Các thương hiệu bột giặt giằng co giữa “bán mình” với quyết tâm tự thân phát triển

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Trong cuộc cạnh tranh được nhiều người ví von là “cuộc chiến ngầu bọt”, có rất ít thương hiệu bột giặt qua mặt được các sản phẩm của hai tập đoàn đa quốc gia P&G và Unilever. Tuy nhiên, sau nhiều năm chật vật, vẫn có những nhãn hàng nổi tiếng một thời của Việt Nam như Mỹ Hảo, Lix… đang dần tìm đường trở lại.
(ảnh minh họa). (ảnh minh họa).

Xót xa cho thương hiệu Việt lâu đời

Nhiều năm trước đây, những cái tên như Viso, Cô ba xà bông, Haso… là những thương hiệu bột giặt đình đám nhất của Việt Nam, có lượng tiêu thụ lớn tới mức bất cứ thương hiệu ngoại nào cũng phải mơ ước.

Trong đó, Xà bông cô Ba được xem là thương hiệu xà phòng đình đám nhất. Xà bông thơm “Cô Ba” nổi danh trong mấy thập niên liền, đủ sức đánh bại xà bông ngoại, nhập cảng từ Pháp. Xà bông cô Ba gần như xuất hiện trong mọi gia đình, đặc biệt các gia đình miền Nam.

Trải qua cả chiều dài lịch sử, Xà bông cô Ba không còn thuộc sở hữu của ông Trương Văn Bền mà thuộc về Công ty Bột giặt Phương Đông. Với sự nổi tiếng sẵn có của Xà bông cô Ba, Công ty Bột giặt Phương Đông không mất quá nhiều chi phí quảng bá nhưng thương hiệu xà bông này vẫn được số lượng đông đảo người tiêu dùng lựa chọn.

Thế nhưng, khi Việt Nam mở cửa thị trường, hàng loạt “đại gia” ngoại rủ nhau thâm nhập thị trường Việt. Trong đó, thị trường xà phòng, bột giặt cũng không nằm ngoài tầm ngắm. Công ty Bột giặt Phương Đông chào đón P&G với ước mong “đổi đời”.

Tuy nhiên, khi liên doanh với tập đoàn P&G, Xà bông cô Ba không những không được thăng hoa mà còn bị “dìm” không thương tiếc. Nhà máy Xà bông Việt Nam bị buộc phải bỏ tất cả những sản phẩm cũ. Xà bông cô Ba không bị “khai tử” nhưng sống lay lắt từ khi P&G kết hợp với Phương Đông. Ngày nay, người Sài Gòn vẫn có thể tìm thấy cục xà bông Cô Ba ở những kệ trưng hàng nhỏ bé, khiêm tốn trong một góc siêu thị Co.opmart.

Tuy nhiên, bước vào những năm đầu mở cửa nền kinh tế, khi mới thâm nhập Việt Nam, liên doanh là hình thức phổ thông nhất mà các “ông lớn” ngoại quốc lựa chọn. Cụ thể, P&G hợp tác với công ty Phương Đông, chủ sở hữu của bột giặt Cô ba xà bông lừng lẫy một thời. Tuy nhiên, khi liên doanh với tập đoàn P&G, nhà máy Xà bông Việt Nam bị buộc phải bỏ tất cả những sản phẩm cũ.

Còn Viso và Haso là những sản phẩm hướng tới người tiêu dùng bình dân với mức giá cả phù hợp với túi tiền của đại bộ phận công chúng. Chất lượng của các sản phẩm này cũng là một trong các yếu tố được người tiêu dùng Việt Nam đánh giá cao. Đặc biệt, Viso là một nhãn hiệu bột giặt lâu đời và là một trong những niềm tự hào của Việt Nam, chiếm thị phần đáng kể trong phân khúc bột giặt. Thuở ban đầu, Viso do ông Trương Văn Khôi, người được mệnh danh “ông vua bột giặt”, thành lập 1961.

