Các doanh nghiệp làng nghề khó đạt được những quy định vay vốn kích cầu
Do biến động kinh tế thế giới và trong nước phần lớn các làng nghề trên địa bàn thành phố hoạt động cầm chừng. Nhiều làng nghề từ xuất khẩu sản phẩm chuyển sang sản xuất nội địa, giảm lao động, nông thôn thêm lsức ép về việc làm do số lao động làng nghề thiếu nhỡ việc làm. Trong khi đó, việc các làng nghề tiếp cận nguồn vốn từ gói kích cầu của Chính phủ vẫn còn xa…
Vốn và thị trường đều thiếu
Ông Nguyễn Đức Huy, Chủ tịch UBND xã Mỹ Đồng (Thủy Nguyên) cho biết: “Làng nghề Mỹ Đồng của xã hiện có 80 doanh nghiệp sản xuất cơ khí đúc đồng. Từ đầu năm đến nay, làng nghề hầu như không sản xuất hàng xuất khẩu mà chuyển sang thị trường trong nước nhưng đơn hàng rất ít. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp phải giảm lao động. Hiện làng nghề có khoảng 1000 lao động thiếu nhỡ việc làm. Khó khăn lớn nhất của các doanh nghiệp ở xã là thị trường”.
Theo một số chủ doanh nghiệp làng nghề mộc dân dụng Kha Lâm (Kiến An), vấn đề quan trọng số một của làng nghề là thị trường, rồi mới đến vốn. Theo ông Nguyễn Văn Ngọc, Chủ tịch hiệp hội làng nghề Kha Lâm (Kiến An), hiện 15 doanh nghiệp ở Kha Lâm đang phải chạy lo tiêu thụ lượng hàng tồn đọng từ năm 2008. Thị trường tiêu thụ sản phẩm ở Kha Lâm gần như đóng băng, các đại lý nợ đọng nhiều, doanh nghiệp không thu hồi được vốn. Điều các doanh nghiệp ở đây bế tắc là tiêu thụ sản phẩm. Ông Ngọc khẳng định: “Không tiêu thụ được sản phẩm và thiếu những hợp đồng mới để sản xuất, sau đó mới là vấn đề vốn. Khâu quan trọng nhất đối với làng nghề Kha Lâm hiện nay là khai thông được thị trường tiêu thụ sản phẩm”.
Ông Bùi Thanh Bản, Chủ tịch Hiệp hội vận tải Đoàn Kết (xã An Lư, Thủy Nguyên) cho biết: “Từ tháng 5-2008 đến nay, hơn 100 doanh nghiệp phải bù lỗ. Hàng hóa tiêu thụ chậm, chủ hàng có hiện tượng ngâm hàng khiến thời gian bốc dỡ kéo dài, chi phí bến bãi, nhân công ăn ở, chờ đợi tăng. Trong khi đó, giá cước vận tải thấp, giá dầu cao. Vì vậy, hầu hết các doanh nghiệp làng nghề thiếu vốn. Từ đầu năm đến nay, làng nghề vận tải An Lư chỉ khai thác được nguồn hàng một chiều từ trong nước, nhưng càng ngày, các hợp đồng càng hiếm hoi”. Đây cũng là tình trạng chung của nhiều làng nghề khác trên địa bàn thành phố.
Cần đơn giản hóa thủ tục
Tính tới thời điểm hiện tại, trong số 80 doanh nghiệp làng nghề của xã Mỹ Đồng, chỉ khoảng 10 doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi. Theo điều kiện mà Ngân hàng Nhà nước đưa ra, để được vay nguồn vốn ưu đãi lãi suất 4%, các doanh nghiệp phải có đầy đủ điều kiện sản xuất kinh doanh, không nợ cũ, bảo đảm làm ăn có lãi. Khó khăn nhất mà các doanh nghiệp làng nghề Mỹ Đồng gặp phải khi tiếp cận nguồn vốn này là yêu cầu phải có đầy đủ hóa đơn chứng từ: nhập và xuất hàng. Ở làng nghề, không phải doanh nghiệp nào cũng có hợp đồng xuất hàng, nhập hàng chính thức. Nhiều doanh nghiệp vẫn hợp đồng bằng miệng. Do đó, ngân hàng yêu cầu phải có đầy đủ giấy tờ chứng thực rất khó thực hiện. Ngoài ra, 23 doanh nghiệp nằm trong khu làng nghề tập trung theo quy hoạch của xã chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để thế chấp vay ngân hàng”- Chủ tịch UBND xã Mỹ Đồng băn khoăn.
