Các công trình trọng điểm hầu hết đều triển khai chậm

(HP)- Nhìn lại các công trình trọng điểm của năm 2004, trong đó có cả công trình chuyển tiếp của những năm trước, chỉ có một số dự án thực hiện đúng tiến độ hoặc hoàn thành trong năm.

Hoàn thành đúng tiến độ là công trình tu bổ đê kè thường xuyên và kiên cố hóa kênh mương. Tính đến 30-5-2004, khối lượng đắp đê và kè, kể cả tu bổ đê, kè khẩn cấp đều hoàn thành; khối lượng kiên cố hóa kênh mương cũng hoàn thành trong năm 2004 với 21,146 km kênh, mương sau trạm bơm. Hoàn thành giai đoạn là dự án tuyến đường trục chính Ngã Năm- Sân bay Cát Bi. Ngày 16-5-2004, tuyến đường được khánh thành và thông xe, đưa vào sử dụng. Giai đoạn 2 của dự án là xây dựng khu đô thị đang được triển khai nhưng tiến độ chậm do vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng. Dự án tiếp tục được đề nghị đưa vào công trình trọng điểm năm 2005.

Một số dự án phát triển hạ tầng khu du lịch như dự án đường Gia Luận- Vườn quốc gia- thị trấn Cát Bà và dự án xử lý nước thải, nạo vết vụng Tùng Dinh (huyện Cát Hải) cũng cơ bản hoàn thành. Một vài dự án đang khẩn trương hoàn thành vào dịp kỷ niệm 50 năm giải phóng thành phố (13-5-2005) là dự án Cầu Bính, nay thực hiện được khoảng 80% khối lượng công trình; dự án Trung tâm giáo dục- lao đông- hòa nhập cộng đồng ở Thủy Nguyên, thực hiện 75% khối lượng công việc, một số hạng mục hoàn thành, tiếp nhận 315 học viên vào học tập từ tháng 5-2004. Dự án nâng cấp Nhà hát lớn thành phố thi công đạt 70% khối lượng công việc, cũng dự định hoàn thành vào dịp 13-5-2005, song tiến độ chậm do việc bố trí vốn quá ít so với nhu cầu của dự án.

Các dự án trọng điểm còn lại hầu hết đều triển khai rất chậm. Dự án thoát nước 1B triển khai từ nhiều năm nay, mới hoàn thành gói thầu C1A và một số hạng mục gói thầu C1C, các gói thầu C1B. C1D còn đang trong giai đoạn mở thầu, xét thầu, dự kiến khởi công vào đầu năm 2005. Các dự án nuôi trồng thủy sản (11 dự án) có tổng mức đầu tư 355 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách 148 tỷ đồng, vốn vay và huy động 207 tỷ đồng. Song, vốn cấp cho các dự án chậm và thiếu. Năm 2004 có 5 dự án của trung ương được cấp 6 tỷ đồng, ngân sách thành phố chưa cân đối vốn cho các dự án của địa phương. Đến cuối năm, tổng vốn cân đối cho các dự án mới được 46 tỷ đồng. Trong khi đó, các chủ đầu tư chỉ trông chờ vào vốn ngân sách cấp, chưa chủ động vay vốn tín dụng để đầu tư. Dự án quản lý và xử lý thải rắn hoàn thành giải phóng mặt bằng, bàn giao cho nhà thầu thi công, tuy nhiên do người dân cản trở việc thi công, do ảnh hưởng trượt gía nguyên vật liệu, thay đổi thiết bị, dự án bị ảnh hưởng tiến độ. Dự án khu nông- lâm nghiệp công nghệ cao đến nay mới lên phương án kiểm kê, đền bù.

Từ đầu năm đến tháng 11, công trình chưa được bố trí vốn, vừa qua mới được cân đối 6 tỷ đồng để mở L/C nhập khẩu thiết bị. Dự án nhà máy xi-măng Tràng Kênh, ước thực hiện được gần 1000 tỷ đồng nhưng do thủ tục đầu tư hoàn chỉnh chậm, nền móng địa chất công trình phức tạp cũng làm chậm tiến độ dự án. Trong năm nay, nhà máy cơ bản hoàn thành lắp đặt dây chuyền sản xuất của nhà máy chính, đạt 50% khối lượng thiết bị lắp đặt. Dự kiến cuối năm 2005, nhà máy sẽ đi vào hoạt đông. Các dự án nhà máy DAP, nhà máy nhiệt điện Hải Phòng, dự án cải tạo nâng cấp Cảng Hải Phòng giai đoạn 2 là các dự án lớn của trung ương tiến độ đều chậm, trong đó, có nguyên nhân giải phóng mặt bằng hoặc vay vốn và tiến độ các công trình liên quan thực hiên chậm.

Bước sang năm 2005, nguồn vốn ngân sách thành phố cân đối cho các công trình tiếp tục hạn hẹp, trong khi số dự án có tới hàng trăm, trong đó có gần hai chục dự án công trình trọng điểm. Như vậy có thể thấy, với tình trạng đầu tư dàn trải hiện nay, tiến độ các công trình trọng điểm đều chậm, không chỉ gây lãng phí, thất thoát tài sản của Nhà nước, ảnh hưởng tới việc phát triển kinh tế- xã hội thành phố mà còn làm giảm lòng tin của nhân dân.

Để tránh tình trạng này, trong thời gian tới các ngành chức năng tham mưu với thành phố xác dịnh rõ các công trình thật sự cấp thiết, trọng điểm để tập trung đầu tư, chỉ đạo. Một số giải pháp được đưa ra như công tác xã hội hóa trong đầu tư xây dựng cơ bản, công tác thanh tra, kiểm tra, chống lãng phí, thất thoát trong đầu tư xây dựng cơ bản, xác định trách nhiệm cá nhân đối với các sai phạm, thất thoát, lãng phí đó hoặc các yếu kém khác làm chậm tiến độ dự án; tăng cường quản lý đất đai và phát huy thế mạnh, nguồn tài nguyên quốc gia, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, phát triển và quản lý có hiệu quả thị trường bất động sản, tăng nguồn thu để cân đối cho các công trình, thực hiện cải cách thủ tục hành chính, công khai, minh bạch đối với các quy hoạch phát triển kinh tế- xã hội, quy hoạch chi tiết, quy hoạch không gian đô thị... Công bố rộng rãi các quy hoạch và chiến lược, có chính sách ưu đãi và kêu gọi các doanh nghiệp lựa chọn dự án đầu tư bằng nguồn vốn tự có của doanh nghiệp...

Như vậy, để tạo được sự tăng trưởng cao, thành phố cần có các giải pháp tập trung và khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia mạnh mẽ vào đầu tư phát triển, đồng thời quản lý chặt chẽ nguồn vốn ngân sách để các công trình đầu tư đạt hiệu quả cao nhất.