Cái chết của một "con hổ"

Ngày 19-5, quân đội Xri Lan-ca công bố trên truyền hình một số hình ảnh thi thể của Velupillai Prabhakaran, vẫn trong bộ đồng phục quen thuộc và khá rõ mặt.

“Kẻ tiên phong” trong chiến thuật đánh bom liều chết

Prabhakaran là con út trong một gia đình thuộc tầng lớp trung lưu ở Valvettiturai, phía bắc bán đảo Jaffna của Xri Lan-ca. Những chi tiết về thời thơ ấu của Prabhakaran ít được biết tới. Trong một cuộc trả lời phỏng vấn năm 1994, Prabhakaran đã nói tuổi thơ của ông ta trôi qua luẩn quẩn trong ngôi nhà cô đơn và tĩnh lặng. Ông ta mô tả về sự giận dữ khủng khiếp đối với quân đội chính phủ Xri Lan-ca và nhắc tới một thầy giáo lớp 8 đã cổ vũ học sinh cầm vũ khí chống lại quân đội. Người thầy giáo này khiến Prabhakaran cảm thấy cần thiết phải có một cuộc đấu tranh vũ trang và thuyết phục ông ta đặt niềm tin vào cuộc đấu tranh đó.

Đây có lẽ là khởi nguồn của cuộc nội chiến dai dẳng sau này ở Xri Lan-ca. Jaffna sau đó được xem là trung tâm của nền văn hóa và văn học Tamil ở Xri Lan-ca, đồng thời là trung tâm của phong trào dân tộc chủ nghĩa Tamil, kêu gọi cộng đồng người Tamil đấu tranh vì sự tự chủ, chống lại cái họ gọi là sự phân biệt đối xử của  số đông người Sinhale đối với người Tamil ở quốc đảo này.

Velupillai Prabhakaran trở thành thủ lĩnh của LTTE từ khi phong trào này thành lập (1976). Bọn khủng bố ở mọi nơi  trên thế giới đã học từ LTTE các thủ đoạn đánh bom liều chết tinh vi và dã man hơn, tuyển dụng trẻ em vào lính, buôn lậu vũ khí, tuyên truyền và sử dụng cộng đồng người Tamil để tập hợp nguồn lực. Như chuyên gia phân tích về I-rắc và Áp-ga-ni-xtan tại Viện Brookings, Jason Campbell, nhận định, “những con hổ Tamil” là những kẻ tiên phong trong rất nhiều chiến thuật khủng bố mà  thế giới chứng kiến  ngày nay. Vụ khủng bố gây chấn động nhất mà LTTE từng thực hiện chắc chắn là việc ám sát cựu Thủ tướng Ấn Độ Rajiv Gandhi năm 1991, khi ông đang vận động tranh cử tại bang Tamil Nada (Ấn Độ). Sự kiện này đưa Prabhakaran trở thành tên tội phạm quốc tế bị truy nã không chỉ ở Xri Lan-ca.

Kết cục tất yếu

Theo đuổi việc thành lập một nhà nước độc lập cho người thiểu số Tamil bằng vũ lực từ năm 1983, Prabhakaran bị quân đội chính phủ truy đuổi hàng thập niên qua các khu rừng rậm ở phía bắc và đông Xri Lan-ca. Phần còn lại của thế giới có thể không bao giờ hiểu cuộc đấu tranh bạo lực mà ông ta theo đuổi, nhưng dấu vết tàn phá của nó trên đất nước Xri Lan-ca thì rất rõ ràng. Ở đỉnh cao quyền lực, chỉ trước thỏa thuận ngừng bắn năm 2002, Prabhhakaran mặc nhiên là người đứng đầu của một chính phủ trên thực tế kiểm soát hơn 15.000 km2 lãnh thổ ở phía bắc và đông Xri Lan-ca và có hẳn một hệ thống thuế, đường sá và tòa án riêng. Song chỉ vài tuần cuối cuộc xung đột, ông ta bị cho là đã sử dụng hàng nghìn người Tamil như những “lá chắn sống” để chống lại sự tấn công của quân đội Xri Lan-ca.

Năm 2002, trong một cuộc họp báo trước khi bắt đầu thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 4 năm, Prabhakaran tiết lộ ông ta đã yêu cầu tay chân giết chết mình trong trường hợp ông ta bị bắt và không kịp tự giết mình. Theo Chính phủ Xri Lan-ca, kết cục ấy đã xảy ra ngày 18-9 trong một xe bọc thép, khi Prabhakaran đang cố gắng tẩu thoát cùng với các phụ tá, nhưng không thể thoát khỏi vòng vây siết chặt của quân chính phủ.

Từ sau sự kiện khủng bố 11-9-2001 tại Mỹ, thế giới đã nhất trí rằng những nhóm nổi dậy sử dụng các chiến thuật khủng bố "sẽ không còn được coi là những người chiến đấu vì tự do". “Những con hổ Tamil” đã không cần hiểu điều này và phải trả giá đắt.

Cuộc nội chiến dai dẳng và phức tạp, làm trên 70.000 người thiệt mạng ở Xri Lan-ca giờ đã chấm dứt. Nhiều nước và tổ chức quốc tế cam kết viện trợ hàng chục triệu USD để cải thiện điều kiện sống cho hàng trăm nghìn người dân quốc đảo này đang lánh nạn, giúp họ sớm trở lại cuộc sống bình thường. Tuy nhiên, có thể thấy rõ đường tới sự ổn định thực sự của Xri Lan-ca còn dài, với tiến trình hòa giải và hàn gắn sau nội chiến giữa cộng đồng người Tamil với Sinhale cần nhiều thời gian hơn nữa.

Bảo Bình