Các trường học tự đánh giá chất lượng- Kết quả chưa như mong muốn

Tự chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục

Trưởng phòng khảo thí và kiểm định chất lượng Sở Giáo dục-Đào tạo Nguyễn Thị Thanh Hà cho biết, trước đây việc đánh giá chất lượng giáo dục chủ yếu thông qua kiểm tra, thanh tra định kỳ và đột xuất. Nay việc kiểm định chất lượng giáo dục dựa trên cơ sở mô tả hiện trạng nhà trường theo các tiêu chí, tiêu chuẩn, chỉ số và được chứng minh cụ thể, thuyết phục. Thực chất của việc tự đánh giá chính là các cơ sở giáo dục, trường học phát huy tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong toàn bộ hoạt động giáo dục theo nhiệm vụ, mục tiêu của Luật Giáo dục.  Đối tượng tham gia đánh giá chất lượng nhà trường không chỉ có ban giám hiệu, mà còn là toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh, phụ huynh và các tổ chức xã hội. Cách làm này tránh được “bệnh thành tích” trong ngành. Đây là khâu đầu tiên, quan trọng trong tổng thể các hoạt động quy trình kiểm định chất lượng đào tạo.

Tự đánh giá chất lượng nhằm làm rõ thực trạng quy mô, chất lượng, hiệu quả hoạt động đào tạo; xác định và so sánh với các tiêu chuẩn kiểm định do Bộ Giáo dục-Đào tạo ban hành; xác định tầm nhìn, chỉ ra điểm mạnh, yếu, thuận lợi khó khăn, qua đó, đề ra kế hoạch, biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục. Trước khi tự đánh giá, các trường được tập huấn nắm vững  bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục tiểu học của Bộ, quy trình tự đánh giá, các phương pháp, kỹ thuật thu thập thông tin, minh chứng... Sở Giáo dục-Đào tạo thường xuyên kiểm tra, giám sát và tư vấn kịp thời cho các trường trong quá trình tự đánh giá chất lượng.

Coi trọng đánh giá thực chất

Triển khai từ tháng 11-2008, kết thúc năm học 2008-2009, Sở Giáo dục-Đào tạo nhận báo cáo tự đánh giá của 165 trường tiểu học trên tổng số 229 trường tiểu học toàn thành phố. Mặc dù báo cáo của 165 trường được làm công phu, dày hàng trăm trang, nhưng theo lãnh đạo Sở Giáo dục-Đào tạo, hầu hết số này đều chưa đạt yêu cầu phục vụ mục đích cải tiến, nâng cao chất lượng giáo dục và đăng ký kiểm định. Trong đó, hạn chế rõ nhất là các báo cáo mô tả hiện trạng nhà trường giống báo cáo thành tích thi đua, khen thưởng, nặng về liệt kê, thiếu sự phân tích, minh chứng, dẫn chứng cụ thể. Việc lấy ý kiến phản hồi của học sinh, giáo viên, các tổ chức xã hội về chất lượng giáo dục của nhà trường chưa được chú ý. Vì vậy, nhiều kết quả báo cáo tự đánh giá chưa phản ánh đúng thực trạng chất lượng giáo dục và đề ra được kế hoạch hành động cụ thể, khả thi. Nguyên nhân của những hạn chế, theo lãnh đạo ngành Giáo dục-Đào tạo là do nhiều trường nhận thức chưa đầy đủ về tự đánh giá chất lượng, nhất là cách tự đánh giá dựa trên các tiêu chí, tiêu chuẩn cụ thể mà Bộ Giáo dục-Đào tạo xây dựng. Các trường thiếu thời gian và kinh phí đầu tư cho công tác này. Vẫn còn tình trạng một số trường tự đánh giá theo kiểu “được chăng hay chớ” nhưng chưa được các Phòng Giáo dục-đào tạo giám sát triệt để.

Để ngành Giáo dục-Đào tạo hoàn thành tốt nhiệm vụ kiểm định chất lượng giáo dục, nên tạo điều kiện cho cán bộ, chuyên viên, quản lý các trường tham quan, học tập tại một số quốc gia trong khu vực có các trường đạt tiêu chuẩn kiểm định là cần thiết. Các quận, huyện cần quan tâm dành diện tích đất và kinh phí xây dựng thỏa đáng giúp các trường đạt chuẩn quốc gia, nâng cao chất lượng giáo dục. Bên cạnh đó, việc tuyên truyền nâng cao nhận thức về công tác tự đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục cho cán bộ, giáo viên cần được thực hiện thường xuyên hơn và công tác này phải trở thành hoạt động thiết thực của các trường học trên con đường tự chủ, tự chịu trách nhiệm và khẳng định “thương hiệu”, chất lượng giáo dục.

Bích Hạnh