộ trình.

Các gói thầu: lập bản đồ hiện trạng, khảo sát sơ bộ, điều tra xã hội học được triển khai. Tuy vậy việc thực hiện các công việc tiếp theo còn vô vàn khó khăn, nhất là nguồn vốn. Theo đại diện một số doanh nghiệp xây dựng, doanh nghiệp bất động sản của thành phố, thị trường bất động sản của thành phố không “nóng”, cải tạo chung cư cũ tức là phải nâng hiệu quả sử dụng đất hiện có bằng cách tăng diện tích sử dụng, tăng số tầng, mà như vậy tại thời điểm này ở Hải Phòng những căn hộ đó khó mà bán được, nên chẳng có mấy nhà đầu tư quan tâm. Còn nếu trông vào nguồn ngân sách lại càng khó khăn hơn.

Giải phóng mặt bằng cũng là một lý do khiến doanh nghiệp không mặn mà với các dự án cải tạo chung cư cũ. Điển hình là việc thực hiện xây dựng lại nhà Đ2 Đồng Quốc Bình. Mặc dù, đây là khu nhà được xác định là nhà nguy hiểm từ nhiều năm nay, thành phố bố trí cho các hộ dân ở đây đến khu tái định cư luân chuyển Vĩnh Niệm, vẫn áp dụng giá thuê nhà cũ. Nhưng nhiều năm qua vẫn còn 1 hộ chưa chịu di dời, vì vậy việc dự án cải tạo nhà Đ2 Đồng Quốc Bình rất chậm trễ, làm nản lòng các nhà đầu tư.

Để Hải Phòng trở thành đô thị văn minh, hiện đại, đô thị loại 1 trung tâm cấp quốc gia như Nghị quyết 32 của Bộ Chính trị, việc cải tạo, chỉnh trang các khu đô thị là một yêu cầu bức thiết; việc giải phóng mặt bằng thực hiện các dự án kinh tế-xã hội tại các đô thị hiện nay thì tái định cư chủ yếu bằng nhà chung cư. Mặt khác, Chính phủ đã đề ra những quy định cụ thể về các giải pháp, cơ chế chính sách trong quá trình triển khai cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ như : thu hút nhà đầu tư; quy hoạch-kiến trúc; giải pháp về đất đai, tài chính, bồi thường, bố trí tạm cư và tái định cư; quản lý dự án sau đầu tư. Các chung cư bị hư hỏng nặng, môi trường sống không bảo đảm sẽ được ưu tiên triển khai trước. Mục tiêu đến năm 2015 hoàn thành việc cải tạo, xây dựng lại những chung cư cũ bị hư hỏng hoặc hết niên hạn sử dụng tại các đô thị trên cả nước. Thực hiện chương trình này, vai trò của chính quyền địa phương hết sức quan trọng, bởi các hộ dân đang sinh sống trong các khu chung cư phần lớn là các hộ nghèo, khó có điều kiện chuyển đổi nơi ở, nhu cầu cải tạo các chung cư cũ thực tế hết sức cấp bách. Do vậy, thành phố cần sớm xây dựng, ban hành cơ chế chính sách cụ thể, theo đó cần cụ thể hoá các quy định liên quan đến nhiệm vụ này với lộ trình và kế hoạch cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ bị hư hỏng, xuống cấp trên phạm vi địa bàn. Trong đó, việc cải tạo, xây dựng được tiến hành theo phương thức xã hội hoá, theo đó bên cạnh việc quan tâm đến quyền lợi của người dân, thành phố có thể dành ngân sách hỗ trợ công tác quy hoạch, đầu tư một số hạng mục hạ tầng xã hội và hạ tầng kỹ thuật; việc hỗ trợ được xác định cho từng dự án cụ thể...Trước mắt, cần tiến hành thí điểm cải tạo 1-2 khu chung cư xuống cấp nghiêm trọng để rút kinh nghiệm sau đó triển khai ra diện rộng.

Việt Hưng