Các con sông đang bị đầu độc

Trung tâm quan tắc môi trường (Sở Tài nguyên-Môi trường) vừa thực hiện 2 đợt quan trắc tại một số điểm cống xả thải ra sông trên địa bàn thành phố, như: cửa xả Vĩnh Niệm, cửa xả Máy Đèn, cửa xả Hạ Đoạn,… Kết quả kiểm tra cho thấy, nước tại các cửa cống xả này đều bị ô nhiễm. Đây là tình trạng khá phổ biến, diễn ra đã lâu.

Nước thải từ cống Máy Đèn (Ngô Quyền) chảy ra sông Cấm bị ô nhiễm nặng Ảnh: Trường Giang

Ô nhiễm từ các cống xả…

“Nước đen đặc, chuột lỡ rơi xuống đó không thể sống được huống chi những con vật khác. Vào những ngày nắng, nước bốc mùi hôi thối, các hộ dân sống gần phải đóng chặt cửa”- Bác Nguyễn Văn Hưng ở khu dân cư Thuốc Lào, phường Bắc Sơn, quận Kiến An phản ánh tình trạng ô nhiễm ở khu vực cống Thuốc Lào, một trong những cống xả đổ ra sông Lạch Tray. Ngoài cống Thuốc Lào, trên địa bàn quận Kiến An còn có nhiều cống xả thải ra sông Lạch Tray như Cành Hầu, cống Lò Vôi,… Các cửa cống này vừa tiếp nhận nước thải sinh hoạt, nước mưa và nước từ cơ sở sản xuất công nghiệp. Bằng mắt thường cũng có thể thấy nguồn nước ở các cửa cống này bị ô nhiễm. Tại các cửa cống rất nhiều loại chất thải rắn, dầu mỡ.

Việc nước ở các cống xả ra sông ô nhiễm là tất yếu bởi nguồn nước ở các kênh thoát nước thải và hồ chứa nước thải cũng bị ô nhiễm. Cùng với việc quan trắc nước thải ở các cửa cống xả, Trung tâm quan trắc môi trường tiến hành kiểm tra nước thải ở hồ An Biên, mương An Kim Hải, đoạn qua khu vực cầu sắt thôn Trang Quan (An Dương). Kết quả phân tích mẫu nước cho thấy có sự ô nhiễm vi sinh vật và chất hữu cơ. Hầu hết nước thải từ cơ sở sản xuất công nghiệp, nước thải sinh hoạt của hàng vạn dân cư thành phố chưa qua xử lý đổ vào sông. Hệ thống cống rãnh một số nơi bị bật nắp, rác thải không được thu gom sẽ cuốn vào cống trong những trận mưa, hòa vào dòng chảy đổ vào sông. Cử tri quận Kiến An nhiều lần phản ánh về việc này và kiến nghị cần quy hoạch và xây dựng hệ thống thoát nước thải đô thị và nước thải của các doanh nghiệp.

…Đến các con sông

Nước thải tại các cửa cống xả ô nhiễm là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến ô nhiễm nguồn nước sông. Kết quả 3 đợt quan trắc chất lượng nước sông Giá, Rế, Đa Độ vào các tháng 2, 4, 6-2010 tại 9 điểm cũng cho thấy điều nay. Cụ thể, trên Sông Giá tại các điểm: cống Phi Liệt, cầu Giá, đập Minh Đức; sông Rế: cầu Rế 1 (trên Quốc lộ 10), cầu Rế 2 (trung tâm huyện An Dương), cống Cái Tắt; sông Đa Độ: cống Trung Trang, cầu Vàng, cống Cổ Tiểu, kết quả quan trắc cho thấy BOD5 vượt từ 1,03 đến 1,7 lần; COD vượt từ 1,24 đến 3,5 lần; chất rắn lơ lửng (TSS) vượt từ 1,1 đến 2,65 lần; Amoni (NH4+) vượt từ 4,8 đến 15,9 lần; vi sinh vật (Coliform) vượt từ 1,2 đến 9,6 lần so với quy chuẩn QCVN 08:2008/BTNMT.

Theo quy định, xả thải vào nguồn nước khi chưa có hệ thống xử lý nước thải cũng phải có kết quả phân tích chất lượng nguồn nước nơi tiếp nhận nước thải (áp dụng phù hợp với mục đích sử dụng của nguồn nước tiếp nhận như nguồn nước sử dụng vào mục đích cấp cho sinh hoạt, thể thao và giải trí dưới nước, thuỷ lợi hay bảo vệ đời sống thuỷ sinh); kết quả phân tích chất lượng nước thải theo các thông số bắt buộc. Song có thể thấy các quy định này chưa được các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát nghiêm. 

Tình trạng thiếu kiểm soát, gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước đang xảy ra ở nhiều nơi. Nếu không có biện pháp quản lý hữu hiệu thì nguy cơ xuất hiện những con sông như sông Thị Vải, sông Nhuệ,… trên địa bàn Hải Phòng là rất gần.

Nguyên Mai