Cải cách thể chế và kỳ vọng 2015

Cải cách thể chế và kỳ vọng 2015
(PLO) - Không quá khi nói rằng năm 2014 đã trở thành một năm bản lề trong tiến trình cải cách thể chế nhằm đưa Việt Nam bước sang một chặng đường phát triển mới sau một giai đoạn khó khăn kéo dài. Điều đáng mừng là, những nỗ lực thật tâm của Chính phủ đã và đang nhận được sự cộng hưởng mạnh mẽ từ phía cộng đồng doanh nghiệp cả trong và ngoài nước.

Sức nóng từ trên xuống
Những ngày cuối năm, trong cuộc nói chuyện riêng với chúng tôi, điều mà ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) cảm thấy tâm đắc nhất chính là việc năm 2014 đã trở thành một dấu mốc quan trọng trong tiến trình cải cách thể chế của Việt Nam từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp.
Sau nhiều năm khó khăn liên tục, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đã phải hứng chịu những “thiệt hại” rất lớn: hàng chục ngàn doanh nghiệp phải rời bỏ thương trường, hàng chục ngàn doanh nghiệp khác lỗ nặng, sống kiểu “cầm hơi”. Đúng vào thời điểm đó, Nghị quyết số 19/NQ-CP về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia được ban hành từ tháng 3/2013 đã đem đến hy vọng mới.
Không như nhiều văn bản pháp quy khác ban hành trong thời gian trước đó, Nghị quyết 19 có giá trị như là văn bản cụ thể hóa thông điệp cải cách thể chế, theo đó các nội dung được quyết nghị đã đánh trực diện vào những vướng mắc mà cộng đồng doanh nghiệp đang đối mặt, đặc biệt là trong 4 lĩnh vực thuế, hải quan, khởi sự kinh doanh và đất đai, xây dựng.
Tuy nhiên, điều quan trọng của Nghị quyết 19 không phải chỉ ở nội dung. Quan trọng hơn cả chính là việc Chính phủ đã cụ thể hóa các nội dung đó trong thực tiễn, điều mà trước đây thường không được làm đến nơi đến chốn. Các cuộc làm việc liên tục với các bộ ngành của Thủ tướng đã được tổ chức, qua đó từng công việc, từng vướng mắc cụ thể đã được nêu ra để có giải pháp cụ thể và triệt để. 
Lấy ví dụ, trong vấn đề thủ tục hành chính thuế, sau khi nghe báo cáo của Bộ tài chính và các cơ quan liên quan, Thủ tướng đã giao Bộ Tài chính giảm thời gian thực hiện các thủ tục về thuế cho doanh nghiệp từ 537 giờ xuống còn 171 giờ trước ngày 30/9/2015. Ở góc độ người quan sát, ông Vũ Tiến Lộc cảm thấy từ những chỉ đạo như vậy, dường như có một sức nóng lan tỏa từ Chính phủ và Thủ tướng, một áp lực để giải quyết nhanh những rào cản thể chế đang đè nặng lên vai cộng đồng doanh nghiệp.
Ở kỳ họp cuối năm, hai trong số những văn bản pháp luật quan trọng nhất về môi trường kinh doanh là Luật doanh nghiệp và Luật đầu tư đã được thông qua. Cho dù còn điểm này điểm kia chưa được trọn vẹn, điều mà cộng đồng doanh nghiệp cảm nhận được chính là việc các luật mới đã khắc phục được khá nhiều vấn đề của môi trường kinh doanh hiện tại. Nói như Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Bùi Quang Vinh, đây thực sự là một lần “lột xác” của hệ thống quy định pháp lý về kinh doanh.
 
