Cái kết có hậu của một vụ thi hành án

Bản thân tôi xác định và hiểu rõ công tác Thi hành án dân sự (THADS) là hoạt động liên quan trực tiếp đến quyền về tài sản và nhân thân của các bên đương sự, để giải quyết việc thi hành án, cơ quan THADS phải tiến hành nhiều thủ tục như: Thông báo, xác minh, áp dụng các biện pháp đảm bảo, biện pháp cưỡng chế thi hành án, kê biên, thẩm định giá, bán đấu giá tài sản, giao tài sản...Đây là công tác thường xuyên nhưng đôi lúc gặp nhiều khó khăn và nan giải vì thực tế đã thường xảy ra trường hợp không chấp hành (thậm chí có thái độ không hợp tác, chống đối, khiếu nại, tố cáo...) của đương sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Do đó, Cơ quan THADS không thể một mình thực hiện tốt các công việc trên, mà cần có sự phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan. Việc vận dụng, áp dụng các biện pháp vận động như: gặp gỡ, đối thoại trực tiếp người phải thi hành án để tuyên truyền, vận động thuyết phục về tự nguyện thi hành án là phương thức tác nghiệp có hiệu quả, có tác động rất lớn trong tuyên truyền, vận động, thuyết phục người phải thi hành án thực hiện và chấp hành chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật trong quá trình thi hành án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành án.

Điển hình cho câu chuyện hôm nay là hồ sơ thi hành án vụ: Thái Văn Nhung, Bùi Thị Bạch, Thái Thanh Nguyên (xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp).

Theo Bản án số 168/2021/DSPT ngày 29/4/2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang và Quyết định thi hành án số 136/QĐ-CCTHADS ngày 16/3/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang (nay là Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Tháp) với khoản thi hành án: “Buộc ông Thái Văn Nhung và những người cùng hộ gia đình gồm bà Bùi Thị Bạch, ông Thái Thanh Nguyên di dời tài sản cá nhân ra khỏi nhà và giao trả lại cho chị Thái Thị Kiều Loan toàn bộ quyền sử dụng đất, căn nhà và tài sản gắn liền với đất thuộc thửa đất số 97, tờ bản đồ 08, diện tích 319,9m2, mục đích sử dụng đất ở tại đô thị và đất trồng cây lâu năm tại khu 3, thị trấn Cái Bè, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang”

Qua nghiên cứu hồ sơ xác định đây là vụ việc tranh chấp đất đai trong nội bộ gia đình có nhiều mâu thuẩn kéo dài đã nhiều năm, có diễn biến rất phức tạp, có nhiều sự kiện các bên đương sự xô xát, đánh nhau ra gây mất an ninh trật tự tại địa phương. Ông Nhung là chú ruột của bà Loan sống trong căn nhà và quyền sử dụng đất nêu trên hơn 40 năm. Tài sản có nguồn gốc từ mẹ ruột ông Nhung chết để lại có tranh chấp về thừa kế và được cơ quan tòa án giải quyết. Người phải thi hành án không đồng ý thi hành án, có thái độ không chấp hành, chống quyết liệt, hồ sơ đến giai đoạn chuẩn bị tổ chức cưỡng chế thi hành án.

Bản án số 223/2020/DSST ngày 27 tháng 11 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang có Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 47/QĐKNPT-VKS-DS ngày 11/12/2020 của Viên Kiểm sát nhân dân huyện Cái Bè.

Bản án số 168/2021/DSPT ngày 29/4/2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang không chấp nhận kháng nghị của Viên Kiểm sát nhân dân huyện Cái Bè. Người phải thi hành án gửi đơn đến cơ quan Tòa án nhân dân cấp cao và cơ quan Viện kiểm sát nhân dân cấp cao yêu cầu xem xét lại Bản án phúc thẩm, không đồng ý thi hành án.

Trước hết, để chuẩn bị cho cuộc vận động trước khi cưỡng chế có hiệu quả tôi đã tiến hành giải quyết hồ sơ trên như sau:

1. Đọc, nắm rõ nội dung vụ việc trong Bản án số 223/2020/DSST ngày 27 tháng 11 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang và Bản án số 168/2021/DSPT ngày 29 tháng 04 năm 2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang.

2. Xác minh làm rõ về nhân thân và điều kiện thi hành án của người phải thi hành án (Thái Văn Nhung, Bùi Thị Bạch, Thái Thanh Nguyên: Chú ý về độ tuổi, nghề nghiệp, tâm lý, khả năng chống đối…nắm bắt được tâm tư nguyện vọng và yêu cầu của họ trong quá trình tổ chức thi hành án. Xác định nguyên nhân người phải thi hành án không đồng ý thi hành án.

3. Sự phối hợp, trao đổi, xác minh trực tiếp với chính quyền địa phương cấp xã (Ủy ban nhân dân, Công an, Địa chính, Tư pháp, Trưởng khu phố, tổ tự quản…) trong việc tổ chức thi hành án.

3. Kiểm tra, rà soát việc thực hiện các trình tự thủ tục thi hành án từ lúc lập hồ sơ đến khi có Quyết định cưỡng chế thi hành án, lập kế hoạch tổ chức cưỡng chế.

Tiếp đó, chuẩn bị phương pháp vận động. Bắt đầu quá trình gặp gỡ để vận động, thuyết phục tôi đã nắm rõ am hiểu về tâm lý người phải thi hành án nên lựa chọn kỹ năng giao tiếp thông thường đơn giản, tạo tâm lý thoải mái, gần gủi, vấn đề phù hợp, dễ chấp nhận, dễ giải quyết.