Ông Nguyễn Văn Tuấn, Giám đốc công ty cổ phần đúc và cơ khí Tình Nhàn (Mỹ Đồng) cho rằng, hiện còn khá nhiều doanh nghiệp làng nghề chưa nắm rõ thông tin về hai gói kích cầu và các nguồn vốn ưu đãi của Chính phủ. Những doanh nghiệp có thông tin đều chủ yếu do có mối quan hệ thân thiết với ngân hàng được họ gọi điện thông báo. Tuy nhiên, khi tiếp cận làm thủ tục thì không ít doanh nghiệp gặp trở ngại trước một số điều kiện của các ngân hàng. Năm 2008, Ngân hàng Công thương thành phố tạo điều kiện cho doanh nghiệp làng nghề vay gói tín dụng lãi suất thấp 300 triệu đồng. Tuy nhiên, không doanh nghiệp nào ở làng nghề tiếp cận được gói tín dụng này. Bởi ngân hàng yêu cầu doanh nghiệp phải mở tài khoản và luôn phải có 200 triệu đồng trong tài khoản để lưu động”.Theo phân tích của Ông Bùi Thanh Bản, để tiếp cận gói kích cầu của Chính phủ, các doanh nghiệp làng nghề phải có vốn điều lệ dưới 20 tỷ đồng, có tối đa 500 lao động, phương án sản xuất khả thi, không có nợ quá hạn…Với các tiêu chí này, chưa doanh nghiệp làng nghề nào ở An Lư chạm được vào gói kích cầu, bởi phần lớn doanh nghiệp ở đây trong tình trạng còn nợ quá hạn và không còn tài sản thế chấp.
Ông Bùi Văn Thủy, trưởng phòng chế biến nông lâm sản và ngành nghề nông thôn (Sở Nông nghiệp- PTNT) cho rằng: “Đối với các làng nghề mây tre đan, gốm sứ, sản xuất lương thực khác trên địa bàn thành phố thì việc tiếp cận với gói kích cầu của chính phủ gần như không thể. Nguyên nhân là các hộ sản xuất nhỏ lẻ ở làng nghề không có tư cách pháp nhân để tiếp cận gói kích cầu. Do vậy, khó khăn của họ lớn hơn rất nhiều các làng nghề có hiệp hội và thành lập doanh nghiệp”. Trong khi đó, các chính sách hỗ trợ cho các làng nghề đạt tiêu chí theo nghị định 66 của Chính phủ hầu như chưa được cụ thể hóa và triển khai trên địa bàn thành phố, các làng “tự bơi” chưa có hỗ trợ của nhà nước.
Nhiều làng nghề, doanh nghiệp làng nghề bày tỏ mong muốn thành phố sớm xem xét có cơ chế hỗ trợ đặc biệt cho các làng nghề, tích cực triển khai các chính sách ưu đãi cho các làng nghề theo Nghị định 66 của Chính phủ; đặc biệt là chính sách ưu đãi về vốn, đất đai, thị trường tiêu thụ sản phẩm. Đối với gói kích cầu của Chính phủ, các làng nghề cũng mong muốn ngân hàng xem xét cụ thể và đơn giản hóa thủ tục để các doanh nghiệp làng nghề có thể dễ dàng tiếp cận được…/.
Hoàng Yên- Minh Châm