Các nốt thăng, trầm trong lịch sử GM

Trong suốt thế kỷ 20, General Motors (GM) là công ty đình đám và là niềm tự hào của nước Mỹ. Vào thời kỳ đỉnh cao, GM chiếm hơn 50% thị phần xe du lịch và xe tải tại Mỹ. Tuy nhiên, giờ đây, GM đã phải đệ đơn xin bảo hộ phá sản để bắt đầu cuộc tái sinh hoàn toàn mới với quy mô nhỏ gọn và hiệu quả hơn.

• GM chính thức đệ đơn xin phá sản
• Lịch sử phát triển và sụp đổ thương hiệu General Motors
• Hãng ôtô lớn nhất Mỹ sẽ nộp đơn phá sản vào 1/6
• GM phá sản - thiệt hại khôn lường

Hãy cùng điểm qua những nốt thăng trầm trong suốt lịch sử hơn 100 năm của “gã khổng lồ” GM:

Năm 1908: Với kinh nghiệm dày dạn trong việc chế toạ xe ngựa kéo tại Flint, bang Mich., Willam Durant đã sáng lập tập đoàn GM. Ban đầu, GM chỉ bao gồm Buick Motor, nhưng trong những năm tiếp theo nhà sản xuất này sở hữu Oldsmobile, Oakland Motor Car Company (sau này là Pontiac), Cadillac, và Rapid Motor Vehicle Co. (hay GMC).

Năm 1911: Durant, bị “hất văng” khỏi GM, bắt đầu công ty xe hơi riêng lẻ với tay đua Louis Chevrolet. Durant trở lại trên cương vị chủ tịch GM năm 1916, và công ty mua Chevrolet năm 1918.

Năm 1919: GM Acceptance Corp. (GMAC) được thành lập để hỗ trợ tài chính cho doanh số xe hơi. Sau đó trở thành công ty dịch vụ tài chính rộng lớn.

Năm 1927: GM giới thiệu Cadillac LaSalle, một mẫu ôtô có thiết kế mềm mại và thời trang, khác hẳn những chiếc xe “hộp” cứng nhắc và giống xe ngựa kéo trước đó.

Năm 1929: GM nắm quyền kiểm soát nhà sản xuất xe hơi Đức Adam Opel. Trong suốt những năm 20, GM đã thiết lập sự hiện diện tại một số thị trường nước ngoài như châu Âu, Argentina, Brazin và Trung Quốc.

Giai đoạn 1936-1937: Hàng nghìn công nhân GM chiếm giữ những nhà máy tại Flint trong 44 ngày để biểu tình về vấn đề lương bổng và quyền lợi. Lực lượng công nhân phớt lờ lời đề nghị của toà án để rút khỏi nhà máy, và cuộc biểu tình không dừng cho đến khi GM chịu ngồi đàm phán với Nghiệp đoàn Công nhân Xe hơi Hoa Kỳ (UAW), thành lập liên minh năm 1935. Sự nhượng bộ của GM đã đánh dấu chiến thắng quan trọng cho UAW và đồng thời bênh vực quyền lợi của người lao động trên toàn nước Mỹ.

Giao đoạn 1942-1945: GM và các công ty ôtô khác tăng sản lượng để cung cấp cho hoạt động chiến tranh. GM đã phân phối hơn 12 tỷ USD giá trị hàng hoá, bao gồm máy bay, xe tăng, động cơ diesel tàu thuỷ, xe tải, sung máy và nhiều đạn súng cối.

Năm 1948: GM giới thiệu những động cơ V8 đầu tiên trên thế giới trên mẫu Cadillac và Oldsmobile.

Năm 1949: Buick Roadmaster phổ thông được trang bị hộp số tiêu chuẩn "Dynaflow" và một phong cách mới, sau này trở thành nét đặc trưng của dòng Buick của những năm 50.

Năm 1953: Chủ tịch GM Charles Erwin Wilson đã gây chú ý khi đưa ra phát biểu “Điều gì tốt cho GM sẽ tốt cho đất nước” được trích dẫn trong phiên điều trần trước Thượng viện để đưa ông lên vị trí Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ dưới thời Tổng thống Eisenhower. Thực tế, câu chính xác ông nói là: “Trong nhiều năm qua tôi đã luôn nghĩ rằng điều gì tốt cho đất nước thì cũng tốt cho GM, và ngược lại.” Bất chấp sự hiểu lầm này, ông vẫn được Thượng viện thông qua để trở thành Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ.

Năm 1953: Chevrolet giới thiệu Corvette, chiếc xe thể thao sản xuất thực tế đầu tiên với giá bán lẻ là 3.498USD.