Lắng nghe trình bày những bức xúc, những điều họ cho rằng không đúng, không hợp lý làm ánh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của họ trong quá trình tranh chấp, xét xử, thi hành án. Những yêu cầu mà họ muốn cần được xem xét, cần được giải quyết. Khi nắm bắt được thông tin của đối tượng ta phải xử lý thông tin thật cẩn thận, xác định được tâm lý, thái độ và nguyên nhân không hợp tác thi hành án.

 Khi xuất hiện các quan điểm đối lập phải phân ra mức độ và tính chất khác nhau để có đối sách tương ứng. Phải biết họ phản đối hoàn toàn hay chỉ phản đối một khía cạnh, một phần, một vấn đề về thi hành án, về bản án, quyết định của tòa án; phản đối quyết liệt, gay gắt hay qua loa. Phải biết khai thác các quan điểm tương đồng và mở rộng dần sự tương đồng đó, hạn chế đến mức tối đa sự phản đối. Phải kiên nhẫn giải thích rõ ràng quyền và nghĩa vụ trong quá trình thi hành án, xoáy sâu vào tâm lý đối tượng gặp gỡ, năm bắt tâm tư nguyện vọng, những vấn đề bức xúc, nuyên nhân củ quan không thi hành án. Có thể chia nhỏ vấn đề phản đổi thành những vấn đề nhỏ hơn để thuyết phục dần.

Quá trình tổ chức thi hành án, ngày 25/3/2023 Chấp hành viên kết hợp cùng Chính quyền địa phương UBND thị trấn Cái Bè và các cơ quan có liên quan trực tiếp đến nhà ông Thái Văn Nhung và các thành viên trong hộ gia đình vận động và giải thích cho hộ ông Nhung biết về quyền nghĩa vụ và quyền lợi trong việc thi hành bản án và quyết định thi hành án nê trên trước và sau khi bị cưỡng chế.

Hộ ông Nhung trình bày đang gửi đơn đến cơ quan Tòa án nhân dân cấp cao  và cơ quan Viện kiểm sát nhân dân cấp cao để xem xét lại Bản án phúc thẩm không đồng ý thi hành án (Cung cấp các văn bản tài liệu kèm theo).

Chấp hành viên vận động và giải thích: Việc hộ ông Nhung gửi đơn đến cơ quan Tòa án nhân dân cấp cao và cơ quan Viện kiểm sát nhân dân cấp cao để xem xét lại Bản án phúc là quyền của đương sự theo quy định Bộ luật Dân sự hiện hành. Sau khi có Thông báo hoặc kết quả giải quyết của cơ quan có thẩm quyền, Cơ quan thi hành án dân sự sẽ giải quyết vụ việc trên theo quy định pháp luật, quyền và lợi ích của hộ ông Nhung được đảm bảo trong quá trình thi hành án. Việc giao tài sản thi hành án sẽ được lập thành biên bản và giao cho các bên đương sự nhận để biết. Trong quá trình cơ quan Tòa án nhân dân cấp cao và cơ quan Viện kiểm sát nhân dân cấp cao để xem xét lại Bản án phúc hộ ông Nhung có quyền nộp các giấy tờ, biên bản giao tài sản thi hành án hôm nay để các cơ quan có thẩm quyền xem xét. Tránh việc bị cưỡng chế thi hành án gây thiệt hại về tiền và tài sản của hộ ông Nhung.

Ông Thái Văn Nhung và những người cùng hộ gia đình gồm bà Bùi Thị Bạch, ông Thái Thanh Nguyên tự nguyện di dời tài sản cá nhân ra khỏi nhà và giao trả lại cho chị Thái Thị Kiều Loan toàn bộ quyền sử dụng đất, căn nhà và tài sản gắn liền với đất trước khi cưỡng chế thì được nhận lại toàn bộ số tiền 63.216.500 đồng. Tránh việc bị cưỡng chế thi hành án và phải chịu các chi phí cưỡng chế thi hành án phát sinh.

UBND và Công an xã Cái Bè vận động: Hộ ông Nhung nên chấp hành quyết định thi hành án: Di đời đồ dạc, tài sản để trả lại đất cho bà Loan để bảo vệ tài sản, tránh bị cưỡng chế thi hành án và chịu chi phí thi hành án với số tiền dự kiến khoảng 30.000.000 đồng, việc tự nguyện thi hành án sẽ được cơ quan thi hành án lập biên bản và giao cho các bên đương sự nhận để làm cơ sở sau này các cơ quan có thẩm quyền xem xét lại Bản án có cơ sở giải quyết. Nếu hộ ông Nhung không chấp hành, có hành vi cản trở hoặc chống đối tùy theo tính chất và mức động của hành vi sẽ bị xử lý hành chính hoặc hình sự.

Sau khi nghe vận động giải thích, đánh giá toàn diện vụ việc xảy ra: Hộ ông Nhung đã đồng ý thi hành án, tự nguyện di dời tài sản, đồ đạc giao cho người được thi hành án nhận được tài sản, quản lý và sử dụng trong ngày 25/3/2023. Kết thúc vụ việc tranh chấp quyền sử dụng đất hơn 20 năm.

Việc tự nguyện thi hành án của hộ ông Nhung mang lại kết quả tích cực, rất nhiều người dân xung quanh chứng kiến, giải quyết dứt điểm vụ việc tranh chấp đất đai tồn tại nhiều năm tại địa phương, có tác động rất lớn trong tuyên truyền, vận động, thuyết phục người phải thi hành án thực hiện và chấp hành chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật trong quá trình thi hành án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành án.