Nếu P&G kết hợp với Phương Đông thì cũng như rất nhiều tập đoàn đa quốc gia khác chọn hình thức liên doanh để từng bước tiếp cận thị trường, Unilever nhanh tay hợp tác với nhiều công ty bột giặt đang có vị thế lớn trong nước như Viso. Các liên doanh như Lever-Viso, Lever-Haso lần lượt được ra đời. Không dừng lại ở đó, các tập đoàn đa quốc gia còn tìm đủ mọi cách để có thể biến những liên doanh như vậy thành công ty 100% có vốn nước ngoài. Và kết quả cuối cùng, cũng giống như Dạ Lan và P/S, các thương hiệu bột giặt thuần Việt kể trên trở thành thương hiệu ngoại sau công cuộc thâu tóm thầm lặng của Unilever.

Cương quyết đứng ngoài cuộc đua “bán mình”

Không chịu bán mình cho đại gia ngoại như Viso hay Daso, một số thương hiệu xà phòng Việt đã tìm nhiều cách để sống sót, trụ lại trong cuộc chiến giành thị phần bên chiếc chậu giặt, máy giặt của người Việt. Chính vì vậy, trên thị trường vẫn có một số sản phẩm bột giặt thuần Việt như bột giặt LIX của Công ty Cổ phần Bột giặt LIX, bột giặt NET của Công ty cổ phần Bột giặt NET, bột giặt Đức Giang của Công ty Đức Giang và bột giặt Vì Dân của Công ty TNHH VICO…

Trong đó, Công ty Cổ phần Bột giặt Lix nổi trội hơn cả. Tiền thân là Công ty kỹ nghệ hóa phẩm Huân Huân ra đời vào năm 1972. Ngay sau khi chuyển thành Công ty Bột giặt Lix (LIXCO) vào năm 1992, LIX đã nhanh chóng làm nên tên tuổi, và là cái tên được nhắc đến nhiều nhất trên thị trường bột giặt trong nước đầu những năm 90.

Từ năm 2000, LIX bắt đầu gia công cho Unilever. Thế nhưng LIX nhận ra rằng, nếu cứ tiếp tục gia công mà không chú ý xây dựng thương hiệu riêng của mình, đến một ngày nào đó công ty cũng sẽ “mất dạng”. Ngược lại, nếu cắt hẳn phần gia công cho đối tác trong khi nguồn tài chính còn eo hẹp, LIX sẽ khó cầm cự. Cuối cùng LIX chọn phương án giảm dần gia công, tăng dần sản xuất hàng thương hiệu riêng của mình. Đến năm 2011, tỷ lệ gia công đã giảm xuống còn 34%.

Thực tế, thương hiệu LIX vẫn đứng vững trên thị trường suốt hàng chục năm qua là bởi sản phẩm bột giặt của Công ty được đẩy mạnh ở các thị trường nông thôn. Ngoài ra, sản phẩm của LIX còn len lỏi được vào kệ hàng của các hệ thống lớn như Co.opmart, MM Mega Market, Big C, Lotte, Aeon, VinMart... Bên cạnh hoạt động trong nước, LIX đang xuất khẩu đến Campuchia, Philippines, Togo, Triều Tiên, Mông Cổ, Brunei... Nắm bắt được xu hướng người tiêu dùng sử dụng máy giặt ngày càng phổ biến, cùng thị hiếu người tiêu dùng đang dần chuyển sang sử dụng chất tẩy rửa dạng lỏng thay cho bột giặt truyền thống, Công ty đã tập trung vào mảng chất tẩy rửa dạng lỏng, doanh thu từ mảng này gần đây chiếm tới 59%, tăng 17,5% so với năm 2018.

Có quy mô nhỏ hơn LIX nhưng NET cũng hoạt động kinh doanh khá hiệu quả. Giống như LIX, NET chưa từng phải đối diện với nỗi ám ánh thua lỗ suốt thời gian qua. Thậm chí, trong “tâm bão khủng hoảng”, năm 2010, NET lãi tới 81 tỷ đồng. Những năm sau đó, dù lợi nhuận sụt giảm nhưng NET vẫn lần lượt báo lãi năm 2011, 2012 và 2013 là 75 tỷ đồng, 56 tỷ đồng và 56 tỷ đồng. Doanh thu của NET cũng có những tín hiệu lạc quan.

Không phải là những doanh nghiệp niêm yết tiêu biểu, không phải là những cổ phiếu nóng nhưng cả LIX và NET đều khiến cổ đông hài lòng vì đều đặn chi trả cổ tức với tỷ lệ khá cao. Cụ thể, năm 2013, NET chi trả cổ tức tỷ lệ 25% bằng tiền mặt và trả cổ phiếu thưởng với tỷ lệ 1:1. Năm 2012, cổ tức của NET là 40%. Năm 2011, cổ đông NET thậm chí còn nhận cổ tức với tỷ lệ 50%.

