Cái giá của cuộc đua thành tích

Dự án Bãi biển Rồng trị giá tới 4,15 tỷ USD do hai Công ty Tano Capital, LLC và Công ty Global C&D Inc (Mỹ) làm chủ đầu tư chuẩn bị bị tỉnh Quảng Nam rút giấy phép đầu tư do thực hiện quá chậm. Trong khi đó, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũng đã quyết định chấm dứt hoạt động và thu hồi Giấy chứng nhận đầu tư bất động sản của Công ty TNHH xây dựng và phát triển AJ Vietstar (vốn Hàn Quốc) do không đủ năng lực tài chính để thực hiện dự án.

Tháng 7 vừa qua, UBND tỉnh Khánh Hòa đã thu hồi giấy chứng nhận đầu tư dự án Khu phức hợp công nghiệp nặng STX Vina của tập đoàn STX (Hàn Quốc), có tổng mức đầu tư 500 triệu USD, từng được coi là dự án lớn nhất trong số các dự án FDI được cấp giấy phép vào Khánh Hoà… 

Mô hình dự án Bãi biển Rồng vừa bị tỉnh Quảng Nam rút giấy phép đầu tư.

Hàng loạt dự án bị rút giấy phép đã kể lại một phần câu chuyện về cuộc chạy đua thành tích thu hút vốn đầu tư nước ngoài giữa các địa phương cách đây chưa lâu. Để chạy đua, các địa phương thi nhau xin “cơ chế đặc thù”, và cũng vì thế, hàng loạt hệ lụy phát sinh. Đó là nhiều nhà đầu tư thực sự có nhu cầu có tiềm lực nhất lại bị mất cơ hội. Đó là ảnh hưởng tới đời sống của những người dân trọng diện bị di dời. Đó là nhhững khó khăn trong công tác quản lý mà địa phương phải đối mặt…

Thế nhưng, FDI vốn được coi là một chỉ số quan trọng để đánh giá môi trường đầu tư cũng như tốc độ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Còn nhớ, Ninh Thuận đã từng từ tốp cuối “nhảy vọt” thành một trong những tỉnh dẫn đầu về thu hút đầu tư chỉ với 1 dự án có mức vốn 9,8 tỷ USD. Vì thế, các tỉnh cứ phải “chạy đua” để nhà đầu tư về tỉnh mình. Cái cách tỉnh nào cũng tìm cách hay, cách giỏi vô hình trung dẫm đạp lên nhau, khiến cho hình ảnh chung của cả đất nước kém hay, kém giỏi.

Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) tính toán, từ đầu năm đến ngày 20/8, tổng số dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký cấp mới đã đạt con số 658 với 10,79 tỷ USD, gần bằng một nửa so với mục tiêu 22 - 25 tỷ USD vốn FDI đặt ra cho năm nay. Nhưng, giải ngân vốn FDI đến thời điểm này mới chỉ ở con số 7,25 tỷ USD – có thể được coi là khả quan so với mục tiêu giải ngân là 10 tỷ USD trong năm 2010, nhưng thực sự khiêm tốn so với vốn đăng ký.

Rõ ràng, một yếu tố tác động quan trọng vào kinh tế - xã hội như FDI phải là yếu tố thực chất, không thể đăng ký cho đẹp rồi làm đến đâu thì làm. Chính vì thế mà Thủ tướng Chính phủ đã chỉ thị các bộ ngành liên quan tiếp tục rà soát lại xem những dự án sử dụng nhiều đất, năng lượng, gây ô nhiễm môi trường, những dự án vốn đăng ký cao nhưng tỷ lệ vốn thực hiện quá thấp, xem xét lại cơ cấu đầu tư cho phù hợp.

Nhưng sâu xa, chính là tâm lý chạy đua thành tích đã trở thành bệnh mãn tính theo đuổi các nhà lãnh đạo tỉnh, thành, ngành, mà giải được bệnh đó, sẽ phòng chống được nhiều hệ quả không thể đoán định được.

Tuấn An