Cà Mau: Thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh để thích ứng biến đổi khí hậu

Hội thảo là diễn đàn kết nối các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế nhằm trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ mô hình thực tiễn, đề xuất giải pháp thúc đẩy chuyển đổi xanh gắn với chuyển đổi số, góp phần phát triển kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia, nhà khoa học, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế, mang đến nhiều góc nhìn mới cùng các đề xuất có giá trị đối với sự phát triển của Cà Mau và toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Chuyển đổi số là động lực thúc đẩy tăng trưởng xanh

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Ngô Vũ Thăng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau khẳng định, chuyển đổi xanh trên nền tảng số đang trở thành xu thế tất yếu đối với các quốc gia, địa phương và doanh nghiệp. Đây là mô hình phát triển kết hợp giữa chuyển đổi số và tăng trưởng xanh, tận dụng thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư để nâng cao năng suất, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm tác động đến môi trường và hướng tới phát triển bền vững.

Theo ông Ngô Vũ Thăng, đối với các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là Cà Mau, chuyển đổi xanh trên nền tảng số càng có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh phải đối mặt với nhiều thách thức như nước biển dâng, xâm nhập mặn, sạt lở bờ biển, bờ sông, ô nhiễm môi trường và suy giảm tài nguyên thiên nhiên.

Để thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu, Cà Mau xác định đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong nuôi trồng thủy sản, quản lý rừng ngập mặn, quan trắc môi trường, truy xuất nguồn gốc sản phẩm và xây dựng chính quyền số. Những giải pháp này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm chi phí sản xuất, bảo vệ hệ sinh thái, gia tăng giá trị các ngành kinh tế chủ lực và tạo nền tảng xây dựng kinh tế xanh, kinh tế số trong dài hạn.

Chia sẻ tại Hội thảo, các đại biểu tập trung phân tích chủ trương, chính sách của Trung ương về phát triển kinh tế xanh, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời đánh giá cơ hội, thách thức, đề xuất cơ chế đặc thù và các giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy chuyển đổi sản xuất theo hướng tuần hoàn, gia tăng giá trị, giảm phát thải và phát triển bền vững.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Văn Phạm Đăng Trí - Viện trưởng Viện Mekong (Đại học Cần Thơ) cho rằng, Cà Mau có vị trí đặc biệt ở cực Nam Tổ quốc và là một trong những địa phương chịu tác động rõ nét của biến đổi khí hậu, nước biển dâng và biến đổi hệ sinh thái.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Văn Phạm Đăng Trí, với lợi thế về kinh tế biển, thủy sản, rừng ngập mặn, năng lượng tái tạo và hệ sinh thái tự nhiên phong phú, Cà Mau có nhiều tiềm năng trở thành địa phương tiên phong trong thử nghiệm các mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Văn Phạm Đăng Trí nhận định chuyển đổi xanh không chỉ là câu chuyện của công nghệ hay giảm phát thải, mà là quá trình chuyển đổi toàn diện phương thức phát triển và quản trị dựa trên tri thức, dữ liệu, đổi mới sáng tạo và sự phối hợp của nhiều chủ thể. Trong đó, khoa học cung cấp cơ sở dữ liệu và bằng chứng; công nghệ tạo ra các công cụ quản trị, giám sát và hỗ trợ ra quyết định; còn chính sách giữ vai trò định hướng, tạo môi trường thuận lợi để các sáng kiến được triển khai và nhân rộng.

Ứng dụng khoa học, công nghệ để nâng cao ngành thủy sản

Thạc sĩ Nguyễn Công Quốc - Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau) cho biết, tỉnh xác định phát triển thủy sản ứng dụng công nghệ cao là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của ngành.

Theo đó, Cà Mau tập trung phát triển các mô hình nuôi tôm siêu thâm canh ứng dụng công nghệ cao, nuôi tuần hoàn, nuôi an toàn sinh học, mô hình tôm - rừng, tôm - lúa và sản xuất theo hướng sinh thái, hữu cơ, thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, xây dựng chuỗi giá trị "Tôm Cà Mau 4.0", phát triển vùng nuôi gắn với chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, áp dụng các tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế, khuyến khích công nghệ tuần hoàn, tiết kiệm nước, giảm phát thải và xử lý chất thải trong sản xuất.

Đến nay, toàn tỉnh có 48 chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân với tổng diện tích liên kết, chứng nhận quốc tế đạt hơn 38.169 ha, gần 8.000 hộ tham gia. Nhiều vùng nuôi đạt các chứng nhận quốc tế như Naturland, EU Organic, Canada Organic, Selva Shrimp, Mangrove Shrimp, Bio Suisse, Seafood Watch, BAP và ASC, góp phần khẳng định vị thế thương hiệu "Tôm Cà Mau" trên thị trường thế giới.

Song song đó, tỉnh tiếp tục đầu tư hệ thống quan trắc môi trường, cảnh báo dịch bệnh, kiểm soát chất lượng con giống và chuyển giao quy trình nuôi an toàn sinh học, từng bước chuyển từ phương thức quản lý dựa trên kinh nghiệm sang quản lý bằng dữ liệu số, góp phần giảm rủi ro, nâng cao hiệu quả sản xuất và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường xuất khẩu.

Theo Tiến sĩ Thái Trường Giang (Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau), chuyển đổi xanh đối với Cà Mau không chỉ mang tính cấp bách mà còn có tính đặc thù. Với địa hình thấp, ba mặt giáp biển và nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào tài nguyên tự nhiên, tỉnh đang chịu sức ép lớn từ sụt lún, xâm nhập mặn và các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Tiến sĩ Thái Trường Giang cho rằng, vấn đề cốt lõi không phải là ứng dụng công nghệ một cách dàn trải, mà là xác định đúng bài toán, tập trung nguồn lực và xây dựng các giải pháp có tính ứng dụng cao. Trong quá trình đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng vai trò kết nối, biến tài nguyên thành dữ liệu có thể quản trị, biến dữ liệu thành quyết định, chuyển kết quả nghiên cứu thành công nghệ, quy trình và tiêu chuẩn sản xuất, đồng thời biến phụ phẩm thành nguồn nguyên liệu và giá trị sinh thái thành lợi thế cạnh tranh trên thị trường.