Các nước đang phát triển đối mặt nguy cơ tụt hậu về AI
Tương lai của trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn còn là một ẩn số và nguy cơ tụt hậu trong lĩnh vực này hiện hữu rõ nét nhất tại các nền kinh tế đang phát triển. Đây là cảnh báo của Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang "giằng co" giữa "cú sốc" năng lượng và sự bùng nổ công nghệ.
Tại buổi tọa đàm với báo giới ở Washington mới đây, bà Georgieva đã ví nền kinh tế toàn cầu như con tàu đang kiên cường chống chọi lại những cơn gió ngược từ tình trạng nợ công cao, lạm phát dai dẳng và căng thẳng thương mại.
Tuy nhiên, người đứng đầu IMF cũng mang đến góc nhìn tích cực khi cho biết nền kinh tế thế giới đến nay đã vượt qua "cú sốc" năng lượng. Kết quả này có được nhờ sự kết hợp của nhiều yếu tố: xả kho dự trữ dầu khí, tăng nguồn cung ngoài khu vực vùng Vịnh, mở rộng năng lượng tái tạo, tạm thời sử dụng lại than đá ở một số nơi và giảm nhu cầu tiêu thụ năng lượng.
Bên cạnh đó, kinh tế toàn cầu cũng đang hưởng lợi từ làn sóng đầu tư bùng nổ vào Trí tuệ Nhân tạo (AI). Những quốc gia tham gia sâu vào chuỗi cung ứng công nghệ này đang là những người đầu tiên hái "quả ngọt".
Bà Georgieva nhận định thế giới đang chứng kiến một cuộc giằng co quyết liệt giữa "cú sốc" nguồn cung tiêu cực từ Trung Đông và "cú huých" tích cực về phía cầu từ Trí tuệ Nhân tạo. Tác động thực tế của hai lực lượng này lên các nước là không đồng đều, phụ thuộc vào mức độ rủi ro trước của gián đoạn năng lượng, điểm yếu kinh tế vĩ mô và vị thế của họ trong chuỗi cung ứng AI.
Dù vậy, Tổng Giám đốc IMF vẫn lưu ý rằng các nước đang đối mặt với áp lực tài khóa gia tăng, thể hiện qua lợi suất trái phiếu tăng và đà giảm lạm phát bị chững lại. Việc các nguồn dự trữ dầu khí đang thu hẹp cũng cho thấy cú sốc năng lượng chưa thực sự kết thúc.
Đáng chú ý, tác động tương lai của AI vẫn đi kèm với nhiều yếu tố chưa thể xác định, bao gồm cả rủi ro đối với sự ổn định tài chính. Nếu triển vọng kinh tế xấu đi, sự chênh lệch về cơ hội tăng trưởng giữa các khu vực trên thế giới sẽ ngày càng nới rộng. Trong bức tranh đó, rủi ro tụt hậu về AI thể hiện rõ rệt và nghiêm trọng nhất tại các nền kinh tế đang phát triển, đòi hỏi các quốc gia tuyệt đối không được phép chủ quan.
Những đánh giá trên được đưa ra trước thềm Hội nghị Thường niên năm 2026 của IMF và Nhóm Ngân hàng Thế giới, dự kiến diễn ra tại Bangkok, Thái Lan vào tháng 10.
Hội nghị sắp tới sẽ tập trung vào hai chủ đề cốt lõi. Thứ nhất là sự tự cường, nhằm tìm kiếm giải pháp điều hướng thành công trong một môi trường đầy biến động. Thứ hai là tính năng động, nhằm nhìn nhận lại thực trạng tăng trưởng còn khiêm tốn và tìm cách thu hẹp khoảng cách phát triển, giảm thiểu sự phân hóa về vận mệnh kinh tế giữa các quốc gia.