Theo Bộ trưởng Bùi Quang Vinh, điều quan trọng nhất trong lần sửa đổi hai luật này chính là thay đổi phương pháp tiếp cận. Trước đây, Việt Nam áp dụng phương pháp chọn “cho”, có nghĩa trong luật quy định những lĩnh vực ngành nghề nào được phép đầu tư kinh doanh; còn lần này chúng ta thay cách tiếp cận bằng cách minh bạch hơn, rõ ràng hơn, đó là chọn "bỏ", tức là thể hiện đúng tinh thần người dân và doanh nghiệp được làm những gì mà pháp luật không cấm. Bước chuyển thể chế này, theo ông Vinh, đã để thể hiện đúng tinh thần của Hiến pháp 2013 là quyền tự do kinh doanh của người dân, doanh nghiệp.
Cần sự đồng thuận
Cải cách thể chế rõ ràng đang “đi đều” trên nhiều mặt trận. Tuy nhiên, từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp, nếu cải cách chỉ có từ bên trên, trong khi bên dưới không chuyển động song hành, thì tiến trình đó chắc chắn sẽ còn nhiều cam go. Trở về từ các cuộc làm việc của Thủ tướng với các bộ ngành, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng vấn đề hiện tại là quyết tâm cải cách có thật sự đồng đều ở các cấp hay không. 
Theo ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế của VCCI, nhiều chuyên gia vẫn ví von rằng ở Việt Nam “con đường dài nhất không phải từ Hà Giang đến mũi Cà Mau, mà là từ lời nói đến hành động”. Nhiều chuyên gia lo ngại rằng, sức nóng từ Chính phủ, rất có thể, sẽ không đến được từng phòng thuế, từng cửa khẩu hải quan, từng phòng đăng ký kinh doanh, nơi các doanh nghiệp đã và đang phải “đụng chạm” mỗi ngày.
Nhưng ở chiều hướng tích cực, cần thấy được là tình hình chung đã chuyển biến rất đáng kể. Cuối năm 2014, trong Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam, ôngTomaso Andreatta, Phó Chủ tịch Phòng thương mại châu Âu (Eurocham) đã nói rằng ông cảm thấy cần “chúc mừng Chính phủ Việt Nam đã thành công trong việc bình ổn nền kinh tế, tạo cơ hội cho nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam có môi trườngkinh tế vĩ mô thuận lợi”.
Trong khi đó, ông Gaurav Gupta, Chủ tịch Phòng thương mại Mỹ (Amcham) đã nhấn mạnh rằng đối với các nhà đầu tư nước ngoài, quan trọng nhất hiện nay là vấn đề niềm tin và Chính phủ Việt Nam, bằng những nỗ lực và quyết tâm mạnh mẽ, đã và đang tạo dựng được niềm tin ấy. “Năm 2014 kết thúc, các công ty và nhà đầu tư đều có rất nhiều điều để hài lòng. Trong những năm qua, thành công của Việt Nam trong việc thu hút đầu tư nước ngoài đa phần dựa trên sự mong đợi về ổn định kinh tế và chính trị”, ông nhận xét.
Niềm tin là rất quan trọng, tuy nhiên, các nhà đầu tư nước ngoài cũng nhấn mạnh rằng những cải cách trong thời gian qua là chưa đủ mạnh. Ông Gaurav Gupta nói rằng dù có những tín hiệu tích cực và tăng trưởng này, các nhà đầu tư Mỹ “thường thấy rằng ý định ban đầu của một số nhà đầu tư nước ngoài tiềm năng không hiện thực hóa được vì liên tiếp phải đối phó với những thách thức về tham nhũng, hạn chế nguồn nhân lực, và quy trình cấp phép cũng như môi trường pháp lý chưa rõ ràng, còn nhiều hạn chế và phức tạp”. 
“Để những tiềm năng này sẽ được cụ thể hóa thành những khoản đầu tư vững chắc hơn, Việt Nam cần có những bước tiến rõ rệt trong việc cải thiện những vấn đề nội tại trong môi trường kinh doanh của mình”, ông Gaurav Gupta phân tích.
Báo cáo mới nhất của Chính phủ liên quan đến vấn đề cải cách thể chế cho hay trong những năm tiếp theo, cụ thể là trong hai năm 2015-2016, các hoạt động cải cách thể chế sẽ tiếp tục được triển khai thực hiện và sẽ trở thành nhiệm vụ trọng tâm của trọng tâm, đột phá của đột phá trong tái cơ cấu kinh tế. Các hoạt động cải cách thể chế trong giai đoạn này và những năm tiếp theo sẽ hướng tới mục tiêu xây dựng nhà nước kiến tạo phát triển, xây dựng các định chế thị trường, thực hiện các giải pháp chuyển đổi mạnh mẽ nền kinh tế nước ta sang kinh tế thị trường hiện đại, đầy đủ theo các chuẩn mực được quốc tế thừa nhận. 
Những người trong cuộc như ông Vũ Tiến Lộc đang hy vọng, khi các hoạt động này được thúc đẩy mạnh mẽ, cộng đồng doanh nghiệp sẽ có động lực để bắt đầu một chu kỳ phát triển mới, trên một nền tảng mới vững chắc hơn trước./.

