Cải cách chính sách BHXH: Bảo đảm quyền được an sinh xã hội của mỗi công dân

(PLVN) - Năm 2018, một trong những sự kiện nổi bật trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội (BHXH) được ghi dấu khi Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 23/5/2018 về cải cách chính sách BHXH. 
Năm 2019, từng cán bộ cơ quan BHXH cơ sở phải nêu cao tinh thần trách nhiệm phục vụ, nâng cao sự hài lòng của người dân Năm 2019, từng cán bộ cơ quan BHXH cơ sở phải nêu cao tinh thần trách nhiệm phục vụ, nâng cao sự hài lòng của người dân

Ông Đào Việt Ánh, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam khẳng định, những định hướng cải cách chính sách tại Nghị quyết hứa hẹn sẽ tạo ra nhiều bứt phá trong năm 2019 và quyền lợi của người tham gia BHXH ngày càng được đảm bảo tốt hơn.

Xin Phó Tổng Giám đốc cho biết, Nghị quyết số 28-NQ/TW sẽ tạo ra những đột phá gì cho lĩnh vực BHXH thời gian tới? Đặc biệt với các quyền lợi người lao động có thể được hưởng?

- Ngay khi vừa ban hành, Nghị quyết số 28-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã được các chuyên gia trong nước, các chuyên gia của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) đánh giá là có những nội dung cải cách chính sách BHXH tiến bộ, tiệm cận với các tiêu chuẩn về an sinh xã hội trong các Công ước và Khuyến nghị của ILO.

Với việc hoàn thiện chính sách BHXH theo định hướng cải cách tại Nghị quyết 28, chúng ta tin tưởng rằng sẽ tạo ra những đột phá mới, quyền lợi của người tham gia BHXH sẽ ngày càng được bảo đảm tốt hơn, cụ thể:

Một là, cải cách chính sách BHXH hướng đến bao phủ toàn dân được nhìn nhận toàn diện từ yếu tố đầu vào đến các yếu tố đầu ra. Đó là việc hoàn thành tỷ lệ bao phủ tham gia BHXH so với lực lượng lao động trong độ tuổi (35% năm 2021; 45% năm 2025; 60% năm 2030) và số người sau độ tuổi hưởng lương hưu được hưởng lương hưu (45%; 55%; 60%).

Hai là, cải cách chính sách BHXH không chỉ quan tâm đến lao động khu vực chính thức mà còn đặc biệt chú trọng đến lao động là nông dân, lao động khu vực phi chính thức – đây là khoảng trống vẫn chưa được quan tâm triệt để trong những lần thiết kế chính sách trước đây. Ví dụ: Mục tiêu đến năm 2025, trong số 45% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH thì nông dân, lao động phi chính thức tham gia BHXH tự nguyện chiếm khoảng 2,5% lực lượng lao động trong độ tuổi.

Ba là, cải cách chính sách BHXH không chỉ quan tâm đến chính sách mà còn chú trọng cả đến quá trình tổ chức thực hiện chính sách thông qua việc chú trọng nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ hướng tới sự hài lòng của người tham gia BHXH đạt 80% năm 2021; 85% năm 2025 và 90% năm 2030.

Bốn là, lần đầu tiên, chúng ta coi phạm vi BHXH không chỉ bao gồm những quan hệ đóng hưởng trực tiếp vào quỹ BHXH mà còn bao gồm cả những quan hệ đóng hưởng gián tiếp vào ngân sách nhà nước. Theo đó, hệ thống BHXH đa tầng, ngân sách nhà nước cung cấp một khoản trợ cấp cho người cao tuổi không có lương hưu, hoặc BHXH hàng tháng. Bên cạnh đó, Nhà nước còn có chính sách huy động các nguồn lực xã hội đóng thêm để các đối tượng này có mức hưởng cao hơn, điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội phù hợp với khả năng của ngân sách. Điều này cho thấy Nhà nước ngày càng quan tâm hơn đến việc bảo đảm an sinh cho người dân thông qua việc hướng tới tất cả người hết tuổi lao động trong xã hội đều có lương hưu.

Năm là, linh hoạt điều kiện tham gia BHXH để hưởng chế độ. Trước đây, chúng ta khẳng định tối thiểu phải 20 năm đóng BHXH, người lao động mới có cơ hội được hưởng lương hưu. Chính quy định thời gian dài như vậy dẫn đến rất nhiều lao động khu vực trí thức, nông dân khó có điều kiện tham gia để được hưởng lương hưu. Lần này Trung ương đã đưa ra chủ trương rất lớn sẽ có lộ trình giảm dần từ 20 năm xuống còn 15 năm, thậm chí tiến tới còn 10 năm để bảo đảm người dân có lương hưu để bảo đảm cuộc sống tuổi già.

