Cách nào để thị trường dễ chuyển đổi sang xăng E10?

Đề xuất giảm thuế, phí cho xăng E10

Tại Tọa đàm “Chuyển đổi sang xăng E10, thị trường đã sẵn sàng?” (do Báo Xây dựng tổ chức ngày 27/1/2026), ông Hồ Ngọc Linh - đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) thông tin, sau hơn 5 tháng triển khai thí điểm bán xăng E10 ghi nhận sản lượng có dấu hiệu tăng lên, thể hiện sự đón nhận của người tiêu dùng. Đáng chú ý, Petrolimex vẫn chưa ghi nhận bất kỳ một trường hợp khiếu nại nào về việc sử dụng E10.

Ông Bùi Ngọc Bảo - Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho biết, thực tế cho thấy, phần lớn các tranh chấp giữa người tiêu dùng, đại lý bán lẻ và hãng sản xuất ô tô không xuất phát từ việc xăng dầu kém chất lượng, mà chủ yếu do sử dụng không đúng loại nhiên liệu theo yêu cầu của phương tiện. Ví dụ, có trường hợp xăng đạt chất lượng tốt, nhưng xe yêu cầu nhiên liệu ở mức cao hơn, trong khi người dùng lại sử dụng loại có chỉ số thấp hơn.

“Điều này, đặc biệt với ô tô, có thể gây ra những hệ lụy lớn và phát sinh tranh chấp phức tạp giữa các bên. Do đó, người sử dụng cần hiểu rõ xe của mình cần loại nhiên liệu nào, tiêu chuẩn ra sao, để sử dụng cho đúng. Ở chiều ngược lại, người bán hàng phải tuân thủ nghiêm các quy định, cung cấp đúng chủng loại nhiên liệu theo tiêu chuẩn công bố” - ông Bảo nói.

Ông Hồ Ngọc Linh khẳng định, giả sử có các sự cố hỏng hóc xảy ra, Petrolimex có hệ thống đường dây nóng để tiếp nhận, ghi nhận thông tin phản hồi và sẵn sàng phản hồi đối với khách hàng. Về trách nhiệm, trước hết, theo quy trình, Petrolimex sẽ kiểm tra, xác định nguyên nhân xem sự cố xuất phát từ nhiên liệu, từ cách vận hành hay từ yếu tố nào khác. “Chúng tôi sẵn sàng phối hợp nếu xảy ra sự cố” - ông Linh nói.

Tuy nhiên, theo ông Linh, hiện nay, theo thiết kế và công nghệ của hai nhà máy lọc dầu trong nước nên chưa thể cung cấp đầy đủ cho thị trường các sản phẩm xăng, dầu có chất lượng cao theo các tiêu chuẩn mới. Trong bối cảnh đó, với mục tiêu chuyển đổi xanh, Petrolimex luôn xác định vai trò tiên phong, chủ động tìm kiếm và đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu, sản phẩm. Hiện nay, phần lớn các sản phẩm xăng dầu chất lượng cao vẫn phải phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu từ nước ngoài. Do đó, ông Linh đề xuất cơ quan nhà nước nên có các điều chỉnh chính sách về thuế, phí liên quan đến mặt hàng xăng E10 để mặt hàng này có giá cả hợp lý nhất, tạo điều kiện để người tiêu dùng đón nhận.

Các phương tiện hiện hành đều thuận lợi dùng xăng E10

TS Đặng Tất Thành - đại diện Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết: “Trong quá trình khảo sát, làm việc với các địa phương và doanh nghiệp, chúng tôi cũng rất phấn khởi khi thấy tại nhiều địa phương như Huế, Quảng Nam, tỷ lệ tiêu thụ xăng E5 vẫn ở mức rất cao. Có những người đã sử dụng xăng E5 trong nhiều năm, kể cả cho ô tô chứ không chỉ xe máy nhưng chưa từng ghi nhận trường hợp hỏng hóc, kích nổ hay các vấn đề kỹ thuật như một số thông tin lan truyền trên mạng”.

Đại diện các nhà sản xuất ô tô, hiệp hội các nhà xe máy Việt Nam cũng khẳng định, hầu hết tất cả các sản phẩm đều được thiết kế để phù hợp với nhiên liệu xăng E10. Thậm chí các phương tiện xe máy sản xuất cách đây từ 20 - 25 năm cũng đều có thể chuyển đổi sang dùng xăng E10. Tuy nhiên, khi sử dụng xăng E10, chủ phương tiện cần lưu ý, nếu để xe quá lâu không sử dụng, sẽ khó khởi động xe hơn so với việc sử dụng xăng khoáng thông thường do đặc tính của nhiên liệu sinh học là hút nước.

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc (Đại học Bách khoa Hà Nội) thông tin, ông đã từng phối hợp với Toyota làm nghiên cứu với ba loại xăng RON95, E5-RON95 và E10-RON95. Thí nghiệm cho thấy, việc sử dụng 3 loại xăng này, về bản chất, có giảm công suất vì nhiệt trị của ethanol thấp hơn xăng, nhưng chỉ số ốc tan tăng lên, do đó quá trình cháy tốt hơn. Do đó, mỗi chế độ hoạt động động cơ khác nhau thì công suất khác nhau nhưng độ thay đổi chỉ trong ngưỡng cộng trừ 5%. Nếu công suất giảm đi thì mức tăng tiêu thụ nhiên liệu tăng từ 1 - 3% trong quá trình sử dụng.

“Dưới góc độ kỹ thuật, tôi cho rằng tất cả các lo ngại về xăng E5, E10 không phải bản chất công nghệ mà bản chất nỗi lo về chất lượng triển khai. Phải làm sao nhiên liệu đạt chuẩn, hạ tầng kiểm soát tốt và sự đồng hành rõ ràng từ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, hãng xe thì E10 sẽ là bước chuyển hóa an toàn với việc giảm phát thải hiện nay” - PGS.TS Phúc kết luận.

Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội nhiên liệu sinh học cho rằng, Việt Nam đang đi theo hướng các nước phát triển, tiến tới đa dạng hóa các loại hình năng lượng nhưng đều phải theo hướng chuyển đổi xanh. Việc chuyển đổi xanh của năng lượng điện là đúng nhưng phải chuyển đổi từ khâu nguồn. Trong nhiều năm nữa, theo ông Tuấn, Việt Nam vẫn phải trông cậy vào nhiên liệu hóa thạch và nhiên liệu sinh học, đây vẫn là bệ đỡ, là trụ cột cho năng lượng chứ không thể thay ngay bằng điện hóa.