Tin cùng chuyên mục

Ảnh minh họa

Cước vận tải biển leo thang và động thái từ Bộ Công Thương

(PLVN) - Trước tình trạng tăng giá cước vận tải biển, ùn tắc cục bộ tại một số cảng khu vực châu Á, thiếu container rỗng khiến hoạt động xuất nhập khẩu chịu nhiều ảnh hưởng. Bộ Công Thương lập tức ban hành văn bản đề nghị các Hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và doanh nghiệp dịch vụ logistics thực hiện các giải pháp nhằm thúc đẩy xuất nhập khẩu trong thời gian tới...

Đọc thêm

Thu ngân sách tăng do chính sách đi vào cuộc sống

Chính sách hỗ trợ đi vào cuộc sống, người dân, doanh nghiệp ổn định sản xuất, góp phần tăng thu ngân sách.
(PLVN) - Thu ngân sách nhà nước (NSNN) 6 tháng đầu năm bằng 61% dự toán, tăng 17,7% so cùng kỳ năm 2023. Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc khẳng định, kết quả đó có được là nhờ chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp đã đi vào cuộc sống.

Thúc đẩy nội địa hóa công nghiệp dệt may

Dệt may là một trong những ngành hàng xuất khẩu chủ lực và giữ vai trò quan trọng đối với sự tăng trưởng của kinh tế Việt Nam. (Ảnh: moit.gov.vn)
(PLVN) - Dệt may là một trong những ngành hàng xuất khẩu (XK) chủ lực và giữ vai trò quan trọng đối với sự tăng trưởng của kinh tế Việt Nam. Tuy vậy, khả năng nội địa hóa sản phẩm XK dệt may của Việt Nam chưa lớn, chưa mang lại nhiều giá trị gia tăng cho hàng hóa. Trong giai đoạn vừa qua, tỷ lệ nội địa hóa ngành dệt may mới đạt khoảng 46 - 47%.

Đề xuất điều tra chống bán phá giá với thép cán nóng nhập khẩu: 8 doanh nghiệp ngành thép có đơn phản biện

Nhu cầu thép cán nóng trong nước hiện được đánh giá là rất lớn. (Ảnh: Mai Long)
(PLVN) - Tập thể 8 DN trong ngành thép gồm Cty CP Tập đoàn Hoa Sen, Cty CP Thép TVP, Cty CP Tôn Đông Á, Cty CP Thép Nam Kim, Cty Tôn Phương Nam, Cty CP Thép Bình Dương, Cty TNHH Sản xuất Lê Phan Gia Bình Dương, Cty CP Thép Việt Thành Long An (tổng sản lượng sản xuất tôn mạ ước tính chiếm 75% thị phần ngành tôn mạ tại Việt Nam) vừa gửi đơn phản biện đến Bộ Công Thương xung quanh đề xuất điều tra chống bán phá giá (CBPG) với sản phẩm thép cán nóng (HRC) nhập khẩu.

Cách nào đẩy lùi “tín dụng đen”?

Cần có nhiều gói tín dụng phù hợp với nhiều khách hàng. (Ảnh minh họa).
(PLVN) - Muốn vay số tiền nhỏ, đến ngân hàng thì “không bõ” mà vay ngoài lại lo đụng phải “tín dụng đen”. Vậy có cách nào để đa dạng hóa sản phẩm, để những khách hàng chỉ muốn vay “gói thấp” cũng dễ dàng tiếp cận được?