Với những yêu cầu mà Nghị quyết 28 đặt ra, đâu là những thuận lợi và thách thức với ngành BHXH trong các năm tiếp theo, thưa ông?

- Nghị quyết 28 với 11 nội dung cải cách, là định hướng toàn diện cho quá trình xây dựng chính sách, pháp luật BHXH và 5 nhóm nhiệm vụ giải pháp chỉ đạo tổ chức thực hiện nhằm từng bước đạt được các mục tiêu cho từng giai đoạn. Đây là những thuận lợi hết sức cơ bản cho việc hoàn thiện chính sách và tổ chức thực hiện trong thời gian tới. 

Bên cạnh đó, những mục tiêu phát triển đã được quán triệt thực hiện trong Nghị quyết 28-NQ/TW như: Mở rộng diện bao phủ BHXH đến các năm 2021, 2025, 2030, tương ứng phải đạt bao phủ 35%, 45%, 60% lực lượng lao động tham gia BHXH, trong đó, yêu cầu phát triển BHXH tự nguyện với mục tiêu phải đạt từ 1%, 2,5%, 5% lực lượng lao động trong độ tuổi; với BH thất nghiệp phải đạt 28%, 35%; 45% lực lượng lao động tương ứng đến các năm 2021, 2025, 2030. Đây là những thách thức vô cùng lớn khi mà việc khai thác, mở rộng diện bao phủ tham gia BHXH của chúng ta còn rất nhiều khó khăn. 

Bởi trong bối cảnh hiện nay thì số người tham gia BHXH hàng năm tuy có tăng nhưng tương ứng với đó là số người rút khỏi hệ thống (hưởng trợ cấp BHXH một lần) cũng không hề nhỏ. Bên cạnh đó, tình trạng trốn đóng BHXH tại khu vực tham gia BHXH bắt buộc vẫn còn và chưa được giải quyết triệt để. Đáng chú ý, chính sách BHXH tự nguyện với mức hỗ trợ đóng còn rất thấp, thời gian tham gia dài nên chưa thực sự hấp dẫn,…

Vậy trong thời gian tới, BHXH Việt Nam sẽ có những định hướng quan trọng nào để ngành phát triển vững mạnh hơn, quyền lợi người tham gia BHXH đảm bảo hơn, thưa ông?

- Năm mới 2019 hứa hẹn với nhiều khó khăn và thách thức mới, BHXH Việt Nam xác định đây là năm bản lề để triển khai các nhiệm vụ đã được đặt ra tại Nghị quyết 28, trong đó đặc biệt quan tâm việc hoàn thành các chỉ tiêu bao phủ BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT). Vì vậy, ngành sẽ tập trung vào một số nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm nhằm phát triển vững chắc hệ thống BHXH, (BHYT), bảo đảm ngày càng tốt hơn quyền được an sinh xã hội của mỗi công dân, cụ thể như:

Xác định cụ thể nhiệm vụ, chỉ tiêu, biện pháp thực hiện phù hợp, chỉ đạo BHXH các tỉnh, thành phố phát huy hiệu quả vai trò tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết 21-NQ/TW của Bộ Chính trị, tăng cường vai trò của các cấp ủy, chính quyền địa phương với phát triển BHXH, BHYT. Đặc biệt, tích cực tham mưu để cụ thể hóa quan điểm, mục tiêu phát triển BHXH nhất là triển khai các nhóm giải pháp thực hiện được quán triệt tại Nghị quyết 28-NQ/TW của Trung ương 7 về cải cách chính sách BHXH phù hợp với thực tế tại địa bàn. Triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết 102/NQ-CP ngày 03/8/2018 của Chính phủ về việc giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH; giao chỉ tiêu và lộ trình tăng số người tham gia BHXH với từng địa bàn quận, huyện, thị xã.

Bên cạnh đó, công tác truyền thông tiếp tục phải được đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác truyền thông BHXH, BHYT phù hợp với tình hình mới. Hướng tới mục tiêu an sinh bền vững, cần truyền thông để người lao động nhận thức rõ lợi ích của việc tham gia BHXH dài lâu, hạn chế BHXH một lần. Truyền thông phải đi trước một bước, tác động bền bỉ dài lâu, tập trung làm rõ quyền lợi, trách nhiệm thực hiện theo quy định của pháp luật, vì sức khỏe, cuộc sống của bản thân, gia đình và người lao động, an sinh xã hội để các đối tượng hiểu, biết, tự giác chấp hành. 