Tương tự, Công ty cổ phần Hóa mỹ phẩm Mỹ Hảo cũng kiên quyết không lựa chọn gia công cho thương hiệu ngoại hay nhãn hàng riêng cho siêu thị. Unilever đã nhiều lần ngỏ ý muốn mua lại thương hiệu Mỹ Hảo với mức giá khoảng vài triệu USD ở thời điểm năm 1995; 10 triệu USD vào năm 1998 và lên tới 30 triệu USD vào năm 2009, nhưng Tổng Giám đốc Mỹ Hảo Lương Vạn Vinh, vẫn lắc đầu.

Sự lựa chọn này khiến Mỹ Hảo mất đi một lượng nhà phân phối đáng kể. Nhưng trong giai đoạn 2008 - 2012, mỗi năm, Công ty đều đầu tư để nâng cao dây chuyền sản xuất, bắt tay xây dựng thương hiệu sản phẩm nước giặt riêng cho Mỹ Hảo. Đặc biệt, doanh nghiệp còn tổ chức, xây dựng lại hệ thống phân phối, nhất là kênh phân phối truyền thống, dần dần ghi điểm, lấy lại thị phần.

Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn được coi là mảnh đất “vàng” của khu vực. Do đó, dư địa cho các nhãn hàng bột giặt thuần Việt phát triển vẫn còn. Quan trọng là tìm được hướng đi hợp lý để có thể giữ được thị phần trước sự "chèn ép" của các công ty đa quốc gia như Unilever hay P&G.

Hoàng Thư
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Vĩnh Phúc thử nghiệm phát sóng 5G

Ông Lê Duy Thành – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc phát biểu tại Lễ công bố thử nghiệm 5G.
(PLVN) - Sáng nay 25/11/2021, tại tỉnh Vĩnh Phúc, Viettel công bố chính thức khai trương thử nghiệm 5G, trở thành nhà mạng đầu tiên triển khai công nghệ này tại đây và là địa phương thứ 9 trên cả nước có sóng 5G Viettel.

Phú Thọ: Gần 1 năm không kè nổi 100 mét ngòi tiêu, cần xem xét lại năng lực của Công ty Tuấn Phúc

Phú Thọ: Gần 1 năm không kè nổi 100 mét ngòi tiêu, cần xem xét lại năng lực của Công ty Tuấn Phúc
(PLVN) - Gần 1 năm trôi qua Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Tuấn Phúc - đơn vị thi công Dự án nâng cấp, cải tạo kết hợp đường giao thông ngòi tiêu Tam Cường (xã Vạn Xuân, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ) loay hoay làm vẫn chưa được 100 mét ngòi tiêu. Dự án đến nay bị chậm tiến độ, gây cản trở giao thông khiến người dân vô cùng bức xúc.

Mai Trung Thứ - Họa sĩ đoạt kỷ lục đấu giá tranh Việt

Họa sĩ Mai Trung Thứ.
(PLVN) - Kỷ niệm 115 năm ngày sinh của họa sĩ Mai Trung Thứ (hay Mai Thứ), bức tranh “Chân dung cô Phương” của ông đã được bán đấu giá với giá 3,1 triệu USD, đạt kỷ lục tranh Việt. Không chỉ là một họa sĩ tài năng, Mai Trung Thứ còn ghi dấu ấn trong việc quảng bá tinh hoa văn hóa Việt ở nhiều lĩnh vực: Điện ảnh, âm nhạc…

Lộ tẩy hành vi tổ chức đưa người nhập cảnh trái phép từ hai người ngoại quốc lang thang

Các bị cáo tại tòa.
(PLVN) - TAND TP Hà Nội đã đưa bị cáo Trương Thị Quyên (SN 1986, ở Nghệ An), Nguyễn Hữu Trung (SN 1989, ở Gia Lâm, Hà Nội) và Nguyễn Văn Dũng (SN 1980, ở Gia Lâm, Hà Nội) ra xét xử về tội “Tổ chức cho người khác nhập cảnh Việt Nam trái phép”. Đây là những người đã tổ chức đưa 2 người Trung Quốc nhập cảnh trái phép vào Việt Nam khi dịch COVID-19 bùng phát hồi đầu năm.