Năm 1959: Với hình ảnh đuôi xe cải tiến, những model như Cadillac Eldorado 1959 đã thu nhỏ lại phong cách phô trương của các dòng xe sang giữa thế kỷ.

Năm 1965: Người tiêu dùng tán đồng với cuốn Unsafe At Any Speed (Không an toàn ở bất kỳ tốc độ nào) của Ralph Nader . Cuốn sách này nhấn mạnh sự thiếu hụt những tính năng an toàn trên xe hơi, đặc biệt tập trung vào mẫu Chevrolet Corvair. Cuốn sách là nền tảng của việc ban hành luật an toàn ngay năm sau đó. Nader cũng buộc tội GM vì sự xâm phạm đời tư khi mà công ty này thuê thám tử tư để soi xét cuộc sống riêng của ông. Nader đã thắng kiện và giành 425.000USD để tiếp tục các nỗ lực hỗ trợ người tiêu dùng.

Năm 1966: GM giới thiệu Pontiac Firebird và Chevrolet Camaro, những mẫu xe cơ bắp cổ, sau này trở thành biểu tượng của văn hoá trẻ những năm 60.

Năm 1968: Toà nhà GM 50 tầng được khánh thành tại Fifth Avenue và 59th Street, New York.

Năm 1973: Sự thiếu hụt nhiên liệu do cuộc chiến dầu mỏ bắt đầu tháng 10-1973 đã làm tổn thương GM nghiêm trọng về doanh số. Lúc này GM chuyển sang sản xuất dòng xe nhỏ và tiết kiệm nhiên liệu hơn.

Năm 1974: GM giới thiệu bộ lọc khí thải dùng chất xúc tác để giảm lượng khí thải và tuân theo Luật về không khí sạch (Clean Air Act).

Năm 1989: Nhà làm phim Michael Moore đã tái hiện hình ảnh CEO GM Roger Smith qua việc hàng loạt công nhân mất việc khi nhà máy đóng cửa tại Fint, Mich. trong bộ phim tài liệu Roger & Me.

Năm 1990: GM mua 50% cổ phần của nhà sản xuất xe hơi Thuỵ Điển Saab. Đồng thời GM ra mắt những mẫu Saturn đầu tiên, và cũng là thương hiệu mới của GM trong nhiều thập kỷ thập kỷ này. Mục tiêu của GM nhằm cạnh tranh với sự ảnh hưởng gia tăng từ các nhà sản xuất ôtô Nhật Bản.

Năm 1996: Chủ tịch GM John F. Smith giới thiệu xe điện EV-1. GM sản xuất khoảng 800 xe này trong quãng thời gian từ 1999 đến 2003. Tuy nhiên, EV-1 là thất bại của GM.

Cũng trong năm này, GM mua khu tổ hợp cao tầng Renaissance Center của Detroit, được xây dựng những năm 70 bởi Henry Ford II, sau đó chuyển trụ sở về đây.

Năm 1999: GM mua bản quyền Hummer từ AM General Corp. Sau này, đây là một trong những thương hiệu lợi nhuận nhất và cũng gây tranh cãi nhất của GM.

Năm 2000: Cổ phiếu GM đạt mốc kỷ lục 94,62USD. Tuy nhiên trong tháng 5/2009, giá cổ phiếu chỉ còn chưa đầy 1USD. Cũng trong năm này, Rick Wagoner được bổ nhiệm thành CEO, năm 2003 ông trở thành chủ tịch.

Năm 2000: GM tuyên bố kế hoạch từ bỏ thương hiệu Oldsmobile. Mẫu xe cuối cùng được sản xuất vào năm 2004.

Năm 2001: Ông Robert Lutz trở thành phó chủ tịch phụ trách phát triển sản phẩm của GM. Lutz là người đã đưa ra những góp ý tích cực trong việc cải thiện sản phẩm GM thân thiện môi trường và tiết kiệm nhiên liệu hơn, trong đó có mẫu xe điện Chevrolet Volt.

Năm 2005: GM tiến hành tái cơ cấu khi chịu khoản lỗ lên tới 10,5 tỷ USD, một phần do tác động của giá nhiên liệu. GM đã cắt giảm hơn 70.000 công nhân trong 3 năm tiếp theo.

Năm 2008: Do cuộc khủng hoảng tài chính và tín dụng, Quốc hội đã thông qua gói cứu trợ khẩn cấp 17 tỷ USD cho GM và Chrysler.

Năm 2009: Chủ tịch kiên CEO Rick Wagoner buộc phải từ chức dưới áp lực từ Chính quyền tổng thống Obama. Frederick (Fritz) A. Henderson được chỉ định trở thành CEO mới. Ngày 01/06/2009, GM đã chính thức đệ đơn xin phá sản, kết thúc lịch sử hơn 100 huy hoàng của mình.