Song song với việc thực hiện công tác mang tính thường xuyên, thu đúng, thu đủ, thanh, kiểm tra, giảm nợ đọng thì từng cán bộ cơ quan BHXH cơ sở phải nêu cao tinh thần trách nhiệm phục vụ, nâng cao sự hài lòng của người dân. Phải nhận thức rõ, ứng dụng công nghệ thông tin, hiện đại hóa nhưng yếu tố con người vẫn đóng vai trò quyết định. Do vậy, quá trình giải quyết thủ tục hành chính cần có sự linh hoạt, tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp, từng bước, từng ngày tạo và nâng cao niềm tin về cơ quan BHXH cũng như chính sách, pháp luật BHXH của Đảng, Nhà nước vì mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Xin cảm ơn ông!

“Công tác truyền thông tiếp tục phải được đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác truyền thông BHXH, BHYT phù hợp với tình hình mới. Hướng tới mục tiêu an sinh bền vững, cần truyền thông để người lao động nhận thức rõ lợi ích của việc tham gia BHXH dài lâu, hạn chế BHXH một lần. Truyền thông phải đi trước một bước, tác động bền bỉ dài lâu, tập trung làm rõ quyền lợi, trách nhiệm thực hiện theo quy định của pháp luật, vì sức khỏe, cuộc sống của bản thân, gia đình và người lao động, an sinh xã hội để các đối tượng hiểu, biết, tự giác chấp hành”.

Ông Đào Việt Ánh, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam

Minh Anh
Cùng chuyên mục
Làm thủ tục cho hộ nghèo, đối tượng chính sách vay vốn tại điểm giao dịch xã Đại Minh, huyện Đại Lộc, Quảng Nam.

Vốn chính sách góp phần xây dựng Quảng Nam

(PLVN) -  6 tháng đầu năm, tín dụng chính sách ở Quảng Nam tăng trưởng khá, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn cho hộ nghèo và đối tượng chính sách khác tham gia sản xuất kinh doanh, khắc phục khó khăn từ đại dịch COVID-19, đồng thời quản lý an toàn nguồn vốn, giữ vững chất lượng tín dụng.

Đọc thêm

Xử lí nghiêm tình trạng xin cho, lựa chọn vaccine

Xử lí nghiêm tình trạng xin cho, lựa chọn vaccine
(PLVN) -  “Người đứng đầu trong công tác tổ chức tiêm vaccine đảm bảo nhanh, đúng đối tượng, an toàn, hiệu quả, không để vaccine hết hạn. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng xin cho, lựa chọn vaccine... Đặc biêt, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm” - Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu Phạm Văn Thiều nhấn mạnh.

Bình Dương yêu cầu siết chặt hoạt động “Shipper”

Ngoài các đặc điểm nhận diện thông thường như đồng phục, thùng hàng, nón, logo, ứng dụng thì đơn vị phải làm phù hiệu nhận dạng cho shipper.
(PLVN) -  UBND tỉnh Bình Dương yêu cầu mỗi shipper chỉ được phép hoạt động trên 01 địa bàn huyện, thị xã, thành phố . Đồng thời, các đơn vị cung cấp dịch vụ phải siết chặt quản lý, nhắc nhở shipper tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng, chống dịch trong quá trình tham gia giao thông cũng như giao nhận hàng hóa .

Khiển trách nhân viên y tế dùng xe cứu thương chở khách từ vùng dịch về Bình Định

Cơ quan công an làm việc với ông Vương cùng tài xế vi phạm. Ảnh: Công an cung cấp.
(PLVN) - Ngày 2/8, Trung tâm Y tế huyện Phù Mỹ (tỉnh Bình Định) đã ra quyết định kỷ luật bằng hình thức khiển trách đối với ông Võ Trần Như Vương (nhân viên Phòng Kế hoạch nghiệp vụ - Điều dưỡng thuộc Trung tâm Y tế huyện Phù Mỹ) do không chấp hành các biện pháp phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

Bạc Liêu: Siết chặt quy định, không để người dân ra đường trong thời gian giãn cách

Bạc Liêu: Siết chặt quy định, không để người dân ra đường trong thời gian giãn cách
(PLVN) -  “Thành lập thêm nhiều Tổ tuần tra lưu động để nâng cao chất lượng kiểm tra, kiểm soát. Đồng thời, người đứng đầu các cấp chính quyền chịu trách nhiệm trực tiếp về công tác phòng, chống dịch bệnh, trong đó có việc để cho người dân ra đường đông trên địa bàn mình quản lý” - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu Phạm Văn Thiều yêu cầu.