Cách phòng, chống bệnh lở mồm long móng ở gia súc
Những ngày gần đây, bệnh lở mồm, long móng ở gia súc xuất hiện tại một số tỉnh, thành phố, gây thiệt hại đáng kể cho những người chăn nuôi. Tại thành phố Hải Phòng, mặc dù chưa phát hiện trường hợp nào, nhưng nguy cơ phát sinh dịch bệnh này rất cao.Trước diễn biến phức tạp của dịch bênh, không ít người băn khoăn, liệu bệnh có lây nhiễm từ gia súc sang người ? Có thể sử dụng thịt gia súc mắc bệnh lở mồm, long móng được không ? Phóng viên Báo Hải Phòng trao đổi với tiến sĩ Vũ Đức Long, Phó Giám đốc Trung tâm y tế dự phòng thành phố, chung quanh vấn đề này.
Tiến sĩ Vũ Đức Long cho biết, lở mồm, long móng là bệnh truyền nhiễm ở động vật móng kép như trâu, bò, dê, lợn và một số động vật hoang dã như cáo, chồn....Bệnh này thường xuyên xuất hiện tại nhiều quốc gia trên thế giới, chủ yếu tại các nước Trung Mỹ, châu Á, châu Âu và châu Phi. Lịch sử y học thế giới ghi nhận, bệnh này có thể lây truyền từ gia súc sang người. Người bị lây nhiễm có thời gian ủ bệnh từ 3- 8 ngày. Người bệnh sốt cao 38-40 độ C trong 1-2 ngày đầu, kèm theo đau cơ, ớn lạnh. Những ngày sau, xuất hiện sự thay đổi của niêm mạc miệng với những nốt phỏng ở lưỡi, vòm miệng và môi. Các nốt phỏng này khi vỡ, gây loét khiến người bệnh đau, rát. Một số trường hợp, người bệnh còn bị phát ban trên da ngón tay và bàn chân. Chẩn đoán xác định bệnh này bằng xét nghiệm huyết thanh học. Việc điều trị chủ yếu là điều trị triệu chứng và chăm sóc, nâng cao thể trạng cho người bệnh. Tại nước ta, đến thời điểm này chưa ghi nhận trường hợp nào lây bệnh từ gia súc sang người.
Bệnh lở mồm, long móng do vi rút Aphtovirut thuộc họ Picornaviridac gây nên. Đây là loại vi rút chịu được khô, lạnh. Tuy nhiên, dưới tác động của nhiệt độ cao, khả năng gây bệnh của vi rút giảm nhiều. Ở nhiệt độ 70 độ C, vi rút này sẽ bị tiêu diệt. Cơ chế lây truyền của bệnh này như sau: động vật mắc bệnh thải vi rút ra môi trường bên ngoài qua nước bọt, sữa, phân, nước tiểu và lây lan nhanh chóng sang các động vật lành. Ở người, vi rút gây bệnh lở mồm, long móng có thể xâm nhập vào cơ thể qua da niêm mạc bị tổn thương và một số niêm mạc khác như mắt, mũi, miệng, do uống sữa tươi của gia súc nhiễm bệnh hoặc do tiếp xúc trực tiếp với gia súc mắc bệnh. Những người chăn nuôi, các nhân viên thú y và người uống sữa tươi không tiệt trùng có nguy cơ cao lây nhiễm bệnh từ gia súc. Do đây là bệnh có thể lây truyền từ gia súc sang người, nên việc phòng, chống bệnh cho gia súc chính là cách phòng, tránh bệnh cho người. Trong đó, tiêm vắc-xin phòng bệnh cho đàn gia súc là biện pháp hiệu quả nhất ngăn chặn dịch bệnh lây sang người. Để dịch bệnh không lan rộng, các gia đình khi phát hiện gia súc nhiễm bệnh, cần thông báo ngay cho cơ quan thú y biết. Những người tiếp xúc trực tiếp với gia súc ( người chăn nuôi, giết mổ, vắt sữa) nên trang bị khẩu trang, găng tay, ủng cao su, quần áo bảo hộ. Sau khi tiếp xúc với gia súc nghi mắc bệnh, gia súc ốm, chết, cần tắm, rửa tay bằng xà phòng hoặc các dung dịch sát khuẩn. Đồng thời, theo dõi nhiệt độ 2 lần/ngày và chú ý các biểu hiện tổn thương ở da và niêm mạc. Tuyệt đối không sử dụng thịt và các sản phẩm của gia súc bị mắc bệnh.Các gia đình nên chế biến, nấu chín thật kỹ thịt gia súc trước khi sử dụng. Khi thấy có các biểu hiện, triệu chứng bất thường, cần đến ngay các cơ sở y tế để được khám và điều trị./.
Bích Hạnh