Những “chiến sĩ áo cam” xung kích trên công trường đường dây mạch 3

Những “chiến sĩ” xung kích cống hiến hết sức mình cho đường dây 500kV mạch 3.
(PLVN) - Đường dây 500kV mạch 3 đang trong những ngày nước rút để kịp hoàn thành trong tháng 7. Nhưng ngay từ tháng 5, khí thế sục sôi thi công trên công trường đường dây mạch 3 đã thúc giục những “chiến sĩ áo cam” xung phong “lên tuyến đầu”, bất chấp thời tiết vô cùng cực đoan ở miền Bắc và miền Trung giai đoạn mùa hè nóng như đổ lửa…

Thị trường chứng khoán Việt Nam như người mặc áo chật

Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương
(PLVN) - Theo Chủ tịch Ủy ban chứng khoán nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam hiện đã đạt được độ lớn, như người mặc áo chật, cần bước lên bước tiến mới, và trải nghiệm của nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài là một trong những yếu tố nâng hạng TTCK

Tổng công ty 789 nhận huân chương lao động hạng nhì: Đánh dấu mốc son vàng hơn 03 thập kỷ xây dựng và phát triển

Thượng tướng Nguyễn Tân Cương trao Huân chương Lao động hạng Nhì tặng Tổng công ty 789 (Ảnh: Hoàng Thu)
(PLVN) - Ngày 19/7, tại Hà Nội, Tổng công ty 789, Bộ Quốc phòng tổ chức Lễ đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì và kỷ niệm 35 năm Ngày truyền thống (19-7-1989/19-7-2024). Thượng tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng dự và chỉ đạo.

EVNNPC bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

EVNNPC đưa vào vận hành công trình lưới điện trên địa bàn Vĩnh Phúc.
(PLVN) - Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã vận hành an toàn lưới điện, chủ động trong công tác ứng phó với diễn biến thời tiết, nhanh chóng khắc phục sự cố lưới điện do thiên tai gây ra; triển khai các giải pháp về quản lý nhu cầu phụ tải, bảo đảm công tác cung cấp điện mùa nắng nóng.

Tiếp tục tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế

Cục Thuế TP Hồ Chí Minh đưa vào hoạt động máy đánh giá công chức nhằm gia tăng chất lượng hỗ trợ người nộp thuế. Ảnh: Doãn Thiệu
(PLVN) -  Đảng ủy cơ quan Tổng cục Thuế vừa ban hành Nghị quyết số 30-NQ/ĐU về tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế thông qua việc đa dạng hình thức, phong phú về nội dung để người nộp thuế có thể dễ dàng tiếp cận thông tin và thực hiện tốt nghĩa vụ theo quy định của pháp luật thuế.

Theo dõi chặt chẽ tiến độ thu ngân sách

Ngành Thuế tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong thanh tra, kiểm tra thuế. (Ảnh: TCT)
(PLVN) - Thu ngân sách 6 tháng đầu năm 2024 do ngành Thuế quản lý đạt 58,2% so với dự toán pháp lệnh, vượt 15,3% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tiến độ thanh tra, kiểm tra mới đạt hơn 36% kế hoạch, chưa bằng 93% so với cùng kỳ...

'Cú hích' cho chuyển dịch năng lượng ở Việt Nam

Chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam là một quá trình quan trọng và cần thiết trong bối cảnh các quốc gia đang đối mặt với nhiều thách thức về năng lượng và môi trường. (Ảnh: PV)
(PLVN) - Việt Nam đã có những bước đầu tiên thực hiện chuyển dịch năng lượng nhằm đáp ứng cam kết Net Zero vào năm 2050. Trong đó, việc thực hiện cơ chế mua bán điện trực tiếp được coi là chính sách cụ thể, tác động trực tiếp tới quá trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam.

Thương hiệu, sản phẩm doanh nghiệp được lan tỏa

Thương hiệu, sản phẩm doanh nghiệp được lan tỏa
(PLVN) - Nhân dịp 39 năm Ngày Báo Pháp luật Việt Nam xuất bản số báo đầu tiên (10/7/1985 - 10/7/2024), nhiều ý kiến của doanh nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò, vị thế của tờ báo là cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp.

Ngành KH&ĐT cần chủ động kiến tạo, khai thác cơ hội mới cho phát triển đất nước

Ngành KH&ĐT cần chủ động kiến tạo, khai thác cơ hội mới cho phát triển đất nước
(PLVN) - Khẳng định tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2024 đạt được nhiều kết quả quan trọng, toàn diện, song Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng cho rằng 6 tháng tới là thời gian đặc biệt quan trọng đòi hỏi phải chủ động kiến tạo khai thác những thời cơ, cơ hội mới cho phát triển đất nước…