Cà Mau triển khai đồng bộ nhiều đạo luật mới

Phổ biến pháp luật – cầu nối đưa chính sách vào cuộc sống

Phát biểu khai mạc, bà Phạm Thị Ngọc – Phó Giám đốc Sở Tư pháp, Phó Chủ tịch Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh nhấn mạnh nhiều đạo luật mới có phạm vi tác động sâu rộng, liên quan trực tiếp đến hoạt động quản lý nhà nước, thực thi công vụ cũng như quyền, nghĩa vụ của người dân và doanh nghiệp.

Theo bà Phạm Thị Ngọc, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật là “khâu mở đầu” trong quá trình tổ chức thi hành pháp luật, đóng vai trò cầu nối đưa chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với Nhân dân. Thời gian qua, tỉnh đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, nền tảng số trong tuyên truyền pháp luật, đa dạng hóa hình thức truyền thông nhằm nâng cao khả năng tiếp cận của người dân trong bối cảnh chuyển đổi số.

Hội nghị lần này triển khai 10 văn bản luật mới. Trong đó, ba nội dung trọng tâm được giới thiệu trực tiếp gồm Luật Dân số, Luật Thuế thu nhập cá nhân và Luật Bảo vệ bí mật nhà nước.

Các luật còn lại như Luật Viên chức, Luật An ninh mạng, Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi), Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng… được cấp phát tài liệu để các đơn vị nghiên cứu, triển khai tại cơ sở. Toàn bộ tài liệu cũng được đăng tải trên cổng thông tin phổ biến, giáo dục pháp luật của tỉnh để thuận tiện tra cứu, học tập.

Tại Hội nghị, Báo cáo viên triển khai những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là Luật Dân số số 113/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, thay thế Pháp lệnh Dân số năm 2003. Luật mới đánh dấu bước chuyển mạnh từ tư duy “kế hoạch hóa gia đình” sang tiếp cận “dân số và phát triển”, gắn với mục tiêu phát triển bền vững, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và bảo đảm an sinh xã hội.

Bốn nhóm chính sách trọng tâm của luật gồm duy trì mức sinh thay thế, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số. Luật cũng bổ sung nhiều chính sách an sinh đáng chú ý như lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng; lao động nam được nghỉ 10 ngày khi vợ sinh con; hỗ trợ tài chính cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi hoặc sinh sống tại địa phương có mức sinh thấp. Người có từ hai con trở lên còn được ưu tiên tiếp cận nhà ở xã hội theo quy định.

Đồng thời, luật nghiêm cấm mọi hành vi lựa chọn giới tính thai nhi, khuyến khích khám sức khỏe trước kết hôn, sàng lọc trước sinh và sơ sinh; thúc đẩy các giải pháp giảm mất cân bằng giới tính khi sinh. Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, luật cũng định hướng phát triển các mô hình chăm sóc người cao tuổi và thích ứng chủ động với thay đổi cơ cấu dân số trong tương lai.

Hoàn thiện hành lang pháp lý 

Bên cạnh Luật Dân số, Báo cáo viên cũng triển khai Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 cũng được đánh giá là có nhiều điểm mới đáng chú ý. Luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, trong đó các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Theo quy định mới, diện chịu thuế được mở rộng đối với nhiều loại tài sản mới như tài sản số, tín chỉ carbon, vàng miếng, tên miền “.vn”, biển số xe đấu giá… phù hợp với xu thế phát triển của nền kinh tế số. Ngược lại, chính sách giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh theo hướng có lợi hơn cho người nộp thuế: mức giảm trừ cho bản thân tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng, người phụ thuộc tăng lên 6,2 triệu đồng/tháng. Biểu thuế lũy tiến cũng được rút gọn từ 7 xuống còn 5 bậc nhằm giảm áp lực tài chính cho người lao động.

Đối với hộ và cá nhân kinh doanh, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế được nâng lên 500 triệu đồng/năm; đồng thời bổ sung cơ chế tính thuế dựa trên thu nhập thực tế thay vì chỉ căn cứ doanh thu như trước. Luật cũng đưa ra nhiều chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế xanh và thúc đẩy chuyển đổi số như miễn thuế đối với nhân lực công nghệ cao, hoạt động đổi mới sáng tạo hay thu nhập từ trái phiếu xanh.

Song song đó, trong lĩnh vực bảo mật thông tin, Báo cáo viên đã triển khai Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025 được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ. Sau 5 năm thực thi luật năm 2018, nhiều vấn đề mới phát sinh từ môi trường số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu điện tử đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện hành lang pháp lý.

Luật mới bổ sung nhiều khái niệm như “mạng LAN độc lập”, “văn bản điện tử bí mật nhà nước”, tạo cơ sở pháp lý cho việc lưu trữ, xử lý tài liệu mật trên môi trường số an toàn; đồng thời cho phép ứng dụng AI và công nghệ hiện đại trong công tác bảo mật. Đáng chú ý, luật nghiêm cấm hành vi lợi dụng AI để xâm phạm bí mật nhà nước hoặc làm rò rỉ thông tin mật dưới mọi hình thức.

Theo Báo cáo viên, một số vướng mắc thực tiễn cũng được tháo gỡ khi luật cho phép sử dụng máy tính từng kết nối Internet để xử lý tài liệu mật nếu đáp ứng đủ điều kiện kỹ thuật an toàn. Luật đồng thời tăng cường phân cấp, trao thêm thẩm quyền cho cấp phó trong việc xác định độ mật, giải mật và sao chụp tài liệu; siết chặt tình trạng lạm dụng “đóng dấu mật” đối với những thông tin không thuộc danh mục bí mật nhà nước nhằm bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.

Phó Giám đốc Sở Tư pháp, Phó Chủ tịch Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh Cà Mau đề nghị các cơ quan, đơn vị tiếp tục nghiên cứu sâu các luật mới, đổi mới phương thức truyền thông chính sách và nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật đến cán bộ, Nhân dân. Qua đó, góp phần xây dựng “văn hóa tuân thủ pháp luật”, đưa việc thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử trong xã hội theo tinh thần Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị.