Các quyết định mới của NHNN- Tạo điều kiện thu hút vốn, chống lạm phát

Kiểm soát chặt chẽ quy mô, chất lượng tín dụng

Trước ngày 25- 11, dù chưa có quyết định của NHNN về việc tăng lãi suất cơ bản và các lãi suất khác, nhiều ngân hàng thương mại đã đẩy lãi suất huy động vốn gần chạm trần lãi suất cho vay là 10,5%, thậm chí có thể đã vượt nếu cộng thêm các hình thức khuyến mại bằng tiền, hiện vật, các chương trình bốc thăm trúng thưởng hoặc thẻ cào… Nguyên nhân là việc thu hút vốn khó khăn hơn trong khi nhu cầu vốn cho nền kinh tế càng về cuối năm càng tăng cao. Những biến động bất thường của thị trường vàng, ngoại tệ, sự tăng trưởng của thị trường chứng khoán trong thời gian qua cũng khiến lượng tiền không nhỏ đổ vào các kênh đầu tư này thay vì gửi vào ngân hàng.

Trên địa bàn Hải Phòng, có sự tăng trưởng đáng kể vốn huy động của các tổ chức tín dụng, nhưng vẫn chưa đáp ứng nhu cầu nền kinh tế. Đó là chưa kể, một số ngân hàng có mức tăng trưởng dư nợ tín dụng quá “nóng” trong thời gian qua đang phải tìm mọi cách đưa tỷ lệ tăng trưởng về giới hạn cho phép bằng cách hạn chế cho vay tiêu dùng; tích cực thu hồi nợ và giảm dần các khoản vay mới. Việc NHNN tăng lãi suất cơ bản từ 7% lên 8% có nghĩa là trần lãi suất cho vay sẽ tăng từ 10,5% lên 12%. Như vậy, các ngân hàng có thể nâng mức lãi suất huy động vốn lên tới 11%/năm, tăng sức hấp dẫn của đồng tiền gửi tiết kiệm, tạo điều kiện huy động vốn dễ dàng hơn. Mặt khác, NHNN kiểm soát hiệu quả hơn quy mô và chất lượng tăng trưởng tín dụng do các ngân hàng thương mại không phải xoay xở tìm cách “vượt rào”. Theo Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu, việc điều chỉnh nâng lãi suất cơ bản không ảnh hưởng nhiều đến sự tăng trưởng của nền kinh tế; tuy nhiên, giá thành sản phẩm sẽ tăng thêm chút ít do chi phí vay vốn của doanh nghiệp tăng lên. Các doanh nghiệp sẽ phải có biện pháp sử dụng vốn hiệu quả và tiết kiệm chi phí để nâng sức cạnh tranh. Mức trần lãi suất cho vay mới chưa bằng mức cao nhất của những năm trước suy giảm kinh tế. Ví dụ lãi suất cho vay cao nhất năm 2005 là 15,6%; năm 2007 là 16,2%...

Điều hành linh hoạt thị trường vàng, ngoại tệ

Thời gian gần đây, thị trường vàng và ngoại tệ trong nước diễn biến khá phức tạp. Giá vàng tăng cao tác động lớn đến tỷ giá ngoại tệ và đồng nội tệ. Sự khan hiếm nguồn ngoại tệ là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp không thu mua được ngoại tệ nhập khẩu nguyên, vật liệu cho sản xuất. Ngoài ra, tình trạng “sốt” vàng, ngoại tệ gây tâm lý lo ngại trong nhân dân và ảnh hưởng đến hoạt động xuất, nhập khẩu; là một trong các nguyên nhân dẫn đến lạm phát. Sự điều hành linh hoạt của NHNN vào các thị trường này trong thời gian qua thể hiện qua việc cho phép nhập khẩu vàng làm giảm “cơn sốt” vàng.  Lần này, việc giảm biên độ tỷ giá giữa USD vàVNĐ từ ± 5% xuống còn ± 3% cũng như công bố tỷ giá bình quân liên ngân hàng là 17.961 đồng/USD có tác dụng hạ nhiệt cơn  sốt USD và giúp cho nguồn cung ngoại tệ dồi dào hơn. Với các điều chỉnh mới tỷ giá sàn giao dịch là 17.442 đồng/USD; giá trần giao dịch sẽ là 18.500 đồng/USD; tỷ giá chính thức tăng thêm 5,44%. Tỷ giá mới gần sát với giá USD trên thị trường tự do. Như vậy, các doanh nghiệp có ngoại tệ sẽ không cần thiết phải găm giữ. Các doanh nghiệp cần mua USD để nhập khẩu cũng khắc phục được tình trạng mua một giá nhưng chứng từ thanh toán  giá khác. Cùng với động thái của NHNN, Bộ Tài chính sẽ rà soát lại, cân nhắc để tăng thuế nhập khẩu những khu vực còn khả năng; Bộ Công Thương hạn chế nhập khẩu các mặt hàng không cần thiết. Mặt khác, Chính phủ sẽ có những biện pháp tác động tới các tập đoàn nhà nước có nguồn thu ngoại tệ để bán lại cho ngân hàng. Theo ước tính của NHNN, số ngoại tệ các doanh nghiệp đang giữ trên tài khoản khoảng 10,3 tỷ USD, trong đó, một phần không nhỏ là của các tập đoàn nhà nước. Việc điều chỉnh tỷ giá còn giúp tăng thu thuế nhập khẩu thêm 5,44%, góp phần hạn chế nhập khẩu, nhất là nhập khẩu các mặt hàng xa xỉ.

Tất cả biện pháp trên nhằm duy trì hoạt động ổn định, hiệu quả của hệ thống tổ chức tín dụng, kiểm soát lạm phát, đồng thời, tạo điều kiện để nền kinh tế phát triển bền vững.

Mai Hương