Cải cách thủ tục hành chính đi đôi với nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước

Quy định tại dự thảo Luật theo hướng bỏ yêu cầu cơ quan quản lý chuyên ngành kiểm tra, chấp thuận kết quả nghiệm thu trước khi đưa công trình vào sử dụng, chuyển sang cơ chế chủ đầu tư, chủ sở hữu tự tổ chức nghiệm thu là nội dung được nhiều ĐB quan tâm, cho ý kiến. Ghi nhận mục tiêu giảm thời gian, chi phí và chuyển mạnh sang hậu kiểm, nhưng ĐB Nguyễn Thị Sửu (Đoàn TP Huế) cho rằng, cần phân biệt rõ 3 hoạt động là thẩm định thiết kế, nghiệm thu của chủ đầu tư và kiểm tra kết quả nghiệm thu của cơ quan có thẩm quyền.

Với quan điểm quản lý an toàn không thể chỉ dừng ở hồ sơ, cam kết hay sự tự đánh giá của chủ thể chịu trách nhiệm, ĐB đề nghị Cơ quan soạn thảo làm rõ phạm vi hậu kiểm, thẩm quyền, phương thức kiểm tra, trách nhiệm cung cấp hồ sơ và biện pháp xử lý khi phát hiện nghiệm thu không đúng thiết kế. Theo đó, có thể nghiên cứu phân loại theo mức độ rủi ro, trong đó với nhóm công trình nguy cơ cháy, nổ cao, tập trung đông người, nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ, điều kiện thoát nạn phức tạp cần có cơ chế kiểm chứng độc lập trước khi đưa vào sử dụng; nhóm còn lại có thể áp dụng tự nghiệm thu kết hợp hậu kiểm, kiểm tra xác suất và đột xuất.

ĐB Đàng Thị Mỹ Hương (Đoàn Khánh Hòa) cũng nhấn mạnh, cải cách TTHC trong lĩnh vực PCCC là hết sức cần thiết, song phải lấy an toàn tính mạng, sức khỏe và tài sản của Nhân dân làm yêu cầu xuyên suốt.

Từ quan điểm đó, ĐB đề nghị xem xét, chỉnh lý quy định tại dự thảo Luật theo hướng phân loại công trình, phương tiện theo mức độ nguy cơ cháy nổ, không kiểm tra nghiệm thu đại trà nhưng phải duy trì được cơ chế kiểm tra, đánh giá độc lập trước khi đưa vào sử dụng đối với công trình có nguy cơ cháy nổ cao, công trình tập trung đông người và các công trình có yêu cầu đặc biệt về an toàn; quy định rõ tiêu chí phân loại và trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước. Theo ĐB, quy định như vậy vừa thực hiện được mục tiêu cải cách, vừa tránh chuyển rủi ro về an toàn từ cơ quan quản lý và chủ đầu tư sang cho người dân.

Đồng quan điểm, ĐB Cao Mạnh Linh (Đoàn Thanh Hóa) đề nghị chỉnh lý quy định tại dự thảo Luật theo hướng quy định rõ việc kiểm tra các giải pháp an toàn cháy thuộc trách nhiệm của cơ quan chuyên môn về xây dựng, được thực hiện trong cùng thủ tục với việc kiểm tra công tác nghiệm thu xây dựng. Quy định này trước hết áp dụng đối với nhà chung cư, còn đối với các công trình khác thì giao Chính phủ xác định phạm vi áp dụng theo khả năng tự thoát nạn của người sử dụng, mức độ hậu quả nếu xảy ra cháy và khả năng khắc phục sau khi công trình đã hoạt động. Như vậy, phạm vi kiểm tra sẽ hẹp hơn quy định hiện hành và bảo đảm đặc thù với từng công trình.

Phát biểu giải trình, làm rõ ý kiến ĐB, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, từ ngày 1/7/2026, thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC đối với công trình, phương tiện giao thông đã được bãi bỏ theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ. Do đó, dự thảo Luật bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC, việc kiểm soát bảo đảm an toàn PCCC và trách nhiệm trong quản lý, xử lý vi phạm đã được bảo đảm cơ sở pháp lý để thực hiện.

Bộ trưởng Bộ Công an cũng nhấn mạnh, sau khi QH thông qua Luật này và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính, Bộ Công an sẽ tham mưu báo cáo Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC&CNCH. Trong đó, sửa đổi, bổ sung quy định về xử phạt đối với các hành vi như không tổ chức nghiệm thu về PCCC; nghiệm thu về PCCC không đúng quy định, không đúng với thiết kế đã được thẩm định theo hướng tăng mức tiền xử phạt đối với các hành vi này. Đồng thời, bổ sung các quy định về áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm; bổ sung các biện pháp cưỡng chế, ngăn chặn trong trường hợp không thi hành biện pháp khắc phục hậu quả…