Các quận, huyện vẫn “bí” trong giải phóng mặt bằng

Thiếu cán bộ, cơ chế chưa đồng bộ

Chủ tịch UBND quận Ngô Quyền Nguyễn Xuân Phi cho biết: Khó khăn nhất của các địa phương hiện nay là xác định nguồn gốc đất để tính toán, lên phương án đền bù. Do lịch sử để lại, nhiều trường hợp giấy tờ không đầy đủ, thậm chí không có, lại phải cử người xác minh nên rất mất thời gian. Thêm vào đó, giá đền bù hỗ trợ  thay đổi quá nhanh, nhiều khi địa phương trở tay không kịp. Cán bộ làm công tác bồi thường thiếu, nhiều người kiêm nhiệm nên ảnh hưởng không nhỏ tới công việc chung. Đôi khi địa phương thấy khó vì không xử lý và làm rõ trách nhiệm cá nhân. Không những thế, mối quan hệ giữa BQL dự án, chủ đầu tư với địa phương còn nhiều bất cập, nhiều chủ đầu tư chưa làm hết trách nhiệm của mình, dồn cả công việc giải phóng mặt bằng cho địa phương.

Đồng tình với ý kiến trên, Chủ tịch UBND quận Lê Chân Phạm Từ Thứ cho rằng: quận, huyện chịu nhiều sức ép trong giải phóng mặt bằng do đơn thư, khiếu kiện kéo dài. Tại quận Lê Chân, có gần 100 hộ liên tục khiếu kiện, chưa đồng ý với phương án đền bù, hỗ trợ được phê duyệt, có khi kéo lên quận tới 40- 50 người một lúc. Vì thế, quận thành lập bộ phận chuyên giải quyết đơn thư khiếu kiện nhưng nhiều khi vẫn không xuể. Nhiều dự án chậm tiến độ, kéo dài hết năm này qua năm khác  làm cho địa phương đã khó càng thêm khó.

Huyện Thủy Nguyên là địa phương có nhiều dự án lớn của thành phố. Do thực hiện nhiều biện pháp quyết liệt nên đến nay, huyện  hoàn thành giải phóng mặt bằng Nhà máy Nhiệt điện 1 và 2, phần lớn mặt bằng các dự án Khu du lịch nghỉ dưỡng sông Giá, Khu công nghiệp VSIP… Cái khó của huyện, theo Chủ tịch UBND huyện Nguyễn Quang Nhất là chưa có bộ phận chuyên trách về giải phóng mặt bằng. Với những dự án lớn, trọng điểm như Khu công nghiệp VSIP, khu du lịch nghỉ dưỡng sông Giá cần có cơ chế giải phóng mặt bằng đặc thù để gỡ “ bí” nhiều vấn đề phát sinh cho huyện. 

Tại huyện An Lão, tuy đã xác định “3 rõ” trong giải phóng mặt bằng như “rõ người, rõ việc, rõ dự án” nhưng khi triển khai rất phức tạp, khó khăn. 2 dự án trọng điểm trên địa bàn huyện là đường ô tô cao tốc đã thu hồi 85,26 ha/ 152,17 ha, trong đó có 78,4 ha mặt bằng sạch đã được bàn giao; dự án cầu Khuể thu hồi 2,3 ha  cơ bản hoàn thành. Hiện huyện tiếp tục triển khai bước 2 giải phóng mặt bằng đường cao tốc và  thực hiện kiểm kê trong quý 1. Tuy nhiên, huyện cần sự hỗ trợ nhiều hơn của thành phố trong xây dựng các khu tái định cư, nhất là 13 trường hợp còn lại của dự án cầu Khuể nhưng nằm trong hành lang đất của đường 354 sau này, nếu không giải quyết ngay tái định cư sau này sẽ mất nhiều công sức, tiền của để giải tỏa.

Nói tóm lại, mỗi quận, huyện  có đặc thù riêng nhưng cùng chung cái khó là thiếu nhân lực, cơ chế chính sách chưa đồng bộ. Có nhiều phương án đền bù hỗ trợ chưa thực hiện xong lại có biểu giá mới nên một số người khiếu kiện, đòi hỗ trợ. Trong khi đó, nhiều chủ đầu tư chưa thông cảm với những khó khăn của địa phương, chưa tích cực phối hợp và làm hết trách nhiệm còn đổ lỗi cho địa phương nếu chậm tiến độ. Các quận, huyện đề nghị thành phố ổn định giá đất áp dụng đền bù, hỗ trợ trong thời gian 2- 3 năm và cho phép các địa phương thành lập bộ phận chuyên trách về giải phóng mặt bằng.

Tăng cường tính chủ động

Chủ tịch UBND thành phố Trịnh Quang Sử đánh giá cao sự cố gắng và kết quả đạt được của quận, huyện thông qua tiến độ giải phóng mặt bằng nhiều dự án lớn như Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng, Khu công nghiệp VSIP, Khu du lịch nghỉ dưỡng sông Giá, Khu đô thị mới Ngã Năm- sân bay Cát Bi, Khu đô thị nối đường Lạch Tray với đường Hồ Sen- cầu Rào 2, mương An Kim Hải, đường cao tốc, cầu Khuể, Khu công nghiệp An Dương…Thông cảm, chia sẻ với những khó khăn của các địa phương trong công tác giải phóng mặt bằng, nhưng Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu phải tích cực, chủ động hơn nữa, hoàn thành nhiệm vụ được giao. Quan điểm của thành phố là không nhất thiết địa phương nào cũng cần thành lập bộ phận chuyên trách về giải phóng mặt bằng nhưng sẽ thành lập đối với quận, huyện có nhiều dự án lớn. Thành phố giao Sở Nội vụ khẩn trương xây dựng đề án để các quận, huyện triển khai theo nguyên tắc sử dụng 2% kinh phí đền bù để chi phí cho những bộ phận làm trực tiếp, không tăng biên chế, không phát sinh thêm các khoản chi ngân sách. Chủ tịch UBND thành phố Trịnh Quang Sử nhấn mạnh: Năm 2009, thành phố có nhiều dự án lớn và Hải Phòng có cất cánh được hay không chính là nhờ các dự án này. Vì vậy, các quận huyện cần phát huy hơn nữa vai trò tích cực, chủ động trong giải phóng mặt bằng, tùy theo nhiệm vụ được giao mà tổ chức bộ máy, xây dựng kế hoạch, biện pháp phù hợp, huy động cả lực lượng chính trị vào cuộc, mềm dẻo, linh hoạt nhưng phải kiên quyết để bảo đảm tiến độ. Thành phố tiếp tục nghiên cứu, xây dựng cơ chế chính sách về giải quyết việc làm cho người dân mất đất, về giá đền bù hỗ trợ và nhiều vấn đề khác liên quan tới giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện thuận lợi để các địa phương hoàn thành tốt nhiệm vụ giải phóng mặt bằng đã được thành phố phân cấp./.

                                                                                     Hồng Thanh