Cải cách giáo dục đại học: Quản lý chất lượng thay vì mở ngành đào tạo

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc xây dựng dự thảo Thông tư nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) năm 2025; đồng thời thiết lập cơ sở pháp lý để quản lý chương trình đào tạo theo hướng tăng cường tự chủ, trách nhiệm giải trình và bảo đảm chất lượng thực chất.

Dự thảo cũng tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo chủ động xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình đào tạo gắn với nhu cầu thị trường lao động, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Quản lý chương trình đào tạo theo chuẩn và chất lượng

Dự thảo Thông tư quy định toàn diện các nội dung liên quan đến chương trình đào tạo, gồm: chuẩn chương trình đào tạo; quy trình xây dựng, thẩm định, ban hành và tổ chức thực hiện chương trình; yêu cầu đối với giáo trình, học liệu; cơ chế rà soát, cải tiến, nâng cao chất lượng; cũng như việc thẩm tra, phê duyệt, đình chỉ hoặc chấm dứt thực hiện chương trình đào tạo ở các trình độ đại học, thạc sĩ và tiến sĩ.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là dự thảo chuyển mạnh cách tiếp cận quản lý từ “mở ngành đào tạo” sang quản lý chương trình đào tạo dựa trên chuẩn và các điều kiện bảo đảm chất lượng.

Theo đó, cơ chế tiền kiểm được giảm mạnh, trong khi hậu kiểm và giám sát theo vòng đời chương trình đào tạo được tăng cường. Cùng với đó, quyền tự chủ học thuật của cơ sở đào tạo được gắn chặt với trách nhiệm giải trình và yêu cầu công khai thông tin.

Tăng tính linh hoạt, đa dạng hóa mô hình đào tạo

Dự thảo Thông tư thiết kế hệ thống chuẩn chương trình đào tạo theo hướng tiếp cận chuẩn đầu ra, bảo đảm sự liên kết giữa mục tiêu, nội dung đào tạo và phương thức đánh giá.

Cách tiếp cận này giúp tăng tính linh hoạt trong xây dựng chương trình, cho phép các cơ sở đào tạo phát triển nhiều mô hình đa dạng như liên ngành, xuyên ngành, tích hợp, song ngành..., phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh mới.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định rõ các yêu cầu về đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, học liệu và hệ thống bảo đảm chất lượng nội bộ; đồng thời thiết lập cơ chế công khai, minh bạch và cải tiến liên tục nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, tăng khả năng hội nhập quốc tế của giáo dục đại học Việt Nam.

Hợp nhất nhiều quy định hiện hành

Một điểm đáng chú ý khác là dự thảo Thông tư được xây dựng theo hướng thay thế và hợp nhất nhiều văn bản hiện hành, qua đó tạo sự thống nhất trong hệ thống quy định, phù hợp với mô hình quản lý mới của giáo dục đại học.

Việc này được kỳ vọng sẽ góp phần chuyển từ phương thức quản lý hành chính sang quản lý chất lượng dựa trên chuẩn và kết quả đầu ra, tạo nền tảng cho các cơ sở giáo dục đại học phát triển chương trình đào tạo thực chất, linh hoạt và hiệu quả hơn.

Hiện Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư này trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ.