Các phường ven đô - Khó quản lý nghĩa trang

Cuối năm là thời điểm nhiều gia đình xây mới, sửa chữa phần mộ khang trang thể hiện tấm lòng hiếu nghĩa với người thân đã khuất. Điều đáng nói là nhiều phần mộ được xây cầu kỳ quá mức, gây phản cảm và ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường sống của các nhà dân chung quanh, nhất là những nghĩa trang nằm xen kẽ trong khu dân cư tại một số phường có tốc độ đô thị hóa nhanh.

Một số ngôi mộ tại nghĩa trang chùa Nguyệt Quang (phường đông Khê, quận Ngô Quyền) được xây dựng cao hơn tường bao của chùa, ảnh hưởng đến cảnh quan khu vực Ảnh: Phương Linh

Đơn cử, tại phường Đông Khê, quận Ngô Quyền, nhiều hộ dân ở khu tập thể quân đội, ngách 70/11, tổ dân phố số 2 vừa có đơn gửi cơ quan chức năng kiến nghị về việc ở nghĩa trang chùa Nguyệt Quang có ngôi mộ được xây dựng cao hơn gần 1m so với bức tường ngăn cách giữa nghĩa trang và khu ở của nhân dân, ảnh hưởng đến tâm lý và môi trường sinh sống của các hộ dân chung quanh. Quan sát thực tế và làm việc với lãnh đạo phường Đông Khê được biết, trên địa bàn phường có khoảng 10 nghĩa trang, trong đó có 1 nghĩa trang do chùa Nguyệt Quang quản lý, với 1850 ngôi mộ. Do tiếp giáp với khu dân cư, nên từ nhiều năm qua, giữa khu nghĩa trang và khu dân cư có bức tường ngăn cách. Tuy vậy, tại đây có một số ngôi mộ xây khá cao, trong đó có ngôi mộ gần bức tường ngăn cách vừa xây dựng trong tháng vừa qua mà các hộ dân tại tổ dân cư số 2 phản ánh. Nhận được đơn của nhân dân, phường tổ chức kiểm tra thực tế và làm việc với đại diện ban quản lý nghĩa trang. Trong biên bản làm việc ngày 28-12-2010 đại diện ban quản lý nghĩa trang cho biết đã trao đổi với hộ đang xây dựng, nhưng do không có quy định về chiều cao của ngôi mộ nên hộ này cho rằng mình không vi phạm. Đại diện UBND phường cũng đề nghị chùa Nguyệt Quang có phương án xem xét, hòa giải giữa các hộ dân. Tiếp đó, trong biên bản giải quyết đơn kiến nghị của các hộ dân vào ngày 30-12-2010, một lần nữa đại diện ban quản lý nghĩa trang chùa cho biết, trách nhiệm của ban quản lý chỉ hướng dẫn người dân chuyển đến, chuyển đi, không xây dựng lấn chiếm, còn thiết kế hoàn toàn tự ý của chủ các ngôi mộ. Lãnh đạo phường Đông Khê yêu cầu ban quản lý nghĩa trang chùa vận động gia đình có ngôi mộ trên giảm bớt chiều cao của ngôi mộ này để hạn chế tác động đến môi trường, cảnh quan trong khu vực. Thực tế, ngôi mộ xây khá cao, khoảng hơn 4m, trong khi phần đế rất nhỏ. Chung quanh vấn đề này, ông Nguyễn Hùng Anh, Phó chủ tịch UBND phường cho biết, là phường ven đô, trên địa bàn phường còn khá nhiều nghĩa trang. Thời gian qua, phường thành lập ban quản lý, không cho phép hung táng tại các nghĩa trang của phường, từng bước xây dựng quy chế để đưa việc quản lý các nghĩa trang vào nền nếp. Tuy nhiên, đối với nghĩa trang của chùa mới dừng ở việc phối hợp quản lý. Ông Anh cũng thừa nhận để xảy ra sự việc trên là do việc quản lý của chính quyền địa phương chưa chặt chẽ, thường xuyên, cụ thể, sự việc này chỉ được biết khi ngôi mộ xây vượt quá bức tường ngăn. Thời gian tới, phường có kế hoạch xây dựng quy chế quản lý đối với nghĩa trang, để từng bước khắc phục những bất cập và đưa công tác này vào nền nếp.

Không chỉ với phường Đông Khê, tình trạng nghĩa trang sát khu dân cư đang xảy ra với nhiều phường ven đô, phường đang đô thị hóa. Chẳng hạn, các nghĩa trang tại phường Hợp Đức, Minh Đức (quận Đồ Sơn) cũng vậy. Trước đây, những phường này là xã, mỗi xã có nhiều nghĩa trang (trung bình 1 thôn có 1 nghĩa trang) và không có quy hoạch, diện tích đều nhỏ. Nay lên phường, tốc độ đô thị hóa nhanh, nên diện tích các nghĩa trang cũ trở nên quá nhỏ hẹp và ở sát nhà dân. Tương tự như vậy, nghĩa trang thị trấn Núi Đối (huyện Kiến Thụy ) trước chỉ là nghĩa trang của 1 thôn, nay cả thị trấn đều an táng ở đây, kể cả hung táng, nhưng diện tích đã hết, nên nhiều nhà dân ở sát nghĩa trang.

Thực tế, việc quản lý các nghĩa trang tại các khu vực đang đô thị hóa gặp khó khăn. Thiết nghĩ, trước mắt, các địa phương cần có quy chế khung cho việc chuyển đến, chuyển đi, chiều cao, kích thước các ngôi mộ, giá dịch vụ…để từng bước đưa công tác này vào nền nếp.

Thủy An