Ngẫm ngợi nơi gác nhỏ: Bộ ảnh nhạc trưởng

Nhiếp ảnh gia Nguyễn Đình Toán bên triển lãm bộ ảnh nhạc trưởng.
(PLVN) - Bộ ảnh 55 bức về 29 nhạc trưởng chỉ huy dàn nhạc của nhiếp ảnh gia Nguyễn Đình Toán đến nay là độc nhất vô nhị. Nói về kho ảnh của Nguyễn Đình Toán, nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo bảo đó là “Ngân hàng ảnh Văn nghệ sĩ Việt Nam lớn nhất”.

Bình Dương tìm phương án “gỡ vướng” Dự án khu nhà ở thương mại đường sắt Dĩ An

Bình Dương tìm phương án “gỡ vướng” Dự án khu nhà ở thương mại đường sắt Dĩ An
(PLVN) -  Tin tưởng vào pháp lý của dự án, gần 300 hộ dân đã bỏ ra số tiền hơn 500 tỷ đồng mua đất nền của dự án Khu nhà ở thương mại đường sắt Dĩ An. Đến nay, gần 3 năm đã trôi qua, dự án vẫn bị “đóng băng” khiến hàng trăm người dân lâm vào cảnh khó khăn, hoang mang. Mới đây, ngày 1/11, Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương tiếp tục có cuộc đối thoại với người dân để cùng tìm hướng giải quyết.

Điều chỉnh quy hoạch, chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn Hà Nội - Pháp lý đặt ra (Kỳ 2): “Lối tắt” của nhiều dự án nhà ở thương mại

Điều chỉnh quy hoạch, chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn Hà Nội - Pháp lý đặt ra (Kỳ 2): “Lối tắt” của nhiều dự án nhà ở thương mại
(PLVN) - Các trường hợp phải đấu giá quyền sử dụng đất đã được quy định tại Điều 118 Luật Đất đai 2013. Theo đó, trường hợp “Đầu tư xây dựng nhà ở để bán hoặc cho thuê hoặc cho thuê mua” (điểm a, khoản 1) sẽ áp dụng hình thức Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất theo hình thức đấu giá quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, nhiều dự án lại chỉ tiến hành “chuyển mục đích sử dụng đất” thay vì phải đấu giá.

Vị lương y được mệnh danh khắc tinh của rắn độc

Lương y Phạm Duy bên cây thuốc trong vườn nhà.
(PLVN) - Mảnh đất Tây Nguyên đã đưa đẩy ông Phạm Duy (SN 1937, quê xã Đồn Xá, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam) tiếp nối nghề thuốc đông y gia truyền. Nhiều năm qua, bài thuốc “Đoạt mệnh tán” của ông đã cứu được hàng ngàn người bị rắn độc cắn thoát khỏi lưỡi hái tử thần.

Đưa thương hiệu Đàn hương Tây Nguyên vươn xa

Ông Nguyễn Quang Tòa - Giám đốc Công ty Cổ phần phát triển cây Đàn hương và Thực vật Qúy hiếm Tây Nguyên hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc cây đàn hương cho bà con.
(PLVN) - Nhiều năm nay, Công ty Cổ phần phát triển cây Đàn hương và Thực vật Qúy hiếm Tây Nguyên - đối tác của Viện nghiên cứu cây Đàn hương và thực vật quý hiếm là đơn vị cung cấp giống cây đàn hương độc quyền, tin cậy cho bà con nông dân tại các tỉnh ở Tây Nguyên.

Gia Lai - Miền đất của sử thi và huyền thoại

Vẻ đẹp Biển Hồ - Gia Lai.
(PLVN) - Là vùng đất Tây Nguyên xanh ngút ngàn được thiên nhiên ưu đãi ban tặng những cảnh quan hùng vĩ, những thác nước, núi rừng, biển Hồ đẹp tựa như tranh, Gia Lai trong tôi, trong mỗi người dân đã từng ghé qua hay sinh sống lâu năm đều có cảm xúc lưu luyến, những ấn tượng sâu sắc về bản sắc văn hoá dân tộc nơi đây.